{"id":74375,"date":"2025-10-07T19:36:43","date_gmt":"2025-10-07T14:06:43","guid":{"rendered":"https:\/\/manavmitra.co.in\/?p=74375"},"modified":"2025-10-07T20:07:12","modified_gmt":"2025-10-07T14:37:12","slug":"%e0%aa%b8%e0%aa%bf%e0%aa%ae-%e0%aa%ac%e0%aa%a6%e0%aa%b2%e0%aa%be%e0%aa%b6%e0%ab%87-%e0%aa%95%e0%ab%87-%e0%aa%ab%e0%ab%8b%e0%aa%a8-%e0%aa%aa%e0%ab%88%e0%aa%b8%e0%aa%be-%e0%aa%9a%e0%ab%8b%e0%aa%b0","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manavmitra.co.in\/?p=74375","title":{"rendered":"\u0ab8\u0abf\u0aae \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0abe\u0ab6\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0aab\u0acb\u0aa8, \u0aaa\u0ac8\u0ab8\u0abe \u0a9a\u0acb\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0a85\u0ab6\u0a95\u0acd\u0aaf\u0abe&#8230;&#8230;. \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 RBI\u0a8f \u0aa4\u0ac8\u0aaf\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb \u0aae\u0abe\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0ab0\u0aaa\u0acd\u0ab2\u0abe\u0aa8"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" data-src=\"http:\/\/manavmitra.co.in\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/rbi-cautions-against-frauds-in-the-name-of-kyc-updation.png\" src=\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\" class=\"lazyload\" style=\"--smush-placeholder-width: 600px; --smush-placeholder-aspect-ratio: 600\/450;\" \/><\/p>\n<p>\u0a9c\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0abe\u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0a85\u0aae\u0ac7 \u0aa4\u0aae\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0abe \u0a9b\u0ac0\u0a8f, \u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0abe\u0a82\u0a9a\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac1\u0a82 \u0aa6\u0abf\u0ab2 \u0a96\u0ac1\u0ab6 \u0aa5\u0a88 \u0a9c\u0ab6\u0ac7 \u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a8f\u0a95 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0acb \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0abe\u0ab5 \u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a9c\u0a88 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab0\u0abf\u0a9d\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0aac\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a95 \u0a93\u0aab \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe (RBI) \u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0a8f\u0ab5\u0ac0 \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae \u0ab2\u0a88\u0aa8\u0ac7 \u0a86\u0ab5\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0a9b\u0ac0 \u0aa0\u0a97\u0abe\u0a88 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0acd\u0a95\u0ac7\u0aae \u0aaa\u0ab0 \u0ab2\u0a97\u0abe\u0aae \u0ab2\u0abe\u0a97\u0ab6\u0ac7.<br \/>\n\u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abe\u0aa4 \u0ab9\u0ab5\u0ac7 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 OTP (\u0ab5\u0aa8-\u0a9f\u0abe\u0a87\u0aae \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa1) \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0ab8\u0ac0\u0aae\u0abf\u0aa4 \u0aa8\u0ab9\u0ac0\u0a82 \u0ab0\u0ab9\u0ac7. \u0ab8\u0ab2\u0abe\u0aae\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab0 (Safety Level) \u0a8f\u0a95 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0ab2 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a89\u0aaa\u0ab0 \u0a9c\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0ab0\u0abf\u0a9d\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0aac\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a95 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a9f\u0ac1-\u0aab\u0ac7\u0a95\u0a9f\u0ab0 \u0a93\u0aa5\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a9f\u0abf\u0a95\u0ac7\u0ab6\u0aa8 (Two-Factor Authentication &#8211; 2FA) \u096c\u0928\u0947 \u092d\u093e\u0935\u0940 \u0930 \u096a.<br \/>\n\u0a86 \u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ab5\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe \u0ae7 \u0a8f\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab2 \u0ae8\u0ae6\u0ae8\u0aec\u0aa5\u0ac0 \u0ab2\u0abe\u0a97\u0ac1 \u0aa5\u0ab6\u0ac7. \u0a95\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0aa6\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0aaf \u0aac\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a95\u0ac7 \u0a93\u0aa8\u0ab2\u0abe\u0a88\u0aa8 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acd\u0a9d\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab6\u0aa8 \u092e\u093e\u091f\u0947 SMS-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 OTP (SMS-based one-time passwords) \u0925\u0940 \u0906\u0917\u0928 \u0ab5\u0aa7\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0aa8\u0abf\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0aaf \u0ab2\u0ac0\u0aa7\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab9\u0ab5\u0ac7 \u0aaa\u0ac8\u0ab8\u0abe \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acd\u0ab8\u0aab\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 OTP\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0ab5\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa1 \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0acb\u0a9f\u0acb\u0a95\u0acb\u0ab2\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0aa3 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0 \u0aaa\u0aa1\u0ab6\u0ac7.<\/p>\n<p>\u0a9f\u0ac1-\u0aab\u0ac7\u0a95\u0acd\u0a9f\u0ab0 \u0a93\u0aa5\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a9f\u0abf\u0a95\u0ac7\u0ab6\u0aa8 (Dynamic 2-factor authentication) \u0ae7 \u0a8f\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab2 \u0ae8\u0ae6\u0ab0\u0aec\u0aa5\u0ac0 \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aaa\u0aa3 \u0aa4\u0aae\u0ac7 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1 \u0a95\u0ab0\u0ab6\u0acb, \u0aa4\u0acb SMS \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0ab5\u0ac7\u0ab2\u0abe OTP\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0acb\u0a9f\u0acb\u0a95\u0acb\u0ab2\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0acb \u0aaa\u0aa1\u0ab6\u0ac7. \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0acd\u0aa8\u0acb\u0ab2\u0acb\u0a9c\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0aad\u0abe\u0ab7\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac7 \u0a9f\u0ac1-\u0aab\u0ac7\u0a95\u0acd\u0a9f\u0ab0 \u0a93\u0aa5\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a9f\u0abf\u0a95\u0ac7\u0ab6\u0aa8 (2FA) \u0a95\u0ab9\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. 2FA \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0ab8\u0ab2\u0abe\u0aae\u0aa4\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aac\u0ac7 \u0a85\u0ab2\u0a97-\u0a85\u0ab2\u0a97 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aac\u0ab3\u0acb (Factors)\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0acb. \u0a86 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aac\u0ab3\u0acb \u0a86 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a95\u0acb\u0a88\u0aaa\u0aa3 \u0aac\u0ac7 \u0ab9\u0acb\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7:<br \/>\nSomething the user knows (\u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0ab6\u0a95\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0abe \u0a9c\u0ac7 \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0ac7 \u0a9b\u0ac7) \u2013 \u0a9c\u0ac7\u0aae \u0a95\u0ac7 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa1, \u0aaa\u0abf\u0aa8.<br \/>\nSomething the user has (\u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0ab6\u0a95\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0a9b\u0ac7) &#8211; \u0a9c\u0ac7\u0aae \u0a95\u0ac7 \u0aab\u0acb\u0aa8 \u0ab8\u0acb\u0aab\u0acd\u0a9f\u0ab5\u0ac7\u0ab0 \u0a9f\u0acb\u0a95\u0aa8, \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aa1.<br \/>\nSomething the user is (\u0ab5\u0aaa\u0ab0\u0abe\u0ab6\u0a95\u0ab0\u0acd\u0aa4\u0abe \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0ac7 \u0a9c\u0ac7 \u0a9b\u0ac7) \u2013 \u0a9c\u0ac7\u0aae \u0a95\u0ac7 \u0aac\u0abe\u0aaf\u0acb\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abf\u0a95\u0acd\u0ab8 (Biometrics): \u0a85\u0a82\u0a97\u0ac2\u0aa0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0aa8\u0abf\u0ab6\u0abe\u0aa8 (Fingerprint) \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0aab\u0ac7\u0ab8 \u0ab8\u0acd\u0a95\u0ac7\u0aa8 (Face Scan).<br \/>\n\u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aa8\u0acb \u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa6\u0acb: RBI\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0ab5\u0abe \u0aa8\u0abf\u0aaf\u0aae\u0acb \u0aae\u0ac1\u0a9c\u0aac, \u0a86 \u0aac\u0ac7 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aac\u0ab3\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a93\u0a9b\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0ac1\u0a82 \u0a8f\u0a95 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0aac\u0ab3 \u0aa1\u0abe\u0aaf\u0aa8\u0ac7\u0aae\u0abf\u0a95 (Dynamic) \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0a9b\u0ac7, \u0a8f\u0a9f\u0ab2\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0aa6\u0ab0\u0ac7\u0a95 \u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa8\u0acd\u0a9d\u0ac7\u0a95\u0acd\u0ab6\u0aa8 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0aa8\u0acd\u0aaf (Unique) \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0abe\u0ab8\u0acd\u0aa4\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0aae\u0abe\u0a82 (Real-time) \u0ab8\u0abe\u0aac\u0abf\u0aa4 \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0acb\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f.<br \/>\n\u0a86\u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0a8f \u0aa5\u0aaf\u0acb \u0a95\u0ac7 OTP\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab9\u0ab5\u0ac7 \u0aaf\u0ac1\u0a9d\u0ab0\u0aa8\u0ac7 \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aab\u0acb\u0aa8\u0aa8\u0acb \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa1 \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a85\u0a82\u0a97\u0ac2\u0aa0\u0abe\u0aa8\u0acb \u0aa8\u0abf\u0ab6\u0abe\u0aa8 (Biometrics) \u0aaa\u0aa3 \u0ab2\u0a97\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0acb \u0aaa\u0aa1\u0ac0 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0ab8\u0acb\u0aab\u0acd\u0a9f\u0ab5\u0ac7\u0ab0 \u0a9f\u0acb\u0a95\u0aa8 (Software Token)\u0aa8\u0acb \u0aaa\u0aa3 \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. (\u0a9c\u0ac7 Authenticator \u0a8f\u0aaa\u0acd\u0ab8\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ac7\u0aae \u0aa6\u0ab0 \u0ab5\u0a96\u0aa4\u0ac7 \u0a8f\u0a95 \u0aa8\u0ab5\u0acb \u0aaa\u0abe\u0ab8\u0ab5\u0ab0\u0acd\u0aa1 \u0a9c\u0aa8\u0ab0\u0ac7\u0a9f \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7).<br \/>\n\u0aab\u0abe\u0aaf\u0aa6\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0aa5\u0ab6\u0ac7? \u0a83 \u0a9c\u0acb \u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab0\u0acb \u0aab\u0acb\u0aa8 \u0a9a\u0acb\u0ab0\u0abe\u0a88 \u0a9c\u0abe\u0aaf \u0a95\u0ac7 \u0ab8\u0abf\u0aae \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0aab\u0acd\u0ab0\u0acb\u0aa1 \u0aa5\u0abe\u0aaf, \u0aa4\u0acb \u0aaa\u0aa3 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab6\u0abe\u0ab0\u0ac0\u0ab0\u0abf\u0a95 \u0ab9\u0abe\u0a9c\u0ab0\u0ac0 (Physical Presence) \u0a85\u0aa5\u0ab5\u0abe \u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab0\u0abe \u0a85\u0a82\u0a97\u0ac2\u0aa0\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0abf\u0ab6\u0abe\u0aa8 \u0a95\u0ac7 \u0aab\u0ac7\u0ab8 \u0ab8\u0acd\u0a95\u0ac7\u0aa8\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0 \u0aaa\u0aa1\u0ab6\u0ac7. \u0a86 \u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ab5\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe \u0aac\u0abe\u0aaf\u0acb\u0aae\u0ac7\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0abf\u0a95\u0acd\u0ab8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 **\u0a9c\u0acb\u0a96\u0aae-\u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0\u0abf\u0aa4 \u0a9a\u0ac7\u0a95\u0ab8 (Risk-Based Checks)**\u0aa8\u0acb \u0a89\u0aaa\u0aaf\u0acb\u0a97 \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa4 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ab6\u0ac7.<br \/>\n\u0aa4\u0acb, \u0ae7 \u0a8f\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abf\u0ab2 \u0ae8\u0ae6\u0ae8\u0aec\u0aa5\u0ac0 \u0a86 \u0aa8\u0ab5\u0ac0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abf\u0aa4 \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae \u0ab2\u0abe\u0a97\u0ac1 \u0aa5\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u0a9c\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0abe\u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0a85\u0aae\u0ac7 \u0aa4\u0aae\u0aa8\u0ac7 \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0abe \u0a9b\u0ac0\u0a8f, \u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0abe\u0a82\u0a9a\u0ac0\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0aae\u0abe\u0ab0\u0ac1\u0a82 \u0aa6\u0abf\u0ab2 \u0a96\u0ac1\u0ab6 \u0aa5\u0a88 \u0a9c\u0ab6\u0ac7 \u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2 \u0ab2\u0ac7\u0ab5\u0aa1-\u0aa6\u0ac7\u0ab5\u0aa1\u0aa8\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab0\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a8f\u0a95 \u0aae\u0acb\u0a9f\u0acb \u0aac\u0aa6\u0ab2\u0abe\u0ab5 \u0aa5\u0ab5\u0abe \u0a9c\u0a88 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab0\u0abf\u0a9d\u0ab0\u0acd\u0ab5 \u0aac\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0a95 \u0a93\u0aab \u0a87\u0aa8\u0acd\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe (RBI) \u0aa1\u0abf\u0a9c\u0abf\u0a9f\u0ab2&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40201,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,10,3],"tags":[],"class_list":["post-74375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general","category-main-news","category-national"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74376,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74375\/revisions\/74376"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/40201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}