{"id":81569,"date":"2026-03-16T20:15:51","date_gmt":"2026-03-16T14:45:51","guid":{"rendered":"https:\/\/manavmitra.co.in\/?p=81569"},"modified":"2026-03-16T20:15:51","modified_gmt":"2026-03-16T14:45:51","slug":"%e0%aa%ad%e0%aa%be%e0%aa%b0%e0%aa%a4%e0%aa%a8%e0%ab%81%e0%aa%82-%e0%aa%a1%e0%aa%bf%e0%aa%ab%e0%ab%87%e0%aa%a8%e0%ab%8d%e0%aa%b8-gps-%e0%aa%a8%e0%aa%be%e0%aa%b5%e0%aa%bf%e0%aa%95-%e0%aa%b8%e0%aa%82","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manavmitra.co.in\/?p=81569","title":{"rendered":"\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa1\u0abf\u0aab\u0ac7\u0aa8\u0acd\u0ab8 GPS ‘\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95’ \u0ab8\u0a82\u0a95\u0a9f\u0aae\u0abe\u0a82… 11 \u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 3 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0a95\u0abe\u0aae \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0abe\u0aa3\u0acb \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0a9c\u0acb\u0a96\u0aae\u0acb"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0ab5\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0ac0 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae, \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95, \u0a86\u0a9c\u0ac7 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aae\u0ac1\u0ab6\u0acd\u0a95\u0ac7\u0ab2\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe 11 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0a9c \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0aae\u0abf\u0a95 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0a86\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9 \u0a97\u0aae\u0ac7 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a95\u0abe\u0ab0\u0aa3 \u0a95\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 10 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7\u0aa5\u0ac0 \u0ab5\u0aa7\u0ac1 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95\u0aa8\u0ac7 \u0a93\u0a9b\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a93\u0a9b\u0abe \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0 \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0a9c \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ab0\u0aa4 \u0a9b\u0ac7. \u0a86 \u0ab8\u0ac8\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8, \u0aae\u0abf\u0ab8\u0abe\u0a87\u0ab2 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0aa8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0acb\u0a95\u0ab8\u0abe\u0a87\u0aa5\u0ac0 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0a95\u0acd\u0ab7\u0aae\u0aa4\u0abe\u0a93 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a96\u0aa4\u0ab0\u0acb \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab6\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82?<\/strong><\/p>\n

\u0ae7\u0aef\u0aef\u0aef\u0aa8\u0abe \u0a95\u0abe\u0ab0\u0a97\u0abf\u0ab2 \u0aaf\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa7 \u0aa6\u0ab0\u0aae\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8, \u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe\u0a8f \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0a9a\u0acb\u0a9f GPS \u0aae\u0abe\u0ab9\u0abf\u0aa4\u0ac0 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0aa1\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a87\u0aa8\u0a95\u0abe\u0ab0 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb \u0ab9\u0aa4\u0acb. \u0a86\u0aa8\u0abe\u0aa5\u0ac0 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0ab8\u0ac7\u0aa8\u0abe\u0aa8\u0abe \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a89\u0a9a\u0acd\u0a9a \u0ab9\u0abf\u0aae\u0abe\u0ab2\u0aaf\u0aa8\u0abe \u0ab6\u0abf\u0a96\u0ab0\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9a\u0acb\u0a95\u0ab8\u0abe\u0a88\u0aad\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe \u0ab9\u0ac1\u0aae\u0ab2\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a85\u0ab5\u0ab0\u0acb\u0aa7 \u0a8a\u0aad\u0acb \u0aa5\u0aaf\u0acb. \u0a86 \u0ab8\u0aae\u0ab8\u0acd\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aae\u0aa8\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ac0\u0aa8\u0ac7, \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4 \u0ab8\u0ab0\u0a95\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aaa\u0acb\u0aa4\u0abe\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0ab5\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0ac0 \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae \u0ab5\u0abf\u0a95\u0ab8\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0a95\u0acd\u0a95\u0ac0 \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0ae8\u0ae6\u0ae7\u0ae9 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ae8\u0ae6\u0ae7\u0aee\u0aa8\u0ac0 \u0ab5\u0a9a\u0acd\u0a9a\u0ac7, \u0a87\u0ab8\u0ab0\u0acb\u0a8f IRNSS (\u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac0\u0aaf \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0abf\u0a95 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0ab8\u0ac7\u0a9f\u0ac7\u0ab2\u0abe\u0a87\u0a9f \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae) \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe, \u0a9c\u0ac7\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0abe\u0aae \u0aaa\u0abe\u0a9b\u0ab3\u0aa5\u0ac0 \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82. \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0ae7,\u0aeb\u0ae6\u0ae6 \u0a95\u0abf\u0aae\u0ac0 \u0a86\u0ab8\u0aaa\u0abe\u0ab8\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0acb\u0a9d\u0abf\u0ab6\u0aa8\u0abf\u0a82\u0a97, \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab8\u0aae\u0aaf \u0ab8\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0a93 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a9c \u0a89\u0aaa\u0ab2\u0aac\u0acd\u0aa7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aaf\u0ac1\u0a8f\u0ab8\u0aa8\u0ac1\u0a82 GPS, \u0a9a\u0ac0\u0aa8\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0ac7\u0a88\u0aa1\u0acb\u0a89, \u0aaf\u0ac1\u0ab0\u0acb\u0aaa\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a97\u0ac7\u0ab2\u0abf\u0ab2\u0abf\u0aaf\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0ab0\u0ab6\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa8\u0ac1\u0a82 GLONASS \u0ab5\u0abf\u0ab6\u0acd\u0ab5\u0aad\u0ab0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ab0\u0aa4 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa5\u0aae \u0aaa\u0ac7\u0aa2\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0aa6\u0ac1\u0ab0\u0acd\u0aa6\u0ab6\u0abe<\/strong><\/p>\n

\u0a87\u0ab8\u0ab0\u0acb\u0a8f \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa5\u0aae \u0aa8\u0ab5 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0a95\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0abe. \u0a86\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a86\u0aa0 \u0a85\u0ab5\u0a95\u0abe\u0ab6\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aaa\u0ab9\u0acb\u0a82\u0a9a\u0acd\u0aaf\u0abe, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aaa\u0abe\u0a82\u0a9a \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb (IRNSS-1A, 1C, 1D, 1E, \u0a85\u0aa8\u0ac7 1G) \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0abe \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3\u0ac7\u0aaf \u0aaa\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3\u0ac1 \u0a98\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe\u0ab3\u0acb \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0a97\u0aaf\u0abe. \u0aaa\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3\u0ac1 \u0a98\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe\u0ab3\u0acb \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0aa8\u0acb \u0ab8\u0acc\u0aa5\u0ac0 \u0aae\u0ab9\u0aa4\u0acd\u0ab5\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3 \u0a98\u0a9f\u0a95 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0ab8\u0a9a\u0acb\u0a9f \u0ab8\u0aae\u0aaf \u0a9c\u0abe\u0ab3\u0ab5\u0aa3\u0ac0 \u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0ac0 \u0aaa\u0abe\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0ac0 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3\u0aa4\u0abe\u0a8f \u0a86 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0aa8\u0a95\u0abe\u0aae\u0abe \u0aac\u0aa8\u0abe\u0ab5\u0ac0 \u0aa6\u0ac0\u0aa7\u0abe.<\/p>\n

\u0aae\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb (IRNSS-1B, 1F, \u0a85\u0aa8\u0ac7 1I) \u0aac\u0abe\u0a95\u0ac0 \u0a9b\u0ac7. IRNSS-1B 11 \u0ab5\u0ab0\u0acd\u0ab7 \u0a9c\u0ac2\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. IRNSS-1F \u0aaa\u0ab0\u0aa8\u0ac0 \u0a9b\u0ac7\u0ab2\u0acd\u0ab2\u0ac0 \u0aaa\u0ab0\u0aae\u0abe\u0aa3\u0ac1 \u0a98\u0aa1\u0abf\u0aaf\u0abe\u0ab3 \u0aaa\u0aa3 13 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a9a, 2026 \u0aa8\u0abe \u0ab0\u0acb\u0a9c \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0a97\u0a88. ISRO \u0a8f \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ac7 \u0a86 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9 \u0ab9\u0ab5\u0ac7 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0ab8\u0a82\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ab5\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0ab8\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0a93 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0abe\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ab6\u0ac7, \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0aa8\u0ab9\u0ac0\u0a82. \u0a86\u0aa8\u0acb \u0a85\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0a8f \u0a9b\u0ac7 \u0a95\u0ac7 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aac\u0ac7 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0ab9\u0a9c\u0ac1 \u0aaa\u0aa3 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0ab0\u0aa4 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\u0aac\u0ac0\u0a9c\u0ac0 \u0aaa\u0ac7\u0aa2\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0aaa\u0aa3 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0a97\u0aaf\u0abe<\/strong><\/p>\n

\u0aaa\u0ab9\u0ac7\u0ab2\u0ac0 \u0aaa\u0ac7\u0aa2\u0ac0\u0aa8\u0ac0 \u0aad\u0ac2\u0ab2\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0ab6\u0ac0\u0a96\u0ac0\u0aa8\u0ac7, \u0a87\u0ab8\u0ab0\u0acb\u0a8f NVS \u0ab6\u0acd\u0ab0\u0ac7\u0aa3\u0ac0 (\u0aac\u0ac0\u0a9c\u0ac0 \u0aaa\u0ac7\u0aa2\u0ac0) \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0a95\u0ab0\u0ac0. NVS-01 \u0aae\u0ac7 2023\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aa4\u0ac7 \u0ab8\u0abe\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acb\u0a95\u0ac7, NVS-02 \u0a9c\u0abe\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a86\u0ab0\u0ac0 2025\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0aa5\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a96\u0acb\u0a9f\u0ac0 \u0aad\u0acd\u0ab0\u0aae\u0aa3\u0a95\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0a9f\u0ab5\u0abe\u0a88 \u0a97\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82. \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0a8f\u0aa8\u0acd\u0a9c\u0abf\u0aa8 \u0ab8\u0ab3\u0a97\u0abe\u0ab5\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0a97\u0aaf\u0ac1\u0a82, \u0aa4\u0ac7\u0aa5\u0ac0 \u0aa4\u0ac7 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0ab8\u0ac7\u0ab5\u0abe\u0a93 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aa6\u0abe\u0aa8 \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a85\u0ab8\u0aae\u0ab0\u0acd\u0aa5 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\u0a87\u0ab8\u0ab0\u0acb\u0aa8\u0ac7 \u0a95\u0ac1\u0ab2 \u0aaa\u0abe\u0a82\u0a9a NVS \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aa8\u0ac0 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0 \u0a9b\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0a8f\u0a95 \u0a9c \u0aaf\u0acb\u0a97\u0acd\u0aaf \u0ab0\u0ac0\u0aa4\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0aac\u0abe\u0a95\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0ac7\u0aaa\u0aa3\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab5\u0abf\u0ab2\u0a82\u0aac \u0aa5\u0a88 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a9b\u0ac7. 2025 \u0aae\u0abe\u0a82, \u0ab8\u0ab0\u0a95\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a9c\u0aa3\u0abe\u0ab5\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0aa4\u0ac1\u0a82 \u0a95\u0ac7 \u0aac\u0abe\u0a95\u0ac0\u0aa8\u0abe \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb 2026 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a86\u0ab5\u0ab6\u0ac7, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0ab9\u0a9c\u0ac1 \u0ab8\u0ac1\u0aa7\u0ac0 \u0a95\u0acb\u0a88 \u0ab8\u0a82\u0a95\u0ac7\u0aa4 \u0aa8\u0aa5\u0ac0.<\/p>\n

\u0a85\u0aae\u0ac7\u0ab0\u0abf\u0a95\u0abe \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a9a\u0ac0\u0aa8 \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0ab8\u0ab0\u0a96\u0abe\u0aae\u0aa3\u0ac0<\/strong><\/p>\n

\u0aaf\u0ac1\u0a8f\u0ab8 \u0a9c\u0ac0\u0aaa\u0ac0\u0a8f\u0ab8 \u0ab9\u0a82\u0aae\u0ac7\u0ab6\u0abe 30 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0a9c\u0abe\u0ab3\u0ab5\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0a9c\u0ab0\u0ac2\u0ab0\u0abf\u0aaf\u0abe\u0aa4 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 24 \u0a9b\u0ac7. \u0a9a\u0ac0\u0aa8\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aac\u0ac7\u0a88\u0aa1\u0acb\u0a89 \u0aaa\u0aa3 35 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf \u0a95\u0ab0\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acb\u0a95\u0ac7, \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0ac0\u0a86\u0a88\u0ab8\u0ac0, \u0a9c\u0ac7 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0a9a\u0abe\u0ab0 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0aaa\u0ab0 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0ac1\u0a82 \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f, \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ac7 \u0a9b\u0ac7. \u0a86 \u0aaa\u0ab0\u0abf\u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0a82\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0aa3 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a96\u0ac2\u0aac \u0a9c \u0a96\u0aa4\u0ab0\u0aa8\u0abe\u0a95 \u0a96\u0aa4\u0ab0\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab8\u0ac8\u0aa8\u0acd\u0aaf\u0aa8\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0ac0 \u0a9c\u0ac0\u0aaa\u0ac0\u0a8f\u0ab8 \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0acb \u0aaa\u0aa1\u0ac7 \u0a9b\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0aaf\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa8\u0abe \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0ac7 \u0a85\u0a95\u0acd\u0ab7\u0aae \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\u0a9c\u0acb\u0a96\u0aae\u0acb \u0ab6\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7?<\/strong><\/p>\n

\u0ab2\u0ab6\u0acd\u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aae\u0abf\u0ab8\u0abe\u0a87\u0ab2 \u0aae\u0abe\u0ab0\u0acd\u0a97\u0aa6\u0ab0\u0acd\u0ab6\u0aa8 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0aad\u0abe\u0ab5\u0abf\u0aa4 \u0aa5\u0ab6\u0ac7.<\/p>\n

\u0aa6\u0ac1\u0ab6\u0acd\u0aae\u0aa8 \u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0acb \u0ab8\u0abe\u0aa5\u0ac7\u0aa8\u0abe \u0aaf\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9a\u0acb\u0a95\u0acd\u0a95\u0ab8 \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0abe\u0ab0 \u0a85\u0ab6\u0a95\u0acd\u0aaf \u0aac\u0aa8\u0ab6\u0ac7.<\/p>\n

\u0a9c\u0ab9\u0abe\u0a9c\u0acb, \u0ab5\u0abf\u0aae\u0abe\u0aa8\u0acb \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0aad\u0ac2\u0aae\u0abf \u0ab8\u0ac8\u0aa8\u0abf\u0a95\u0acb\u0aa8\u0ac1\u0a82 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abe\u0aa8 \u0a96\u0acb\u0a9f\u0ac1\u0a82 \u0ab9\u0acb\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\u0a9c\u0acb \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95 \u0ab8\u0a82\u0aaa\u0ac2\u0ab0\u0acd\u0aa3\u0aaa\u0aa3\u0ac7 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0a9c\u0abe\u0aaf, \u0aa4\u0acb \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0ac7 \u0ab5\u0abf\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0ac0 \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae\u0acb \u0aaa\u0ab0 \u0a86\u0aa7\u0abe\u0ab0 \u0ab0\u0abe\u0a96\u0ab5\u0acb \u0aaa\u0aa1\u0ab6\u0ac7, \u0a9c\u0ac7 \u0ab0\u0abe\u0ab7\u0acd\u0a9f\u0acd\u0ab0\u0ac0\u0aaf \u0ab8\u0ac1\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a96\u0aa4\u0ab0\u0acb \u0a89\u0aad\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ab6\u0ac7.<\/p>\n

\u0a87\u0ab8\u0ab0\u0acb \u0ab9\u0ab5\u0ac7 NVS-03 \u0a85\u0aa8\u0ac7 \u0a85\u0aa8\u0acd\u0aaf \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb \u0a9f\u0ac2\u0a82\u0a95 \u0ab8\u0aae\u0aaf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0ab2\u0acb\u0aa8\u0acd\u0a9a \u0a95\u0ab0\u0ab5\u0abe \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a95\u0abe\u0aae \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0ac1\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0a9c\u0acb\u0a95\u0ac7, \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9a\u0abf\u0a82\u0aa4\u0abe\u0a9c\u0aa8\u0a95 \u0a9b\u0ac7. \u0a86 \u0aae\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0a9f\u0ac7\u0a95\u0aa8\u0abf\u0a95\u0ab2 \u0ab8\u0aae\u0ab8\u0acd\u0aaf\u0abe \u0aa8\u0aa5\u0ac0, \u0aaa\u0ab0\u0a82\u0aa4\u0ac1 \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0a82\u0ab0\u0a95\u0acd\u0ab7\u0aa3 \u0a95\u0acd\u0ab7\u0aae\u0aa4\u0abe\u0a93 \u0aae\u0abe\u0a9f\u0ac7 \u0a96\u0aa4\u0ab0\u0acb \u0a9b\u0ac7. \u0ab8\u0ab0\u0a95\u0abe\u0ab0 \u0a85\u0aa8\u0ac7 ISRO \u0a8f \u0a86 \u0aae\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa6\u0abe\u0aa8\u0ac7 \u0ab6\u0a95\u0acd\u0aaf \u0aa4\u0ac7\u0a9f\u0ab2\u0ac0 \u0a9d\u0aa1\u0aaa\u0aa5\u0ac0 \u0a89\u0a95\u0ac7\u0ab2\u0ab5\u0acb \u0a9c\u0acb\u0a88\u0a8f, \u0aa8\u0ab9\u0ac0\u0a82 \u0aa4\u0acb \u0aaf\u0ac1\u0aa6\u0acd\u0aa7\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0aa5\u0abf\u0aa4\u0abf\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa8\u0acb\u0a82\u0aa7\u0aaa\u0abe\u0aa4\u0acd\u0ab0 \u0aa8\u0ac1\u0a95\u0ab8\u0abe\u0aa8 \u0aa5\u0a88 \u0ab6\u0a95\u0ac7 \u0a9b\u0ac7.<\/p>\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  \u0aad\u0abe\u0ab0\u0aa4\u0aa8\u0ac0 \u0ab8\u0acd\u0ab5\u0aa6\u0ac7\u0ab6\u0ac0 \u0aa8\u0ac7\u0ab5\u0abf\u0a97\u0ac7\u0ab6\u0aa8 \u0ab8\u0abf\u0ab8\u0acd\u0a9f\u0aae, \u0aa8\u0abe\u0ab5\u0abf\u0a95, \u0a86\u0a9c\u0ac7 \u0a97\u0a82\u0aad\u0ac0\u0ab0 \u0aae\u0ac1\u0ab6\u0acd\u0a95\u0ac7\u0ab2\u0ac0\u0aae\u0abe\u0a82 \u0a9b\u0ac7. \u0ab9\u0abe\u0ab2\u0aae\u0abe\u0a82 \u0aa4\u0ac7\u0aa8\u0abe 11 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9\u0acb\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0aab\u0a95\u0acd\u0aa4 \u0aa4\u0acd\u0ab0\u0aa3 \u0a9c \u0aa4\u0ac7\u0aae\u0aa8\u0abe \u0aaa\u0acd\u0ab0\u0abe\u0aa5\u0aae\u0abf\u0a95 \u0a95\u0abe\u0ab0\u0acd\u0aaf\u0acb \u0a95\u0ab0\u0ac0 \u0ab0\u0ab9\u0acd\u0aaf\u0abe \u0a9b\u0ac7. \u0a86\u0aae\u0abe\u0a82\u0aa5\u0ac0 \u0a8f\u0a95 \u0a89\u0aaa\u0a97\u0acd\u0ab0\u0ab9 \u0a97\u0aae\u0ac7 \u0aa4\u0acd\u0aaf\u0abe\u0ab0\u0ac7 \u0aa8\u0abf\u0ab7\u0acd\u0aab\u0ab3 \u0aa5\u0a88… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":81570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,10],"tags":[],"class_list":["post-81569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-general","category-main-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81569"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81571,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81569\/revisions\/81571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/81570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manavmitra.co.in\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}