ગુજરાતના લોથલમાં એક રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વારસો સંકુલ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં નેધરલેન્ડ્સ પણ સહયોગ કરી રહ્યા છે. આ સંકુલ ભવિષ્યમાં આ પ્રાચીન બંદર શહેરને એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવશે.
આ કરાર વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને ડચ વિદેશ મંત્રી ડેવિડ વાન વીલ વચ્ચે દ્વિપક્ષીય ચર્ચા દરમિયાન થયો હતો. બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય લોથલમાં રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વારસો સંકુલ (NMHC) વિકસાવી રહ્યું છે. આ કરાર બાદ, એમ્સ્ટરડેમમાં રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સંગ્રહાલય પણ યોગદાન આપશે.
લોથલમાં દરિયાઈ સંગ્રહાલય
ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચેના આ કરારનો હેતુ દરિયાઈ સંગ્રહાલયના આયોજન અને ડિઝાઇનમાં પરસ્પર જ્ઞાન અને ટેકનિકલ કુશળતાનો ઉપયોગ કરવાનો છે, જેથી સંરક્ષણ અને સંરક્ષણ માટે શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓનું આદાનપ્રદાન કરી શકાય. આ ભાગીદારી દ્વારા, બંને દેશો સંયુક્ત પ્રદર્શનોનું આયોજન કરશે, સહયોગી સંશોધનમાં જોડાશે અને સાંસ્કૃતિક વિનિમય કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેશે.
લોથલ એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ બનશે
બંને દેશો વચ્ચેનો આ સમજૂતી કરાર મુલાકાતીઓની ભાગીદારી, શિક્ષણ અને જનસંપર્કને વધારવા માટે નવી પદ્ધતિઓ અપનાવવાને પણ પ્રોત્સાહન આપશે. આ સંગ્રહાલયના અનુભવને વધુ સમૃદ્ધ અને ઈન્ટરેક્ટિવ બનાવશે. એકંદરે, આ સંગ્રહાલય ભારતના સમૃદ્ધ પ્રાચીન દરિયાઇ વારસાને વિશ્વ સમક્ષ પ્રદર્શિત કરવામાં મદદ કરશે. લોથલને એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ બનાવવાની દિશામાં આ એક મોટું પગલું છે.
લોથલનો પ્રાચીન દરિયાઇ ઈતિહાસ
ગુજરાતમાં ખંભાતના અખાત પાસે સ્થિત, લોથલ ભારતનું સૌથી જૂનું બંદર શહેર છે. તે ભોગાવો અને સાબરમતી નદીઓ વચ્ચે આવેલું છે. મોહેંજો-દારોની જેમ, સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિ સાથે સંકળાયેલ લોથલનો અર્થ “મૃતકોનો ટેકરો” પણ થાય છે. આ 4,500 વર્ષ જૂનું શહેર પ્રાચીન ભારતમાં સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિની લાક્ષણિકતા ધરાવતા સમૃદ્ધ નગર આયોજનનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. અહીં પણ, રસ્તાઓ 90 ડિગ્રી પર એકબીજાને છેદે છે, અને સંપૂર્ણ વિકસિત ડ્રેનેજ સિસ્ટમ અસ્તિત્વમાં છે. લોથલ ખાતે એક લંબચોરસ બેસિન, જેને ડોકયાર્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે મળી આવ્યું છે, જે હડપ્પાના લોકોની દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓને સાબિત કરે છે.