માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનના સંદર્ભમાં, દેશની 10 સૌથી મોટી કંપનીઓમાંથી 7નું મૂલ્ય ગયા અઠવાડિયાના કારોબારમાં ₹3.63 લાખ કરોડ ઘટ્યું. આ સમયગાળા દરમિયાન, દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝનું મૂલ્ય સૌથી વધુ ઘટ્યું છે. રિલાયન્સનું માર્કેટ કેપ ₹1.58 લાખ કરોડ ઘટીને ₹19.96 લાખ કરોડ પર આવી ગયું. HDFC બેંકનું માર્કેટ વેલ્યુ ₹96,153 કરોડ ઘટીને ₹14.44 લાખ કરોડ પર આવી ગયું છે. જ્યારે ભારતી એરટેલનું માર્કેટ કેપ ₹45,274 કરોડ ઘટીને ₹11.55 લાખ કરોડ પર આવી ગયું છે. આ ઉપરાંત, બજાજ ફાઇનાન્સ, લાર્સન એન્ડ ટુબ્રો, TCS અને ઇન્ફોસિસનું મૂલ્ય પણ ઘટ્યું છે.
ICICI બેંકનું માર્કેટ કેપ વધ્યુંઃ
જ્યારે ICICI બેંકનું માર્કેટ કેપ ₹34,901 કરોડ વધીને ₹10.03 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયું છે. HULનું મૂલ્ય ₹6,097 કરોડ વધીને ₹5.57 લાખ કરોડ પર આવી ગયું છે. દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક SBIનું માર્કેટ વેલ્યુ પણ વધ્યું છે. SBIનું માર્કેટ વેલ્યુ પણ ₹600 કરોડ વધ્યું છે, જે ₹9.23 લાખ કરોડ પર પહોંચી ગયું છે.
માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન શું હોય છે?ઃ
માર્કેટ કેપ કોઈપણ કંપનીના કુલ આઉટસ્ટેન્ડિંગ શેર, એટલે કે તે બધા શેર જે હાલમાં તેના શેરધારકો પાસે છે, તેમનું મૂલ્ય છે. તેની ગણતરી કંપની દ્વારા જારી કરાયેલા શેરની કુલ સંખ્યાને તેમની કિંમત વડે ગુણાકાર કરીને કરવામાં આવે છે.
આને એક ઉદાહરણથી સમજો…
ધારો કે… કંપની ‘A’ના 1 કરોડ શેર બજારમાં લોકોએ ખરીદ્યા છે. જો એક શેરની કિંમત 20 રૂપિયા છે, તો કંપનીની માર્કેટ વેલ્યુ 1 કરોડ x 20 એટલે કે 20 કરોડ રૂપિયા થશે.
કંપનીઓની માર્કેટ વેલ્યુ શેરની કિંમતો વધવા કે ઘટવાને કારણે વધે-ઘટે છે. આના બીજા પણ ઘણા કારણો છે…
વધવાનો શું અર્થ ઘટવાનો શું અર્થઃ
શેરની કિંમતમાં વધારો શેર પ્રાઇસમાં ઘટાડો
મજબૂત નાણાકીય પ્રદર્શન ખરાબ પરિણામો
સકારાત્મક સમાચાર અથવા ઘટના નકારાત્મક સમાચાર અથવા ઘટના
સકારાત્મક બજાર ભાવના અર્થતંત્ર અથવા બજારમાં ઘટાડો
ઊંચી કિંમતે શેર જારી કરવા શેર બાયબેક અથવા ડીલિસ્ટિંગ
માર્કેટ કેપના ઉતાર-ચઢાવની કંપની અને રોકાણકારો પર શું અસર થાય છે?ઃ
કંપની પર અસર: મોટું માર્કેટ કેપ કંપનીને બજારમાંથી ભંડોળ એકત્ર કરવામાં, લોન લેવામાં અથવા અન્ય કંપનીઓ હસ્તગત કરવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે, નાના અથવા ઓછા માર્કેટ કેપથી કંપનીની નાણાકીય નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા ઘટી જાય છે.
રોકાણકારો પર અસર: માર્કેટ કેપ વધવાથી રોકાણકારોને સીધો ફાયદો થાય છે. કારણ કે તેમના શેરની કિંમત વધી જાય છે. તે જ સમયે, ઘટાડાથી નુકસાન થઈ શકે છે, જેનાથી રોકાણકારો શેર વેચવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.
ઉદાહરણ: જો TCSનું માર્કેટ કેપ ₹12.43 લાખ કરોડથી વધે છે, તો રોકાણકારોની સંપત્તિ વધશે, અને કંપનીને ભવિષ્યમાં રોકાણ માટે વધુ મૂડી મળી શકે છે, પરંતુ જો માર્કેટ કેપ ઘટે છે તો તેનું નુકસાન થઈ શકે છે.