સામાન્ય માણસ પહેલાથી જ મોંઘવારી અને પેટ્રોલ-ડીઝલના વધતા ભાવથી પરેશાન છે, ત્યાં હવે એક નવા અહેવાલે લોકોની ચિંતામાં વધારો કરી દીધો છે. દેશની જાણીતી બ્રોકરેજ ફર્મ કોટક ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇક્વિટીઝે એક મોટો દાવો કરતા કહ્યું છે કે હાલની પરિસ્થિતિ જોતા દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર 13 થી 17 રૂપિયાનો ધરખમ વધારો કરવાની તાતી જરૂર છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને તેલ કંપનીઓને થઈ રહેલા જંગી નુકસાનને સરભર કરવા માટે હાલનો ભાવ વધારો પૂરતો ન હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે. ચાલો સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આટલી મોટી માંગ કેમ કરવામાં આવી છે અને જો આમ થશે તો આપણા ખિસ્સા પર તેની કેવી અસર પડશે.
આટલી મોટી માંગ કેમ કરવામાં આવી રહી છે?
મીડિયા રિપોર્ટ્સનું માનીએ તો, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ (કાચું તેલ) ના ભાવ સતત આસમાને પહોંચી રહ્યા છે. ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ચાલી રહેલા તણાવના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના સપ્લાય અંગે મોટી ચિંતા ઊભી થઈ છે. આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું તેલ વિદેશથી જ આયાત કરે છે, તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની આ વધઘટની આપણા દેશ પર સીધી અને મોટી અસર પડે છે. કોટક ફર્મના કહેવા મુજબ, હાલમાં સરકારી તેલ કંપનીઓ મોટું નુકસાન વેઠી રહી છે. તેમને દર મહિને અંદાજે ₹25,000 કરોડનો ફટકો પડી રહ્યો છે. જો લિટર દીઠ ગણતરી કરીએ તો કંપનીઓને પેટ્રોલ પર ₹14 અને ડીઝલ પર ₹11 નું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. એટલે કે, કંપનીઓ જે ભાવે પેટ્રોલ-ડીઝલ વેચી રહી છે તેના કરતા તેમને પડતર કિંમત ઘણી ઊંચી પડી રહી છે.
તાજેતરમાં થયેલો ભાવ વધારો પૂરતો નથી
છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં આપણે જોયું છે કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં બે વખત વધારો કરવામાં આવ્યો છે. શરૂઆતમાં ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹3 નો વધારો કરાયો હતો અને ત્યારબાદ વધુ 90 પૈસાનો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો. જોકે, કોટકનું માનવું છે કે કંપનીઓનું જંગી નુકસાન જોતા આ મામૂલી વધારો જરાય પૂરતો નથી. આથી જ ફર્મે ચેતવણી આપી છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આ જ રીતે ઊંચા રહેશે, તો આવનારા સમયમાં સામાન્ય જનતાને ભાવ વધારાનો વધુ એક મોટો આંચકો લાગી શકે છે.
સામાન્ય માણસના બજેટ પર શું અસર પડશે?
આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે જ્યારે પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોંઘુ થાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર આપણા ઘરના બજેટ પર પડે છે. માત્ર વાહન ચલાવવું જ મોંઘુ નથી થતું, પરંતુ ટ્રાન્સપોર્ટેશન (પરિવહન) નો ખર્ચ વધવાથી રોજિંદી જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓ પણ મોંઘી થઈ જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે આનાથી દેશમાં મોંઘવારીનો ગ્રાફ ઊંચે જાય છે. દૂધ, ફળ, શાકભાજી, કરિયાણું અને ઓનલાઈન મંગાવેલી વસ્તુઓ પણ મોંઘી બની જાય છે. હાલ પૂરતું સૌની નજર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પર ટકેલી છે. જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ હળવો થાય અને ક્રૂડ સસ્તું થાય, તો જનતાને મોટી રાહત મળી શકે છે. પરંતુ જો સ્થિતિ આવી જ રહી તો ભવિષ્યમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ભડકે બળી શકે છે.