શુંતમારું પણ કોઈ કામમાં મન નથી લાગતું અને વાત-વાત પર ચીડચીડાપણું થાય છે? જો તમારો જવાબ હા છે, તો આ સામાન્ય થાક નથી પરંતુ તમારા શરીરમાં થઈ રહેલી એક વસ્તુની ઊણપ છે. સરળ રીતે કહીએ તો, આ સમસ્યા વિટામિન B12 ની ઊણપથી થાય છે. આજની ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં આપણે આપણી સેહતનું એટલું ધ્યાન નથી રાખી શકતા જેટલું રાખવું જોઈએ.
વિટામિન B12 શા માટે આપણા શરીર માટે જરૂરી છે?આપણા શરીરને યોગ્ય રીતે કામ કરવા માટે ઘણા પ્રકારના વિટામિન્સ અને મિનરલ્સની જરૂર હોય છે. આમાં વિટામિન B12 ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
તે આપણા શરીરમાં લોહી (Red Blood Cells) બનાવવાનું, મગજને સ્વસ્થ રાખવાનું અને નસોને મજબૂત કરવાનું કામ કરે છે. હવે જ્યારે શરીરમાં તેની ઊણપ થવા લાગે છે, ત્યારે મશીનની જેમ કામ કરતું આપણું શરીર સુસ્ત પડવા લાગે છે.
વિટામિન B12 ની ઊણપથી થતી બીમારીઓ
હેલ્થ એક્સપર્ટના જણાવ્યા અનુસાર, આ વિટામિનની ઊણપ થવા પર શરીર ઘણા પ્રકારના સંકેતો આપવા લાગે છે. જો સમયસર ધ્યાન આપવામાં ન આવે, તો તે ગંભીર બીમારીઓનું રૂપ લઈ શકે છે.
લોહીની ઊણપ (Anemia): વિટામિન B12 ની ઊણપની સૌથી મોટી અસર આપણા લોહી પર પડે છે. શરીરમાં લાલ રક્તકણોનું બનવાનું ઓછું થઈ જાય છે, જેનાથી હિમોગ્લોબિન ઘટવા લાગે છે અને વ્યક્તિ હંમેશા નબળાઈ તથા ચક્કર આવવાની સમસ્યાથી પીડાતો રહે છે.
યાદશક્તિ: ભૂલી જવાની બીમારી, ધ્યાન કેન્દ્રિત ન કરી શકવું અને નાની-નાની વાતો યાદ ન રહેવી પણ આ જ ઊણપનું પરિણામ હોઈ શકે છે. ઘણી વાર લોકો તેને ઉંમરની અસર સમજીને છોડી દે છે, જ્યારે અસલ કારણ વિટામિન B12 હોય છે.
હાથ-પગ સુન્ન થવા કે ઝણઝણાટી: જો તમારા હાથ અને પગમાં અવારનવાર સોય વાગવા જેવો અહેસાસ થાય છે અથવા તે સુન્ન પડી જાય છે, તો સમજી લો કે તમારી નસો નબળી પડી રહી છે.
તણાવ અને ડિપ્રેશન: શરીરમાં એનર્જીની ઊણપ અને હોર્મોન્સના અસંતુલનને કારણે વ્યક્તિ જલ્દી ઉદાસ થવા લાગે છે અને માનસિક રીતે પરેશાન રહેવા લાગે છે.
હવે આ ઊણપ કેવી રીતે પૂરી કરવી?
નોન-વેજ: વિટામિન B12 ની ઊણપને દૂર કરવા માટે તમે ઈંડા, માછલી, ચિકનને ડાયટમાં એડ (Add) કરી શકો છો.
ડેરી પ્રોડક્ટ્સ: જો તમે શાકાહારી છો, તો દૂધ, દહીં, પનીર અને છાશને તમારી રોજિંદી ડાયટનો ભાગ બનાવો. તેમાં વિટામિન B12 સારી માત્રામાં હોય છે.
ફોર્ટિફાઈડ ફૂડ્સ: બજારમાં ઘણા એવા ફૂડ્સ (જેમ કે ફોર્ટિફાઈડ લોટ, સોયા મિલ્ક અને ઓટ્સ) આવે છે, જેમાં ઉપરથી વિટામિન્સ ઉમેરવામાં આવે છે. આને તમે તમારા ડાયટમાં એડ (Add) કરી શકો છો.
સપ્લીમેન્ટ્સ: જો શરીરમાં ઊણપ ખૂબ વધારે હોય, તો માત્ર ખાવાથી વાત નથી બનતી. એવામાં ડોક્ટરની સલાહ લઈને વિટામિન B12 ના સપ્લીમેન્ટ્સ લઈ શકાય છે.