ભારતમાં 3,000 વર્ષ પહેલાં ખાંડ બનાવવાની શરૂઆત, આજે પણ દુનિયાની મીઠાશમાં ભારતનું મોટું યોગદાન
Sugar History India: ભારત સહિત સમગ્ર દુનિયામાં ખાંડની મીઠાશ એવી રીતે ભળી ગઈ છે કે તે સભ્યતાઓ અને સંસ્કૃતિઓમાં વણાઈ ગઈ છે. દુનિયામાં પહેલીવાર ખાંડ ત્યારે બની, જ્યારે શેરડીનો રસ રાખવા અને તેને પકવવાની સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હશે.
Sugar History India: 10 હજાર વર્ષ પહેલાં ન્યૂ ગિનીમાં શેરડીની ખેતી, ભારતે દુનિયાને શીખવી ખાંડ બનાવવાની રીત
Sugar History India: 10 હજાર વર્ષ પહેલાં ન્યૂ ગિનીમાં શેરડીની ખેતી, ભારતે દુનિયાને શીખવી ખાંડ બનાવવાની રીત
Sugar History India: 10 હજાર વર્ષ પહેલાં ન્યૂ ગિનીમાં શેરડીની ખેતી, ભારતે દુનિયાને શીખવી ખાંડ બનાવવાની રીત
ભારતમાં 3,000 વર્ષ પહેલાં ખાંડ બનાવવાની શરૂઆત, આજે પણ દુનિયાની મીઠાશમાં ભારતનું મોટું યોગદાન
Sugar History India: ભારત સહિત સમગ્ર દુનિયામાં ખાંડની મીઠાશ એવી રીતે ભળી ગઈ છે કે તે સભ્યતાઓ અને સંસ્કૃતિઓમાં વણાઈ ગઈ છે. દુનિયામાં પહેલીવાર ખાંડ ત્યારે બની, જ્યારે શેરડીનો રસ રાખવા અને તેને પકવવાની સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હશે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે સમગ્ર દુનિયામાં શેરડીને કોઈ મોટા સભ્ય દેશે વિકસિત કરી નહોતી. આ શેરડી પહેલાં જંગલી હતી, પરંતુ ગ્રીનલેન્ડ પછી દુનિયાનો બીજો સૌથી મોટો ટાપુ ન્યૂ ગિનીએ તેની શોધ કરી અને તેની વ્યવસ્થિત ખેતી શરૂ કરી. પરંતુ, તેનાથી પણ વધુ રસપ્રદ અને ગર્વ કરવાની વાત એ છે કે ભારતે સમગ્ર દુનિયાને ખાંડ સાથે પરિચિત કરાવી. તાજેતરમાં ભારત સરકારે વિદેશમાંથી 31 ઓક્ટોબર સુધી 10 લાખ મેટ્રિક ટન કાચી ખાંડની શુલ્ક-મુક્ત આયાતને મંજૂરી આપી છે. જાણીએ ખાંડની મીઠાશથી ભરેલી ઐતિહાસિક કહાની.
ખાંડને જ્યારે કહેવાતો હતો ‘નવો મસાલો’
વેબસાઇટ શુગર હિસ્ટ્રી અનુસાર, દુનિયાનો ઇતિહાસ એવી ખાણી-પીણીની વસ્તુઓથી ભરેલો છે, જેનો આપણી સભ્યતાઓ, વિજ્ઞાનના વિકાસ અને દુનિયાની સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ પર ખૂબ ઊંડો પ્રભાવ પડ્યો. આમાંથી સૌથી પ્રભાવશાળી વસ્તુઓમાંની એક ખાંડ હતી.
ખાંડને એશિયા અને મધ્ય પૂર્વનો ખૂબ જ ખાસ અને મોંઘો ‘નવો મસાલો’ માનવામાં આવતો હતો. તેને ‘મીઠો મસાલો’ પણ કહેવામાં આવતો હતો. હકીકતમાં, ભારતમાંથી સમગ્ર દુનિયામાં મસાલા જતા હતા. આવી સ્થિતિમાં ખાંડની શોધ બાદ દુનિયાના કેટલાક ભાગોમાં તેને મીઠો મસાલો પણ કહેવામાં આવતો હતો. યુરોપમાં તેને શુગર સોલ્ટ કહેવામાં આવવા લાગ્યું હતું.
સૌથી પ્રભાવશાળી વસ્તુઓમાંની એક ખાંડ હતી. તેને એશિયા અને મધ્ય પૂર્વનો ખૂબ જ ખાસ અને મોંઘો ‘નવો મસાલો’ માનવામાં આવતો હતો. તેને ‘મીઠો મસાલો’ પણ કહેવામાં આવતો હતો.- શૂગર હિસ્ટ્રી રિપોર્ટ
ભારતમાં 3,000 વર્ષ પહેલાં શરૂ થઈ ખાંડ
500 BCની આસપાસ એટલે કે લગભગ 3,000 વર્ષ પહેલાં ભારતમાં જ સૌપ્રથમ શેરડીના રસને ઉકાળીને સ્ફટિક બનાવવાની પદ્ધતિઓ વિકસાવવામાં આવી હતી.
ખાંડથી માત્ર આપણા ખાનપાનમાં જ મોટા ફેરફારો થયા નહોતા, પરંતુ પ્રારંભિક પુનર્જાગરણ કાળમાં યુરોપના મોટા વેપારી કાફલાઓના વિકાસ અને 17મીથી 19મી સદી વચ્ચે સમગ્ર દુનિયામાં આફ્રિકન ગુલામોના ફેલાવામાં પણ તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હતી. આ જ કારણોથી ખાંડ આખરે એવી સામાન્ય વસ્તુ બની ગઈ, જેનો ઉપયોગ દરેક વ્યક્તિ કરવા લાગી.
લગભગ 3,000 વર્ષ પહેલાં ભારતમાં જ સૌપ્રથમ શેરડીના રસને ઉકાળીને સ્ફટિક બનાવવાની પદ્ધતિઓ વિકસાવવામાં આવી હતી. ખાંડથી માત્ર આપણા ખાનપાનમાં જ મોટા ફેરફારો થયા નહોતા, પરંતુ પ્રારંભિક પુનર્જાગરણ કાળ (રેનેસાં)માં યુરોપના મોટા વેપારી કાફલાઓના વિકાસ અને 17મીથી 19મી સદી વચ્ચે સમગ્ર દુનિયામાં આફ્રિકન ગુલામોના ફેલાવામાં પણ તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હતી.- શુગર હિસ્ટ્રી રિપોર્ટ
ન્યૂ ગિનીમાં 10 હજાર વર્ષ પહેલાં શેરડીની ખેતી
પ્રારંભિક માનવ સભ્યતાઓએ એવા છોડ અને ફળો શોધવા તથા ઉગાડવાનો પ્રયાસ કર્યો જેમાં સૌથી વધુ ખાંડ હોય. આવો છોડ શોધનારી પ્રથમ સભ્યતા ન્યૂ ગિનીની હતી, જેમણે લગભગ 10 હજાર વર્ષ પહેલાં શેરડીની ખેતી શરૂ કરી હતી.
આ અદ્ભુત છોડ વિશેની તેમની જાણકારી ધીમે ધીમે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા અને દક્ષિણ ચીન સુધી પહોંચી અને ત્યારબાદ ભારત આવી, જ્યાં પ્રથમવાર વ્યવસ્થિત રીતે ખાંડનું ઉત્પાદન શરૂ થયું.
ખાંડનો છોડ શોધનારી પ્રથમ સભ્યતા ન્યૂ ગિનીની હતી, જેમણે લગભગ 10 હજાર વર્ષ પહેલાં શેરડીની ખેતી શરૂ કરી હતી.- રિપોર્ટ
ભારતમાં શેરડીની ખેતી માટે અનુકૂળ આબોહવા
ભારતમાં શેરડીની ખેતી માટે અહીંની ઉત્તમ આબોહવા હતી. આ કારણે અહીં ખાંડનો ઉપયોગ અનેક અલગ-અલગ સ્વરૂપોમાં કરવામાં આવતો હતો. શરૂઆતમાં લોકો શેરડી ચાવીને તેમાંથી મીઠો રસ (જેમાં સુક્રોઝ હોય છે) કાઢતા હતા. પરંતુ, લગભગ 350 ઈસવીમાં તેમણે તેને સ્ફટિકના સ્વરૂપમાં બદલવાની રીત શોધી કાઢી, જેના કારણે તેને સરળતાથી કોઈપણ સ્થળે લઈ જઈ શકાય. ખાસ કરીને ગુપ્ત કાળ સુધીમાં ખાંડનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો હતો.
ભારતમાં શેરડીની ખેતી માટે અહીંની ઉત્તમ આબોહવા હતી. આ કારણે અહીં ખાંડનો ઉપયોગ અનેક અલગ-અલગ સ્વરૂપોમાં કરવામાં આવતો હતો. શરૂઆતમાં લોકો શેરડી ચાવીને તેમાંથી મીઠો રસ (જેમાં સુક્રોઝ હોય છે) કાઢતા હતા.- રિપોર્ટ
જે દેશો સાથે વેપાર થયો, ત્યાં ખાંડ બનવા લાગી
આ ખાસ ‘મીઠા મસાલા’ સાથે ભારતે આસપાસના દેશો સાથે ફાયદાકારક વેપાર શરૂ કર્યો. જ્યાં પણ તેઓ દરિયાઈ જહાજો અથવા જમીની કાફલાઓ દ્વારા મધ્ય પૂર્વ અથવા ચીન ગયા, ત્યાં ખાંડ બનાવવાની જાણકારી પણ ફેલાવતા ગયા.
આ બંને સ્થળોના લોકોએ ઝડપથી ખાંડ વિશે બધું શીખી લીધું અને તેને પોતાના ખાનપાન તથા સંસ્કૃતિમાં સામેલ કરી લીધી. 650 ઈસવી સુધીમાં ચીનમાં પણ શેરડીની ખેતી થવા લાગી હતી. ત્યારબાદ ઈરાન અને મધ્ય પૂર્વ થઈને તે મુસ્લિમ દુનિયામાં ફેલાઈ ગઈ, જ્યાંથી યુરોપિયનોએ તેને સમગ્ર દુનિયામાં ફેલાવી દીધી.300 BCમાં સિકંદર મહાન અને ભારતીય ખાંડ વચ્ચે થયેલી એક નાની મુલાકાત ત્યારે થઈ, જ્યારે તેના સૈનિકો ઘરે પરત ફરતી વખતે ‘મધ જેવા પાવડર’ સાથે લઈ ગયા હતા. પ્રાચીન કાળમાં સભ્યતાઓ અને દેશોના નિર્માણથી લઈને ધર્મયુદ્ધો (ક્રૂસેડ) સુધી યુરોપમાં ખાંડ ઉપલબ્ધ નહોતી.
તે સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન ખાંડ માત્ર ભારત, ચીન અને મધ્ય પૂર્વમાં જ મળતી હતી, જ્યાં મુસ્લિમ રસાયણશાસ્ત્રીઓએ તેને બનાવવાની પદ્ધતિમાં ઘણો સુધારો કર્યો હતો. અરબ કૃષિ ક્રાંતિ દરમિયાન તેમણે ખાંડને પોતાના ખાનપાનમાં સામેલ કરી અને તેનાથી એવી અદ્ભુત મીઠાઈઓ બનાવી જેને ચાખનાર દરેક વ્યક્તિ પસંદ કરતી હતી.
