અમદાવાદ એરપોર્ટ પર સોમવારે એર ઈન્ડિયાની એક આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટને બોમ્બની ધમકી મળ્યા બાદ ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવામાં આવતા સુરક્ષા એજન્સીઓમાં દોડધામ મચી ગઈ હતી. પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર, સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામથી નવી દિલ્હી જઈ રહેલી એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટને ધમકી મળ્યા બાદ વિમાનને અમદાવાદ તરફ ડાયવર્ટ કરવામાં આવ્યું હતું.અમદાવાદમાં વિમાનનું સુરક્ષિત લેન્ડિંગ થયા બાદ તેને સામાન્ય પાર્કિંગ વિસ્તારમાં નહીં પરંતુ અલગ આઈસોલેશન વિસ્તારમાં રાખીને સઘન તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. ઘટનાની વિગતો અંગે હાલ સત્તાવાર એજન્સીઓ તરફથી સંપૂર્ણ માહિતી જાહેર થવાની રાહ જોવાઈ રહી છે.
વિમાન અમદાવાદ એરપોર્ટના રનવે નજીક અલગ વિસ્તારમાં રોકવામાં આવ્યા બાદ સુરક્ષા દળો સક્રિય થયા હતા. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર, CISF સહિતની સુરક્ષા ટીમો અને બોમ્બ ડિસ્પોઝલ સ્ક્વોડ દ્વારા વિમાનની તપાસ કરવામાં આવી રહી હતી. વિમાનમાં કોઈ શંકાસ્પદ વસ્તુ અથવા વિસ્ફોટક સામગ્રી મળી આવી છે કે નહીં, તે અંગે તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે. તેથી હાલ બોમ્બની ધમકીને સાચી ઘટના તરીકે નહીં પરંતુ સુરક્ષા સંબંધિત ગંભીર એલર્ટ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
રનવે પર વિશાળ વિમાન રોકાયું, આસપાસ સુરક્ષા વધારાઈ
અમદાવાદ એરપોર્ટ પર વિમાનને અલગ વિસ્તારમાં રોકીને તપાસ હાથ ધરાતા એરપોર્ટની આસપાસ પણ સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરવામાં આવી હતી. પ્રાથમિક સ્થાનિક માહિતી મુજબ, કોતરપુર તરફના રસ્તા પરથી રનવે પર ઊભેલા વિમાનને જોવા માટે લોકો એકત્ર થવા લાગ્યા હતા, જેના પગલે સંબંધિત વિસ્તારમાં અવરજવર નિયંત્રિત કરવામાં આવી હતી. જોકે રસ્તો કેટલા સમય માટે બંધ અથવા નિયંત્રિત કરવામાં આવ્યો અને એરપોર્ટની નિયમિત કામગીરી પર તેની કેટલી અસર થઈ, તેની સત્તાવાર વિગતો હજુ સામે આવી નથી.
આ પ્રકારની ધમકી મળ્યા બાદ એરપોર્ટ સુરક્ષા પ્રોટોકોલ મુજબ સૌથી પહેલાં વિમાનને સુરક્ષિત અને અલગ જગ્યાએ લઈ જવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મુસાફરો અને ક્રૂની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે અને બોમ્બ ડિસ્પોઝલ તથા અન્ય સુરક્ષા ટીમો દ્વારા વિમાન અને સામાનની તપાસ કરવામાં આવે છે. ધમકીની વિશ્વસનીયતા અંગે નિર્ણય લેતા પહેલાં સુરક્ષા એજન્સીઓ દરેક સંભાવનાને ગંભીરતાથી તપાસે છે. આ જ કારણસર માત્ર ધમકી ખોટી હોવાનું અનુમાન લગાવીને તપાસને હળવી કરી શકાતી નથી.
બોમ્બ ધમકીના કિસ્સામાં સુરક્ષા પ્રોટોકોલ કેમ મહત્વનો?
ભારતીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં અગાઉ પણ વિમાનોને બોમ્બની ધમકીઓ મળવાના અનેક બનાવો સામે આવ્યા છે. ખાસ કરીને 2024 દરમિયાન સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય માધ્યમો મારફતે મોટી સંખ્યામાં વિમાનોને ખોટી બોમ્બ ધમકીઓ આપવામાં આવી હતી. તે સમયે અનેક ફ્લાઈટ્સને ડાયવર્ટ કરવામાં આવી હતી, વિમાનોને આઈસોલેશન બેમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા અને સુરક્ષા એજન્સીઓએ સંપૂર્ણ તપાસ કર્યા બાદ જ તેમને ફરી ઉડાનની મંજૂરી આપી હતી.
32 મુસાફરોને ટર્મિનલ-2માં ખસેડાયા, વિમાનની સઘન તપાસ
અમદાવાદ એરપોર્ટ પર ઈમર્જન્સી લેન્ડિંગ બાદ ફ્લાઈટમાં સવાર તમામ 32 મુસાફરોને સુરક્ષિત રીતે વિમાનમાંથી ઉતારી ટર્મિનલ-2 ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા હતા. વિમાનને સામાન્ય પાર્કિંગ વિસ્તારમાં રાખવાને બદલે સુરક્ષિત આઈસોલેશન વિસ્તારમાં લઈ જઈ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. બાથરૂમમાંથી ‘Bomb’ લખેલો કાગળ મળ્યા બાદ પાઈલટ અને ક્રૂએ તાત્કાલિક સુરક્ષા તંત્રને જાણ કરી હતી, જેના પગલે CISF, બોમ્બ ડિસ્પોઝલ સ્ક્વોડ અને અન્ય સંબંધિત એજન્સીઓ સક્રિય થઈ હતી.
હાલની તપાસમાં વિમાનમાંથી કોઈ શંકાસ્પદ વસ્તુ અથવા વિસ્ફોટક સામગ્રી મળી આવી હોવાની માહિતી સામે આવી નથી. જોકે, સુરક્ષા તપાસ પૂર્ણ થયા પહેલાં આ ધમકી ખોટી હતી કે વાસ્તવિક, તે અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું યોગ્ય નહીં બને. સુરક્ષા એજન્સીઓ હવે ખાસ કરીને એ દિશામાં તપાસ કરી રહી છે કે વિમાનના બાથરૂમમાં ‘Bomb’ લખેલો કાગળ કોણે મૂક્યો અને તેનો હેતુ શું હતો. મુસાફરોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન સાવચેતીના તમામ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
આ અગાઉના બનાવોમાં કેટલીક ધમકીઓ તપાસ બાદ હોક્સ એટલે કે ખોટી હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. છતાં ઉડ્ડયન સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં આવી ધમકીઓને શરૂઆતથી જ ગંભીરતાથી લેવી પડે છે, કારણ કે વિમાન હવામાં હોય ત્યારે મળેલી કોઈપણ સુરક્ષા ચેતવણી મુસાફરો, ક્રૂ અને એરપોર્ટની સુરક્ષા સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી હોય છે. 2024ના બનાવોમાં પણ સત્તાવાળાઓએ બોમ્બ થ્રેટ એસેસમેન્ટ કમિટી અને સંબંધિત સુરક્ષા એજન્સીઓના નિર્દેશો અનુસાર કાર્યવાહી કરી હતી.
અમદાવાદ માટે ઘટનાનું મહત્વ
અમદાવાદ એરપોર્ટ અગાઉ પણ વિવિધ પ્રકારની ઉડ્ડયન સુરક્ષા ઘટનાઓ દરમિયાન ડાયવર્ઝન એરપોર્ટ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટ પર ઉડતી ફ્લાઈટ માટે અમદાવાદમાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવું એ દર્શાવે છે કે પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પાયલટ અને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ દ્વારા સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી. હાલ ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે ફ્લાઈટમાં કોઈ નુકસાન થયું હોવાની કે કોઈ વ્યક્તિને ઈજા થઈ હોવાની પુષ્ટિ નથી. આ ઘટનાની સૌથી મહત્વની કડી હવે એ રહેશે કે ધમકી કયા માધ્યમથી મળી, તેનો સ્ત્રોત શું હતો અને તપાસ દરમિયાન વિમાન અથવા સામાનમાંથી કોઈ શંકાસ્પદ વસ્તુ મળી કે નહીં. સુરક્ષા એજન્સીઓ આ તમામ પાસાંની તપાસ કરશે. જો ધમકી ખોટી સાબિત થાય તો પણ તેને સામાન્ય અફવા તરીકે અવગણવામાં આવતી નથી, કારણ કે આવી ખોટી ધમકીઓ પણ એરલાઈન, એરપોર્ટ, મુસાફરો અને સુરક્ષા એજન્સીઓના સંસાધનો પર મોટો બોજ મૂકે છે.
મુસાફરો સુરક્ષિત, હવે તપાસના પરિણામની રાહ
ફ્લાઈટમાં સવાર 32 મુસાફરોને સુરક્ષિત રીતે ટર્મિનલ-2 ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા છે અને અત્યાર સુધી કોઈ મુસાફરને ઈજા થઈ હોવાની માહિતી નથી. હવે સમગ્ર ધ્યાન વિમાનની સુરક્ષા તપાસ અને બાથરૂમમાંથી મળેલા ‘Bomb’ લખેલા કાગળના સ્ત્રોત પર છે. તપાસ દરમિયાન કોઈ વિસ્ફોટક કે અન્ય શંકાસ્પદ વસ્તુ મળી આવે છે કે નહીં અને આ સંદેશ કોણે લખ્યો હતો, તે બાબતે સત્તાવાર તપાસ બાદ જ વધુ સ્પષ્ટતા થશે. હાલ ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે ઘટનાને ગંભીર સુરક્ષા એલર્ટ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે, પરંતુ ધમકીની વાસ્તવિકતા અંગે અંતિમ સત્તાવાર પુષ્ટિની રાહ જોવી જરૂરી છે.