ભારતીય આવકવેરા વિભાગના કાયદા અનુસાર, કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાના ઘરમાં કેટલી રોકડ રાખી શકે તેની કોઈ જ કાનૂની ઉપલી મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી. તમે તમારા ઘરમાં 1 લાખ, 1 કરોડ કે તેનાથી પણ વધુ રકમની રોકડ રાખી શકો છો. ઘરમાં અમર્યાદિત રકમ રાખવા પર કોઈ સીધો પ્રતિબંધ નથી, પરંતુ આ છૂટછાટ કેટલીક કડક શરતોને આધીન છે.સૌથી પહેલી અને મુખ્ય શરત એ છે કે ઘરમાં રાખેલી રોકડનો તમારી પાસે એક કાયદેસર અને સ્પષ્ટ સ્ત્રોત હોવો જોઈએ.તમે ઘરમાં ગમે તેટલી રકમ રાખો, પરંતુ તમારી પાસે એ દરેક રૂપિયાનો સચોટ હિસાબ હોવો ફરજિયાત છે. જો કોઈ કારણસર આવકવેરા વિભાગ દ્વારા તમારા ઘરે ઓડિટ કે તપાસ કરવામાં આવે, તો તમારે એ સાબિત કરવું પડશે કે આ રકમ તમે ક્યાંથી અને કેવી રીતે મેળવી છે. જો તમે રોકડનો યોગ્ય સ્ત્રોત દર્શાવવામાં નિષ્ફળ જશો, તો મોટી મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.તમે જે પણ કરપાત્ર આવક કમાઓ છો તેના પર નિયમ મુજબ કર ચૂકવવો પડે છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે તમારા ઘરમાં રહેલી રોકડ તમારી જાહેર કરાયેલી આવક સાથે સુસંગત હોવી જોઈએ. જો તપાસ દરમિયાન તમારી આવક કરતાં વધુ રોકડ મળી આવે અને તમે તેનો કાયદેસર સ્ત્રોત જાહેર ન કરી શકો, તો આવકવેરા કાયદાની કલમ 69A હેઠળ તમારી પર ભારે ટેક્સ અને આકરો દંડ લાદવામાં આવી શકે છે.આવી પરિસ્થિતિઓથી બચવા માટે તમારા આવકના તમામ દસ્તાવેજો સુરક્ષિત રાખવા હિતાવહ છે. આવકનો સ્ત્રોત માત્ર તમારો પગાર જ નથી હોતો, પરંતુ બચત ખાતાનું વ્યાજ, વ્યવસાયની આવક, વિવિધ રોકાણો અને રિયલ એસ્ટેટમાંથી મળતું વળતર પણ તેમાં સામેલ છે. કર વિભાગ તમારી આ તમામ પ્રકારની આવક પર બારીક નજર રાખે છે, તેથી આવકવેરો ભરતી વખતે અને ભવિષ્યની કોઈપણ તપાસ માટે આ દસ્તાવેજો ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.જો તમે વર્ષ દરમિયાન 10 લાખ રૂપિયાથી વધુની રોકડ બેંકમાં જમા કરાવો છો, તો તમારે તેનો માન્ય સ્ત્રોત જાહેર કરવો પડશે અને નિયમાનુસાર કર ચૂકવવો પડશે. ટૂંકમાં, જો તમે તમારા દરેક આર્થિક વ્યવહાર અને આવકનો યોગ્ય હિસાબ રાખશો, તો આવકવેરા વિભાગની કાર્યવાહીથી ગભરાવાની કોઈ જ જરૂર રહેશે નહીં.