નવી દિલ્હીમાં કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)એ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે મોરચો ખોલ્યો છે. ગુરુવારે યોજાયેલી પત્રકાર પરિષદમાં CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરતાં તેમને 48 કલાકનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું હતું. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો નિર્ધારિત સમયગાળામાં રાજીનામું નહીં આપવામાં આવે તો સંગઠન દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કરશે અને તેને ‘જંતર-મંતર 2.0’ નામ આપવામાં આવશે.પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન દીપકેએ ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદીની કામગીરી અંગે અનેક આક્ષેપો કર્યા હતા. જોકે, આ આક્ષેપો CJPના નેતાનું રાજકીય નિવેદન છે અને તેને ચૂંટણી પંચ દ્વારા સાબિત થયેલા તથ્ય તરીકે રજૂ કરી શકાય નહીં. જ્ઞાનેશ કુમાર સામે તાજેતરના દિવસોમાં અન્ય રાજકીય પક્ષો અને જૂથો તરફથી પણ ટીકા થઈ છે.
મતદાર યાદી અને SIR મુદ્દે CJPના આક્ષેપો
CJPએ પોતાની પત્રકાર પરિષદમાં ખાસ કરીને Special Intensive Revision એટલે કે SIR હેઠળની મતદાર યાદીની પ્રક્રિયાને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. પાર્ટી તરફથી દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે મહારાષ્ટ્ર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં મોટી સંખ્યામાં મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે.
દિલ્હીના મામલે જોકે આશરે 47.6 લાખ મતદારોના નામ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સામેલ ન થયા હોવાની માહિતી વિવિધ અહેવાલોમાં સામે આવી છે. SIRની પ્રક્રિયા દરમિયાન દિલ્હીમાં અગાઉ નોંધાયેલા આશરે 1.45 કરોડ મતદારોમાંથી લગભગ 47.6 લાખ નામ ડ્રાફ્ટ રોલમાં જોવા મળ્યા નહોતા. આમાં સ્થળાંતર, મૃત્યુ, અન્ય સ્થળે નોંધણી અથવા Enumeration Form સંબંધિત વિવિધ કારણો સામેલ હોઈ શકે છે. અસરગ્રસ્ત મતદારોને દાવા અને વાંધા રજૂ કરીને પોતાનું નામ સામેલ કરાવવાની પ્રક્રિયા પણ ઉપલબ્ધ છે.
FSSAIનો મોટો નિર્ણય : દૂધ સિવાયની વસ્તુથી બનેલા પ્રોડક્ટના પેકેટ પર હવે ‘પનીર’ લખી નહીં શકાય
48 કલાકમાં રાજીનામાની માંગ, નહીં તો આંદોલનની ચેતવણી
CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું હતું કે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરે 48 કલાકની અંદર પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવું જોઈએ. તેમનો દાવો હતો કે જો આવું નહીં થાય તો CJP દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શન કરશે. અગાઉ પણ CJP તરફથી જ્ઞાનેશ કુમાર સામે આક્રમક નિવેદનો આપવામાં આવ્યા છે. તાજેતરમાં પણ પાર્ટીના નેતાઓએ ચૂંટણી પંચની આંતરિક કામગીરી અને મતદાર યાદી સંબંધિત મુદ્દાઓ પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.
દીપકેએ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં મોટા ફેરફારો થયાનો આક્ષેપ કર્યો હતો અને મતદાર યાદીમાંથી નામો દૂર થવાના મુદ્દાને લોકશાહી સાથે જોડ્યો હતો. CJPના પ્રવક્તા સૌરવ દાસે પણ યુવાનોને લોકશાહી સુધારાની ચર્ચામાં આગળ આવવા માટે અપીલ કરી હતી.
CJPની સરકાર સમક્ષ ત્રણ મુખ્ય માંગણીઓ:
જ્ઞાનેશ કુમારનું રાજીનામું: જ્ઞાનેશ કુમાર તાત્કાલિક ધોરણે પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપે.
ચૂંટણી અને SIR પ્રક્રિયા પર રોક: આગામી ચૂંટણીઓને તુરંત રદ કરવામાં આવે અને SIR (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન) પ્રક્રિયાને સ્થગિત (ફ્રીઝ) કરવામાં આવે.
જૂના નિયમોની પુનઃસ્થાપના: 2023ના ચૂંટણી કમિશનરની નિમણૂકના નિયમોને ફરીથી લાગુ કરવામાં આવે.
ચૂંટણી પંચ સામે વધતો રાજકીય દબાવ
જ્ઞાનેશ કુમારને લઈને વિવાદ માત્ર CJP સુધી મર્યાદિત નથી. તાજેતરના દિવસોમાં અનેક વિરોધ પક્ષોના નેતાઓએ પણ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સામે કાર્યવાહી અથવા રાજીનામાની માંગ કરી છે. આ ચર્ચાનું એક કારણ ચૂંટણી પંચની આંતરિક કામગીરી અને SIR સંબંધિત નિર્ણયોને લઈને સામે આવેલા અહેવાલો છે. બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચે અગાઉ જણાવ્યું છે કે કમિશનમાં અલગ-અલગ મંતવ્યો હોવા એ આંતરિક ચર્ચાનો ભાગ છે અને અંતિમ નિર્ણયો સંસ્થાકીય પ્રક્રિયા મુજબ લેવાય છે.
દિલ્હીની SIR પ્રક્રિયા હાલમાં પણ મહત્વપૂર્ણ તબક્કામાં છે. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર ડ્રાફ્ટ યાદીમાંથી બહાર રહેલા મતદારો માટે દાવા અને વાંધા રજૂ કરવાની તક આપવામાં આવી છે અને 30 સપ્ટેમ્બર સુધી પ્રક્રિયા ચાલુ રહેવાની છે. ત્યારબાદ ચકાસણી અને અંતિમ મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધશે. તેથી હાલના ડ્રાફ્ટ આંકડાઓને અંતિમ મતદાર યાદી તરીકે જોવું યોગ્ય નહીં ગણાય.
આ સમગ્ર વિવાદમાં એક તરફ રાજકીય પક્ષો અને સંગઠનો ચૂંટણી પંચની કામગીરી અંગે પારદર્શિતા અને જવાબદારીના સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ મતદાર યાદીની સુધારણા પ્રક્રિયા માટે નિર્ધારિત સત્તાવાર દાવા-વાંધા વ્યવસ્થા પણ ચાલી રહી છે. આગામી દિવસોમાં CJPની 48 કલાકની સમયમર્યાદા બાદ તેનું આગલું પગલું શું રહે છે અને ચૂંટણી પંચ અથવા સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવે છે કે નહીં, તેના પર આ વિવાદની આગળની દિશા નિર્ભર રહેશે.