આજકાલ કેન્સરની બીમારીઓ ઝડપથી વધી રહી છે. એક કેન્સર એવું પણ છે, જે ખૂબ ઝડપથી વધી રહ્યું છે, પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે 84 ટકા લોકોને નથી ખબર કે તેમની ક્યારેય તપાસ થઈ છે કે નહીં. તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા એક સર્વેમાં આ વાતનો ખુલાસો થયો છે. પુરુષોમાં થતા પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની સારવાર ત્યારે જ શક્ય બને, જ્યારે લોકોની સ્ક્રીનિંગ થાય અને તેમને આ બીમારી વિશે જાણકારી હોય.તાજેતરમાં 45 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના 1,036 પુરુષો પર કરવામાં આવેલા રાષ્ટ્રીય સર્વેમાં જાણવા મળ્યું કે દર 10માંથી 6 પુરુષોને ખબર નથી કે તેમની ક્યારેય પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની તપાસ થઈ છે કે નહીં. જ્યારે 84 ટકા પુરુષોની કાં તો તપાસ થઈ નથી અથવા તેઓ પોતાની તપાસની સ્થિતિ વિશે જ અજાણ છે. કેટલાક પુરુષોને તો એવું પણ લાગે છે કે તપાસ કરાવવાની જરૂર નથી. આ જ કારણ છે કે આ કેન્સર સતત વધુ ખતરનાક બની રહ્યું છે.
હીલ ફાઉન્ડેશન અને સાયઝન ગ્લોબલ ઇનસાઇટ્સ એન્ડ કન્સલ્ટિંગ દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવેલા આ સર્વેમાં દિલ્હી-NCR, તમિલનાડુ, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને મહારાષ્ટ્રના 45 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના પુરુષોને સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. સર્વેમાં જાણવા મળ્યું કે 68.9% પુરુષો પ્રોસ્ટેટ કેન્સરનું એક પણ જોખમનું પરિબળ જણાવી શક્યા નહીં, જ્યારે માત્ર 13.2% પુરુષોએ પારિવારિક ઇતિહાસને જોખમના પરિબળ તરીકે ઓળખ્યો. બીજી તરફ, લગભગ 75% પુરુષોનું માનવું હતું કે પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની તપાસ 50 વર્ષની ઉંમર પછી જ શરૂ થવી જોઈએ.
આ અંગે દિલ્હીની મેક્સ હેલ્થકેરના મેડિકલ ઑન્કોલોજીના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ડૉ. દેવવ્રત આર્યાએ જણાવ્યું કે આ તારણો પ્રોસ્ટેટ કેન્સર અંગે જાગૃતિના પાયાના અભાવ તરફ સંકેત આપે છે. જ્યારે દર 10માંથી લગભગ 7 પુરુષો એક પણ જોખમના પરિબળને ઓળખી શકતા નથી અને દર 10માંથી 6 પુરુષોને એ પણ ખબર નથી કે તેમની ક્યારેય તપાસ થઈ છે કે નહીં, ત્યારે સ્પષ્ટ થાય છે કે 45 વર્ષથી વધુ ઉંમરના પુરુષોના પ્રોસ્ટેટના સ્વાસ્થ્યને નિયમિત સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ચર્ચાનો મહત્ત્વનો ભાગ બનાવવાની જરૂર છે. જોખમ, તપાસ અને ડૉક્ટર સાથે ક્યારે વાત કરવી તે અંગેની જાગૃતિ, યોગ્ય માહિતીના આધારે વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત નિર્ણયો લેવા માટેનું મહત્ત્વનું પહેલું પગલું છે.
સર્વેમાં આ બાબતો સામે આવી
તપાસ અંગેની આ ખામી ખાસ કરીને ચિંતાજનક છે. લગભગ બે તૃતીયાંશ લોકોએ જણાવ્યું કે તેઓ દર વર્ષે સામાન્ય સ્વાસ્થ્યની તપાસ કરાવે છે.
60.8% લોકોને પોતાની પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની તપાસની સ્થિતિ વિશે ખબર નહોતી અને દર 6માંથી માત્ર 1 પુરુષે જ જણાવ્યું કે તેની ક્યારેય આ તપાસ થઈ છે.
PSA (પ્રોસ્ટેટ-સ્પેસિફિક એન્ટિજન) રક્ત તપાસ અંગેની જાગૃતિ પણ મર્યાદિત હતી. માત્ર 31% લોકોએ આ તપાસ વિશે સાંભળ્યું હતું અને માત્ર 14% લોકોએ ક્યારેય ખાસ આ તપાસ કરાવવાની માગ કરી હતી.
સર્વેમાં એક ચિંતાજનક સ્થિતિ સામે આવી છે. પુરુષો સામાન્ય સ્વાસ્થ્યની તપાસ તો કરાવે છે, પરંતુ પ્રોસ્ટેટનું સ્વાસ્થ્ય હજી પણ નિયમિત તપાસ દરમિયાન થતી ચર્ચાનો ભાગ બનતું નથી. આ જ કારણ છે કે 84% લોકો કાં તો તપાસથી વંચિત છે, પોતાની તપાસની સ્થિતિ અંગે અનિશ્ચિત છે અથવા તેમને લાગે છે કે તપાસ કરાવવાની જરૂર નથી.
આ દર્શાવે છે કે પુરુષોને પ્રોસ્ટેટ કેન્સરના જોખમ અને શરૂઆતના તબક્કામાં મૂલ્યાંકન કરાવવાની ભૂમિકા સમજાવવા માટે હજી ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે. આ અંગેની ચર્ચા પહેલેથી જ શરૂ કરવી જોઈએ અને વ્યક્તિગત જોખમ તથા તબીબી સલાહના આધારે આગળ વધવું જોઈએ.
67% લોકોએ ડૉક્ટરો પર સૌથી વધુ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમ છતાં, માત્ર 36% લોકો જ યોગ્ય રીતે ઓળખી શક્યા કે પ્રોસ્ટેટ કેન્સર માટે યુરોલોજિસ્ટ (મૂત્રરોગ નિષ્ણાત) યોગ્ય નિષ્ણાત છે.
44% લોકોએ જણાવ્યું કે સારવાર શરૂ કરતાં પહેલાં તેઓ બીજા ડૉક્ટરનો અભિપ્રાય લેવા માગશે. આ દર્શાવે છે કે લોકો યોગ્ય માહિતીના આધારે નિર્ણય લેવા માગે છે, પરંતુ સારવારની પ્રક્રિયાને સમજવામાં હજી પણ કેટલીક ખામીઓ છે.
સર્વેમાં એ પણ જાણવા મળ્યું કે પ્રોસ્ટેટના સ્વાસ્થ્ય વિશે વાત કરવી હજી પણ ઘણા પુરુષો માટે મુશ્કેલ છે.
રાષ્ટ્રીય સ્તરે, 59.5% લોકોએ જણાવ્યું કે તેઓ ડૉક્ટર સાથે પ્રોસ્ટેટની સ્ક્રીનિંગ અથવા સારવાર વિશે વાત કરવામાં અસહજતા અનુભવે છે. જ્યારે માત્ર લગભગ 18% લોકોએ કહ્યું કે તેઓ પોતે પહેલ કરીને આવી ચર્ચા શરૂ કરશે.
બીજી તરફ, 84% લોકોએ જણાવ્યું કે તેઓ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત માહિતી માટે ઑનલાઇન શોધ કરે છે, જ્યારે 48% લોકોએ કહ્યું કે પ્રોસ્ટેટ કેન્સર વિશેની તેમની પહેલી ચર્ચા પર પરિવારના સભ્યો અથવા મિત્રોની અસર રહી હતી.
ઘણા પુરુષો દર વર્ષે સ્વાસ્થ્યની તપાસ કરાવે છે, તેમ છતાં તેમને કદાચ એ ખબર ન હોય કે પ્રોસ્ટેટ કેન્સરની સ્ક્રીનિંગ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી કે નહીં અથવા તેમણે ક્યારેય PSA ટેસ્ટ