ઉધઈ અને લાકડામાં કાણાં પાડતા કીડા ફર્નિચરને અંદરથી ખોખલું કરી શકે છે. સમયસર ઓળખ, ભેજ પર નિયંત્રણ અને યોગ્ય ટ્રીટમેન્ટથી મોંઘા ફર્નિચરને નુકસાનથી બચાવી શકાય છે.
ઘરમાં રાખેલું મોંઘું ફર્નિચર, લાકડાના દરવાજા, બારી, કબાટ અને પલંગ લાંબા સમય સુધી સુંદર રહે તે માટે તેની યોગ્ય કાળજી રાખવી જરૂરી
‘ઈનામી કીડો’ અપાવશે 2000 રૂપિયા! ઉધઈનો બાપ છે આ કીડો: જાણો ઘરમાં આ ખતરનાક કીડો દેખાય તો તાત્કાલિક શું કરવું
ઘરના ફર્નિચરમાં લાગી ગઈ છે ઉધઈ? દીવાલથી લઈને લાકડાના દરવાજા સુધીને બચાવવા અપનાવો આ ઉપાયો
ઉધઈ અને લાકડામાં કાણાં પાડતા કીડા ફર્નિચરને અંદરથી ખોખલું કરી શકે છે. સમયસર ઓળખ, ભેજ પર નિયંત્રણ અને યોગ્ય ટ્રીટમેન્ટથી મોંઘા ફર્નિચરને નુકસાનથી બચાવી શકાય છે.
ઘરમાં રાખેલું મોંઘું ફર્નિચર, લાકડાના દરવાજા, બારી, કબાટ અને પલંગ લાંબા સમય સુધી સુંદર રહે તે માટે તેની યોગ્ય કાળજી રાખવી જરૂરી છે.
પરંતુ ઘણી વખત લાકડાની અંદર ઉધઈ (Termites) અને અન્ય લાકડાખાઉ કીડાઓ ઘર બનાવી લે છે. શરૂઆતમાં આ જીવાતો દેખાતી નથી, પરંતુ ધીમે ધીમે લાકડાને અંદરથી ખોખલું કરી નાખે છે. જ્યારે ફર્નિચરમાં માટી જેવી પાતળી નળીઓ દેખાવા લાગે, લાકડામાં નાના કાણાં પડે અથવા તેની નીચેથી લાકડાનો ભૂકો મળવા લાગે ત્યારે સાવધાન થઈ જવું જોઈએ. આ ઉધઈ અથવા વુડ બોરર (Wood Borer)ના હુમલાનાં સંકેત હોઈ શકે છે.
આ બંને જીવાતો એકસરખી નથી અને તેમની સારવારની રીત પણ અલગ હોય છે. તેથી પહેલાં કઈ જીવાતનો ઉપદ્રવ છે તે ઓળખવું જરૂરી છે.
ઉધઈ અને વુડ બોરર વચ્ચે શું છે તફાવત?
ઉધઈ સામાન્ય રીતે લાકડામાં રહેલા સેલ્યુલોઝને ખાઈને તેને અંદરથી નુકસાન પહોંચાડે છે. તે ફર્નિચર, દરવાજા, બારી અને મકાનના લાકડાના માળખાને પણ નુકસાન કરી શકે છે. જમીનમાં રહેતી ઉધઈ દીવાલો અને જમીનમાંથી રસ્તો બનાવીને લાકડાં સુધી પહોંચે છે. બીજી તરફ, વુડ બોરર નામના કીડા લાકડાની અંદર કાણાં પાડીને સુરંગ જેવી રચના બનાવે છે. તેના કારણે લાકડામાં નાના ગોળાકાર કાણાં અને લાકડાના ઝીણા ભૂકાના ઢગલા જોવા મળી શકે છે. કેટલાક બોરર કીડા લાકડાની અંદર લાર્વા અવસ્થામાં રહીને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેથી માત્ર બહારથી સ્પ્રે કરવાથી અંદર રહેલા કીડાઓનો સંપૂર્ણ નાશ થાય તે જરૂરી નથી.
1. લીમડાના તેલથી કરી શકાય છે પ્રાથમિક કાળજી
લીમડાના તેલમાં રહેલા કુદરતી ઘટકો કેટલીક જીવાતોને દૂર રાખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. લાકડાની સપાટી પર પ્રાથમિક સંભાળ તરીકે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પરંતુ લીમડાનું તેલ ઉધઈની આખી કોલોની અથવા લાકડાની અંદર રહેલા બોરર કીડાઓનો નાશ કરવાની ખાતરી આપતું નથી. જો ફર્નિચરમાં પહેલેથી મોટાપાયે ઉપદ્રવ થયો હોય તો માત્ર આ ઉપાય પર આધાર રાખવો યોગ્ય નથી.
2. મીઠાના પાણીના ઉપાય અંગે શું જાણવું જોઈએ?
ઘરગથ્થુ ઉપાયોમાં મીઠાના પાણીનો ઉપયોગ પણ સૂચવવામાં આવે છે. કેટલાક લોકો તેને ઉધઈ દેખાતી જગ્યાએ લગાવે છે. જોકે, મીઠાનું પાણી લાકડાની અંદર સુધી પહોંચીને ઉધઈની આખી વસાહતનો નાશ કરે છે તેવા પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા નથી. વધુ પડતું પાણી લાકડામાં ભેજ વધારી શકે છે, જે બીજી સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. તેથી આ ઉપાયને કાયમી સારવાર માનવાને બદલે યોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી વધુ સારું છે.
3. ફર્નિચરને ભેજથી બચાવો
ઉધઈના ઉપદ્રવને રોકવા માટે ઘરમાં ભેજનું પ્રમાણ નિયંત્રિત રાખવું ખૂબ જરૂરી છે. ખાસ કરીને ચોમાસામાં દીવાલોમાં સીપેજ, પાણીની લીકેજ અને ભીના ખૂણાઓની સમસ્યા જોવા મળે છે. જો લાકડાનું ફર્નિચર સતત ભીની દીવાલને અડીને રાખવામાં આવે તો તેની આસપાસ ભેજ વધે છે. તેથી ફર્નિચરને દીવાલથી થોડું દૂર રાખો અને પાણીની લીકેજ હોય તો તાત્કાલિક સમારકામ કરાવો.
ઘરમાં હવાનું યોગ્ય આવાગમન રહે તેની પણ કાળજી રાખો.
4. નાના ફર્નિચરને તડકામાં રાખી શકાય
લાકડાના નાના અને સરળતાથી ખસેડી શકાય તેવા ફર્નિચરમાં જીવાતનો ઉપદ્રવ હોય તો યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં ગરમી આધારિત ટ્રીટમેન્ટ ઉપયોગી બની શકે છે. તડકામાં રાખવાથી સપાટી પરની ભેજ ઘટી શકે છે, પરંતુ માત્ર બે-ત્રણ દિવસ તડકામાં રાખવાથી અંદર રહેલી તમામ ઉધઈ અથવા બોરર કીડાઓ મરી જશે તેની ખાતરી નથી. મોટા કબાટ, પલંગ કે ઘરના બાંધકામ સાથે જોડાયેલા લાકડાને પોતાની રીતે ગરમી આપવાનો પ્રયાસ ન કરવો. વધુ પડતી ગરમીથી લાકડાને નુકસાન પણ થઈ શકે છે.
5. ગંભીર ઉપદ્રવ હોય તો પ્રોફેશનલ પેસ્ટ કંટ્રોલ કરાવો
જો ઘરની અનેક જગ્યાએ ઉધઈ દેખાતી હોય, દીવાલોમાં માટીની નળીઓ બની ગઈ હોય અથવા ફર્નિચર અંદરથી ખોખલું થઈ રહ્યું હોય તો નિષ્ણાત પેસ્ટ કંટ્રોલની મદદ લેવી જોઈએ. વ્યાવસાયિક ટ્રીટમેન્ટમાં ઉપદ્રવનું સ્થળ અને પ્રકાર તપાસ્યા પછી યોગ્ય પદ્ધતિ પસંદ કરવામાં આવે છે. તેમાં જરૂરિયાત પ્રમાણે લાકડાની અંદર ટ્રીટમેન્ટ, બેટ સિસ્ટમ અથવા જમીન અને મકાનના માળખામાં રાસાયણિક અવરોધ ઊભો કરવાની પદ્ધતિનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. આવી દવાઓનો ઉપયોગ માત્ર તાલીમબદ્ધ નિષ્ણાત દ્વારા લેબલ પર દર્શાવેલી સૂચનાઓ અને સુરક્ષા નિયમો અનુસાર થવો જોઈએ. પોતાની રીતે અલગ-અલગ જંતુનાશકો ભેળવવા કે તેનો છંટકાવ કરવો જોખમી બની શકે છે.
લાકડામાં કીડા ન લાગે તે માટે આટલી કાળજી રાખો
ઘરમાં ફર્નિચર ખરીદતી વખતે યોગ્ય રીતે સૂકવેલું અને ટ્રીટમેન્ટ કરેલું લાકડું પસંદ કરવું જોઈએ. લાકડામાં પહેલેથી કાણાં કે ભૂકો દેખાતો હોય તો તેને ખરીદવાનું ટાળવું જોઈએ. સમયાંતરે કબાટ, પલંગ, દરવાજા અને બારીઓની તપાસ કરતા રહો. લાકડામાંથી ભૂકો નીકળતો હોય, નાના કાણાં દેખાય અથવા સપાટી દબાવતાં નરમ લાગતી હોય તો તેની તપાસ કરાવો. જૂનું અને ઉપદ્રવગ્રસ્ત લાકડું અન્ય ફર્નિચરની નજીક રાખવાનું ટાળો. જો લાકડાનો કોઈ ભાગ ગંભીર રીતે ખોખલો થઈ ગયો હોય તો નિષ્ણાતની સલાહથી તેને બદલાવવો વધુ યોગ્ય છે. ઘરમાં ઉધઈ કે વુડ બોરર દેખાય ત્યારે માત્ર બહારથી દેખાતી જીવાતને મારવી પૂરતું નથી. તેના મૂળ સ્ત્રોત અને ઉપદ્રવનું પ્રમાણ શોધવું જરૂરી છે. સમયસર યોગ્ય સારવાર કરાવવાથી મોંઘા ફર્નિચર અને ઘરના લાકડાના માળખાને મોટા નુકસાનથી બચાવી શકાય છે.