પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીની સ્ટેન્ડિંગ કમિટીની બેઠકમાં દેશની આરોગ્ય વ્યવસ્થાને લઈને ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. બેઠકમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ઈસ્લામાબાદની ઘણી ખાનગી હોસ્પિટલો અને ડિસ્પેન્સરીઓ પાસે માન્ય લાઈસન્સ પણ નથી. આ ઉપરાંત, ઈન્જેક્શનની અસુરક્ષિત પદ્ધતિઓ, સિરીંજનો ફરીથી ઉપયોગ અને જાગૃતિનો અભાવ HIVના ફેલાવા માટે મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે.
ખાસ કરીને સિંધ અને અન્ય વિસ્તારોમાં નવજાત શિશુઓમાં HIV પોઝિટિવ હોવાના અહેવાલોએ સમિતિમાં ગંભીર ચિંતા જન્માવી છે.
ડોન અખબારના અહેવાલ મુજબ, નેશનલ એસેમ્બલી સ્ટેન્ડિંગ કમિટી ઓન નેશનલ હેલ્થ સર્વિસીસ, રેગ્યુલેશન એન્ડ કોઓર્ડિનેશન (NHSR&C) એ ચોંકાવનારા ખુલાસા કર્યા છે કે પાકિસ્તાનમાં 3 લાખ HIV કેસ છે, જેમાંથી ફક્ત 34,000 દર્દીઓની સારવાર કરવામાં આવી રહી છે.
નેશનલ એસેમ્બલી સ્ટેન્ડિંગ કમિટી ઓન નેશનલ હેલ્થ સર્વિસીસ, રેગ્યુલેશન્સ એન્ડ કોઓર્ડિનેશનએ શું કહ્યું?
નેશનલ એસેમ્બલી સ્ટેન્ડિંગ કમિટી ઓન નેશનલ હેલ્થ સર્વિસીસ, રેગ્યુલેશન્સ એન્ડ કોઓર્ડિનેશન (NHSR&C) એ શુક્રવારે પાકિસ્તાનમાં નોંધાયેલા 300,000 HIV કેસ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને કહ્યું હતું કે જ્યારે ફક્ત 87,000 લોકોનું નિદાન થયું છે, ત્યારે હાલમાં ફક્ત 34,000 દર્દીઓ સારવાર હેઠળ છે. તેમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સમિતિને જાણ કરવામાં આવી હતી કે 2018 માં ઇસ્લામાબાદ આરોગ્ય સેવા નિયમનકારી સત્તામંડળ (IHRA) ની સ્થાપના છતાં, ઇસ્લામાબાદની કોઈપણ ખાનગી હોસ્પિટલ અને દવાખાના પાસે માન્ય લાઇસન્સ નથી.
શું ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે?
ડોન અખબાર અનુસાર, ખાનગી હોસ્પિટલો દ્વારા અનિયંત્રિત કિંમતો, સખાવતી સંભાળનો અભાવ, બિલ ચૂકવવા બદલ દર્દીઓ અને મૃતદેહોને અટકાયતમાં રાખવા, ઘન કચરાનું નબળું વ્યવસ્થાપન, ગેરકાયદેસર ક્લિનિક્સ, અસુરક્ષિત ગર્ભપાત અને પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના ફાર્મસીઓ દ્વારા દવાઓના વેચાણ અંગે ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. સંસદ ભવનમાં સાંસદ ડૉ. મહેશ કુમાર માલાણીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠકમાં આ ચિંતાઓની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય ગંભીર જાહેર આરોગ્ય પડકારો, ખાનગી આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રમાં નિયમનકારી અંતર અને તબીબી શિક્ષણ અને દર્દી કલ્યાણને અસર કરતી નીતિગત અવરોધોને સંબોધવાનો હતો.
બેઠક દરમિયાન, સભ્યોએ હોટસ્પોટ્સ અને રેડ ઝોનની ઓળખ સંબંધિત ગંભીર મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો, ખાસ કરીને સિંધ અને પાકિસ્તાનના અન્ય વિસ્તારોમાં HIV-પોઝિટિવ નવજાત શિશુઓના ચિંતાજનક અહેવાલો. સમિતિએ મંત્રાલયને HIV પોઝિટિવ નવજાત શિશુઓ વિશે જણાવવામાં આવેલી માહિતી ખોટી માહિતી છે કે જમીની વાસ્તવિકતાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે તે સ્પષ્ટ કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેમાં રેન્ડમ પરીક્ષણ, નિવારક પગલાં અને રાષ્ટ્રવ્યાપી જાગૃતિ અભિયાનો માટે હાકલ કરવામાં આવી હતી.
હવે પછી શું ?
ઉપસ્થિત સભ્યોએ ખાનગી આરોગ્ય સુવિધાઓમાં અસુરક્ષિત ઇન્જેક્શન પ્રથાઓ, સિરીંજના પુનઃઉપયોગ અને બિનજરૂરી ઇન્જેક્શન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી અને શક્ય હોય ત્યાં મૌખિક દવા તરફ સ્થળાંતર કરવાની ભલામણ કરી. મંત્રાલયે HIV ના ફેલાવા માટે કલંક, જાગૃતિનો અભાવ અને અસુરક્ષિત તબીબી પદ્ધતિઓને મુખ્ય કારણો ગણાવ્યા હતા.
આ બેઠકમાં મેડિકલ અને ડેન્ટલ કોલેજ પ્રવેશ પરીક્ષા (MDCAT) ના પરિણામોની માન્યતા, ખાલી બેઠકો અને બેઠક પરિવર્તન સંબંધિત અન્ય મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
WHO શું જણાવ્યું?
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન અનુસાર, ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં એવું જાણવા મળ્યું હતું કે WHO પૂર્વીય ભૂમધ્ય ક્ષેત્રમાં HIV રોગચાળાના સૌથી ઝડપથી ફેલાતા કેસોમાંના એકનું કેન્દ્ર પાકિસ્તાન છે. છેલ્લા 15 વર્ષમાં ચેપમાં 200%નો વધારો થયો છે – 2010 માં 16,000 થી 2024 માં 48,000.
ભૂતકાળમાં HIV મુખ્યત્વે ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા જૂથોને અસર કરતું હતું, WHO EMRO અનુસાર, HIV હવે બાળકો, જીવનસાથીઓ અને વ્યાપક સમુદાયમાં ફેલાઈ રહ્યું છે કારણ કે અસુરક્ષિત રક્ત સંચાલન અને ઇન્જેક્શન પદ્ધતિઓ, ચેપ નિવારણ અને નિયંત્રણમાં ખામીઓ, પ્રસૂતિ પહેલાની સંભાળ દરમિયાન HIV પરીક્ષણનો અભાવ, અસુરક્ષિત જાતીય પ્રવૃત્તિ, કલંક અને HIV સેવાઓની મર્યાદિત પહોંચ.
ANI જણાવે છે કે- એવો અંદાજ છે કે પાકિસ્તાનમાં 350,000 લોકો HIV થી પીડાય છે, પરંતુ લગભગ 10 માંથી 8 લોકો અસરગ્રસ્ત છે તેમને તેમની સ્થિતિ ખબર નથી. બાળકો વધુને વધુ અસરગ્રસ્ત થઈ રહ્યા છે. 0-14 વર્ષની વયના લોકોમાં નવા કેસ 2010 માં 530 થી વધીને 2023 માં 1800 થયા છે