ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના બહુપ્રતિક્ષિત વેપાર કરારને લઈને મહત્વપૂર્ણ પ્રગતિ થઈ છે. સરકારે જાહેરાત કરી છે કે એક ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ આવતા અઠવાડિયે અમેરિકા જશે, જ્યાં આ સોદાના કાનૂની લખાણને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. જો તમામ પ્રક્રિયા યોજના મુજબ આગળ વધશે, તો આ ઐતિહાસિક કરાર માર્ચ 2026માં હસ્તાક્ષર થઈ શકે છે. ભારત–અમેરિકા વેપાર કરાર હવે ચર્ચાના તબક્કાને પાર કરી વાસ્તવિક અમલ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. સોમવારે વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે સમગ્ર પ્રક્રિયા અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે કરારનો ડ્રાફ્ટ તૈયાર છે અને હવે તેને કાનૂની સ્વરૂપ આપવા માટે ભારતીય અધિકારીઓની ખાસ ટીમ અમેરિકા જશે.
વાણિજ્ય સચિવના જણાવ્યા મુજબ, ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ 23 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થતા અઠવાડિયામાં અમેરિકા જશે. આ મુલાકાતનો મુખ્ય હેતુ કરારના કાનૂની લખાણને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો છે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ કાનૂની અડચણ ઊભી ન થાય. આ મહત્વપૂર્ણ મિશનનું નેતૃત્વ વાણિજ્ય મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ દર્પણ જૈન કરશે. ટીમ વોશિંગ્ટનમાં અમેરિકન સમકક્ષ અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરીને કરારની તમામ વિગતોની સમીક્ષા કરશે. નોંધનીય છે કે બંને દેશો વચ્ચે અગાઉથી જ વર્ચ્યુઅલ બેઠકઓ દ્વારા સતત ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. હવે આ રૂબરૂ બેઠક તે ચર્ચાઓને નિષ્કર્ષ સુધી પહોંચાડશે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે એક સંયુક્ત નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વચગાળાના વેપાર કરાર માટેનું માળખું અંતિમ કરાયું હોવાનું જણાવાયું હતું.
વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે જણાવ્યું કે સંયુક્ત નિવેદન દ્વારા કરારનો ફ્રેમવર્ક નક્કી થયો છે. હવે આ માળખાને સંપૂર્ણ કાનૂની કરારમાં રૂપાંતરિત કરવાનો તબક્કો છે, જેના પર બંને દેશો સહી કરી શકે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, યોજના મંજૂર થઈ ગઈ છે અને હવે અંતિમ દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ રહી છે.
સરકારનું કહેવું છે કે બંને દેશો માર્ચ 2026માં કરાર પૂર્ણ કરવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. જોકે, વાણિજ્ય સચિવે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હજી સુધી કોઈ ચોક્કસ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. તેમણે કહ્યું કે કાનૂની કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપતી વખતે અનેક જટિલ મુદ્દાઓ ઉકેલવા પડે છે. જો વોશિંગ્ટનની બેઠક દરમિયાન તમામ કાનૂની પ્રશ્નોનું સમાધાન થઈ જાય, તો માર્ચમાં કરાર હસ્તાક્ષર થવાની શક્યતા છે. નહીં તો, જરૂરી જણાશે તો આ પ્રક્રિયા જુલાઈ સુધી લંબાઈ શકે છે, જોકે સરકારની પ્રાથમિકતા માર્ચ મહિનો જ છે.