સંબંધોની દુનિયામાં એક ઉભરતો શબ્દ છે ‘એમ્પ્ટી નેસ્ટ ડિવોર્સ’. આ તે સ્થિતિ દર્શાવે છે જ્યારે લગ્નના 20-30 વર્ષ પછી, બાળકો અભ્યાસ કે નોકરીના અર્થે ઘર છોડીને ચાલ્યા જાય છે અને માતા-પિતા એકલા રહી જાય છે. આના તરત પછી અથવા થોડા સમયની અંદર જ્યારે પતિ-પત્ની અલગ થવાનો નિર્ણય લે છે, ત્યારે તેને ‘એમ્પ્ટી નેસ્ટ ડિવોર્સ’ કહેવામાં આવે છે.
એક સમય હતો જ્યારે છૂટાછેડાના સમાચાર માત્ર નવા લગ્નોમાં જ સાંભળવા મળતા હતા, પરંતુ આજે 50 કે 60 વર્ષની ઉંમરે પહોંચીને અલગ થનારા કપલ્સની સંખ્યા વધી રહી છે. ચાલો સમજીએ કે તેની પાછળના કારણો શું છે.
એમ્પ્ટી નેસ્ટ ડિવોર્સના કારણો શું છે?
ચાઇલ્ડ-સેન્ટ્રિક પેરેન્ટિંગ:
ઘણા કપલ્સના જીવનનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય બાળકોનો ઉછેર બની જાય છે. વર્ષો સુધી તેમની વાતચીતનો વિષય માત્ર બાળકોનો અભ્યાસ, તેમનું સ્વાસ્થ્ય અને તેમનું ભવિષ્ય જ હોય છે. જેવું બાળકો ઘરની બહાર પગ મૂકે છે, પતિ-પત્નીને અહેસાસ થાય છે કે તેમની પાસે હવે અંદરોઅંદર વાત કરવા માટે કંઈ બચ્યું જ નથી. તેઓ એકબીજા માટે અજાણ્યા જેવા બની જાય છે.
લાંબા સમયથી દબાયેલા મતભેદો:
ઘણીવાર દંપતી બાળકો ખાતર પોતાના ઝઘડા અને અસંતોષને દબાવી દે છે. તેઓ વિચારે છે કે બાળકોનું ઘર ન તૂટે, તેથી સાથે રહેવું જરૂરી છે. જ્યારે બાળકો સ્વતંત્ર થઈ જાય છે, ત્યારે તેમને લાગે છે કે હવે તેમની જવાબદારી પૂરી થઈ ગઈ છે અને હવે તેઓ પોતાના માટે જીવવા માટે મુક્ત છે. આવી સ્થિતિમાં જૂની દબાયેલી કડવાશ બહાર આવે છે અને છૂટાછેડાનું રૂપ લે છે.
ઓળખનું સંકટ:
ખાસ કરીને એવા સ્ત્રી કે પુરુષો સાથે આવું થાય છે જેમની આખી ઓળખ માત્ર માતા કે પિતા હોવા સુધી મર્યાદિત હતી. જ્યારે તેઓ હવે સક્રિય પેરેન્ટિંગ નથી કરી રહ્યા હોતા, ત્યારે તેમને ખાલીપો અનુભવાય છે. આ માનસિક તણાવ ક્યારેક પાર્ટનર પ્રત્યે ચીડિયાપણું અને અલગ થવામાં પરિણમે છે.
પોતાને પ્રાધાન્ય આપવું:
વધુ સારી આરોગ્ય સુવિધાઓને કારણે લોકો હવે બાકીનું જીવન ઘૂંટાઈ-ઘૂંટાઈને જીવવાને બદલે શાંતિ અને ખુશી સાથે એકલા અથવા નવેસરથી જીવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. હવે સમાજમાં મોટી ઉંમરના લોકોના છૂટાછેડાને લઈને જૂનું કલંક પણ ઓછું થઈ રહ્યું છે.
આનાથી કેવી રીતે બચી શકાય?
- મિત્રતાને ફરીથી શોધો: બાળકોના ગયા પછી પતિ-પત્નીએ એકબીજા સાથે નવી હોબી વિકસાવવી જોઈએ.
- ખુલીને વાત કરો: માત્ર બાળકો વિશે જ નહીં, પરંતુ તમારી લાગણીઓ અને ઈચ્છાઓ વિશે વાત કરવાનું શરૂ કરો.
- પર્સનલ સ્પેસ: એકબીજાને પોતાના વ્યક્તિગત શોખ પૂરા કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો.