Nepal Politics Balen Shah: નેપાળની બાલેન શાહના નેતૃત્વવાળી સરકાર સામે જનતાના અનેક વર્ગોમાં નારાજગી વધી રહી છે. ચૂંટણીમાં ભારે જીત બાદ સત્તા સંભાળનારા બાલેન શાહે વડાપ્રધાન તરીકે એક મહિનો પણ પૂરો કર્યો નથી. આ દરમિયાન લેવામાં આવેલા તેમના કેટલાક નિર્ણયો જનતાને બિલકુલ પસંદ આવ્યા નથી અને રસ્તાઓ પર વિરોધ પ્રદર્શન થઈ રહ્યા છે. આ મુદ્દાઓમાં ખાસ કરીને વિદ્યાર્થી સંગઠન પર પ્રતિબંધ, ભારતથી આયાત પર કડક કસ્ટમ્સ ક્લિયરન્સ અને ગૃહમંત્રી સાથે જોડાયેલો ભ્રષ્ટાચારનો મુદ્દો સામેલ છે.
કાઠમંડુના મેયરથી પીએમ બનેલા બાલેન શાહના રાજકીય ઉદયમાં જે મુદ્દાઓનું સૌથી મહત્વનું યોગદાન રહ્યું છે, સરકાર બનવાના પહેલા જ મહિનામાં તેમને તે જ મુદ્દાઓ પર જનતાના ગુસ્સાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. બાલેન શાહ 2025 ના વિદ્યાર્થી આંદોલનથી રાષ્ટ્રીય નેતા બન્યા અને ભ્રષ્ટાચારને તેમણે પોતાની ચૂંટણીનો મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો હતો. આ બંને મુદ્દાઓ પર તેમની સામે લોકો રસ્તા પર છે. ભારતમાં બાલેન શાહે અભ્યાસ કર્યો છે અને પાડોશી દેશ સાથે સારા સંબંધોની હિમાયત કરી છે. હવે તેઓ ભારતીય સામાનની આયાત પર ઘેરાયેલા છે.
ભારતથી સામાન લાવવા પર ટેક્સ
બાલેન શાહ સરકાર સામે વિરોધ પ્રદર્શનોનું એક મુખ્ય કારણ તે નિર્ણય છે, જે હેઠળ ભારતથી લાવવામાં આવેલા 100 રૂપિયાથી વધુ કિંમતના સામાન પર અનિવાર્ય સીમા શુલ્ક (કસ્ટમ ડ્યુટી) લગાવી દેવામાં આવ્યું છે. સરહદી વિસ્તારોના રહેવાસીઓનું કહેવું છે કે આ પગલાની સીધી અસર તેમના રોજિંદા જીવન પર પડી રહી છે. બોર્ડર વિસ્તારના લોકો જરૂરી વસ્તુઓ માટે સીમા પારથી થતી ખરીદી પર નિર્ભર રહે છે. એવામાં તેઓ આ નિર્ણય સામે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓનો તર્ક છે કે આ નીતિ સામાન્ય નાગરિકો પર બિનજરૂરી આર્થિક બોજ નાખે છે.
વિદ્યાર્થી સંઘ વિવાદથી યુવાનોમાં ગુસ્સો
બાલેન શાહમાં વિતેલા કેટલાક સમયમાં વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના નેતા જોયા છે પરંતુ તેમણે સત્તા સંભાળતાની સાથે જ વિદ્યાર્થી સંઘ પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે. સરકાર દ્વારા રાજકીય જૂથો સાથે જોડાયેલા વિદ્યાર્થી સંઘોને નકારવા બાબત યુવાનોને નારાજ કરી રહી છે. વિદ્યાર્થી નેતાઓએ સરકાર પર આરોપ લગાવ્યો છે કે તે વાતચીત કરવાને બદલે દમનકારી વલણ અપનાવી રહી છે. નેપાળના અનેક શહેરોમાં હજારો યુવાનોએ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યા છે, જેમાં શાળાઓ અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓના જૂથો નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.
ગૃહમંત્રી પર ભ્રષ્ટાચારના આરોપ
ભ્રષ્ટાચાર ખતમ કરવાનો નારો આપીને આવેલા બાલેન શાહ આ મુદ્દે પણ ઘેરાયેલા છે. તેમના ગૃહમંત્રી સુદન ગુરુંગ પર આવક કરતા વધુ સંપત્તિ રાખવા અને મની લોન્ડરિંગના આરોપો છે. સામે આવેલા કેટલાક કથિત દસ્તાવેજોથી જાણવા મળે છે કે સુદને વિવાદિત સંસ્થાઓમાં રોકાણ કર્યું છે અને તેમના શેર ખરીદ્યા છે. આ ખુલાસાઓ બાદ તેમના રાજીનામાની માંગ તેજ થઈ ગઈ છે. બાલેન શાહ સરકાર પર વિરોધ પ્રદર્શનોની સાથે દબાણ વધી રહ્યું છે અને તેમના માટે આ સંકટમાંથી બહાર નીકળવું મોટો પડકાર છે.