ઈરાન દ્વારા વૈશ્વિક સમુદ્રી વેપાર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ Strait of Hormuz અંગે કડક નિયંત્રણ લાવવાના પ્રયાસો વચ્ચે નવો વિવાદ ઉભો થયો છે. ઈરાની સંસદમાં 12 મુદ્દાઓનો ડ્રાફ્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે, જેના અમલ બાદ ઈરાન આ જળમાર્ગ પર કાયદેસર નિયંત્રણ સ્થાપિત કરી શકે છે. આ પ્રસ્તાવ અનુસાર Israel અને તેના સહયોગી દેશોના જહાજોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા છે, જ્યારે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર જહાજો પર 20 ટકા સુધીનો ડ્યુટી ચાર્જ લગાવવામાં આવશે.
ઈરાનની સુપ્રીમ કાઉન્સિલ પાસેથી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત
અહેવાલો મુજબ, ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને પોતાના ક્ષેત્ર તરીકે જાહેર કરવાની પણ વાત કરી છે. ઠરાવમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જે દેશોએ યુદ્ધમાં અમેરિકાને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, તેમના જહાજોને આ માર્ગ પરથી પસાર થવા નહીં દેવામાં આવે. ઈઝરાયલના સાથી દેશોને ઈરાનની સુપ્રીમ કાઉન્સિલ પાસેથી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત રહેશે.
દરેક ભૂલ માટે ઈરાન 20% કાર્ગો જપ્ત કરશે
નિયમોના ઉલ્લંઘનના કિસ્સામાં જહાજોને તરત જ જપ્ત કરીને ઈરાનના બંદરો પર લઈ જવામાં આવશે, જ્યાં તેના 20 ટકા કાર્ગોને કસ્ટમ ડ્યુટી તરીકે ઉતારવામાં આવશે. ઈરાની સાંસદ મોહમ્મદ રેઝા રેઝાયી કૂચીના જણાવ્યા મુજબ, હોર્મુઝમાંથી પસાર થવા માટે જહાજોએ ઈરાની ચલણમાં ફી ચૂકવવી પડશે, જે જહાજના પ્રકાર અને દેખાવના આધારે નક્કી થશે.
મિત્ર દેશોના જહાજોને ટોલમાંથી મુક્તિ
આ સાથે, ઈરાને કેટલાક દેશોને રાહત આપવાનો પણ પ્રસ્તાવ રાખ્યો છે. ભારત અને ચીન જેવા મિત્ર દેશોના જહાજોને ટોલમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી શકે છે. ઉપરાંત, Omanની નજીકના માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી પણ કોઈ ફી વસૂલવામાં નહીં આવે, જોકે આ માર્ગ ભૌગોલિક રીતે મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે.
આ પ્રસ્તાવ એવા સમયમાં આવ્યો છે જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે, જેના કારણે આ નિર્ણયનો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને રાજકીય સંબંધો પર વ્યાપક પ્રભાવ પડી શકે છે.