આ વર્ષે મે મહિનામાં ભારતના મોટાભાગમાં અસામાન્ય રીતે સ્થિતિ જોવા મળી છે. પણ ઓસ્ટ્રેલિયાથી વરસાદ અને હવામાન અંગે જે સંકેત મળ્યા છે તેને લીધે ભારતમાં ચોમાસાને લઈ ઉજ્જળી સંભાવના સર્જાઈ છે. તમિલનાડુ, કેરલમ અને અંદમા-નિકોબાર દ્વીપ સમૂહમાં તો ગાજવીજ સાથે વરસાદ શરૂ થઈ ચુક્યો છે.
ભારતના ચોમાસાનો માર્ગ ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે સંકળાયેલ છે.
ઓસ્ટ્રેલિયામાં વરસાદની સિઝન પૂરી થઈ જવા સાથે તેની સીધી અસર ભારતના ચોમાસા પર પડે છે.
અંદમાન-નિકોબાર દ્વીપ સમૂહ પર હવે ચોમાસાના આગમનને આશરે બે સપ્તાહનો સમય જ દૂર છે. હંમેશની જેમ ચોમાસુ ભારતમાં સૌ પ્રથમ અહીં એન્ટ્રી કરે છે. ત્યારબાદ ચોમાસુ કેરળના તટ પર 1લી જૂનની આજુબાજુ આવે છે, જે તેનો નિર્ધારીત સમય છે
.ઓસ્ટ્રેલિયા અને ભારતમાં ચોમાસા સાથે શું સંબંધ છે
ઓસ્ટ્રેલિયાના હવામાન વિભાગે તાજેતરમાં જ જાહેરાત કરી હતી કે ત્યાં વર્ષ 2025-26નો ઉત્તરી ઓસ્ટ્રેલિયા વરસાદની મોસમ મોટાભાગે પૂરી થઈ ગઈ છે. અને આ માહિતીને ભારતનું હવામાન વિભાગ ખૂબ જ ધ્યાનપૂર્વક જોઈ રહ્યું છે. કારણ કે તેની સીધી અસર ભારતના ચોમાસા પર થાય છે.
અદ્રશ્ય બેલ્ટ ચોમાસુ લાવે છે
સમગ્ર ધરતીને ચાર તરફ ભૂમધ્ય રેખા એટલે કે ઈક્વેટરની પાસે એક વિશાળ અદ્રશ્ય બેલ્ટ હોય છે, જેમાં વાળદ અને વરસાદ હોય છે. આ બેસ્ટ દર વર્ષે કોઈ જ અવરોધ વગર સૂરજની પાછળ પાછળ ચાલે છે. જ્યારે ઉત્તરી ગોળાર્ધ એટલે કે ભારતમાં ગરમી વે છે તો આ બેલ્ટ ઉત્તર તરફ ખેંચાય છે. અને જ્યારે દક્ષિણી ગોળાર્ધ એટલે કે ઓસ્ટ્રેલિયા જેવી ગરમી આવે છે તો આ બેલ્ટ દક્ષિણ તરફ ખેંચાઈ જાય છે. આ બેલ્ટ ભારતમાં ચોમાસુ લાવે છે.
ઓસ્ટ્રેલિયામાં વરસાદની સિઝન પૂરી થવાનો અર્થ શું
જ્યારે ઓસ્ટ્રેલિયામાં વરસાદની સિઝન ચાલતી હોય છે તો આ બેલ્ટનો એક ભાગ દક્ષિણ તરફ ખેંચાઈ જાય છે. આ બેલ્ટને ઉત્તર તરફ વધતા અટકાવે છે. જોકે જેવા ઓસ્ટ્રેલિયામાં વરસાદની સિઝન પૂરી થાય છે આ અવરોધ અટકી જાય છે. બેલ્ટ ઝડપથી ઉત્તર તરફ વધવા લાગે છે અને પોતાની સાથે સમુદ્રમાંથી જે ભેજ વાળી હવા સર્જાય છે તે દક્ષિણ એશિયા એટલે કે ભારત તરફ ખેંચાય છે. અત્યારે આ બેલ્ટ ભૂમલ્ય રેખાને પાર કરી ચુકી છે અને માલદીવને પાર કરી શ્રીલંકા તથા અંદમાન-નિકોબાર તરફ આગળ વધી રહી છે.