દુનિયામાં ઘણા દેશો એવા છે જે તેમના નાના ક્ષેત્રફળ અને વસ્તી હોવા છતાં, વૈશ્વિક રાજકારણ, અર્થતંત્ર અને વેપાર પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે. આમાં સિંગાપોર, કતાર, યુએઈ, સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ અને ઇઝરાયલ જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. તો ચાલો જાણીએ તેમની તાકાત પાછળના મુખ્ય કારણો વિશે.માત્ર 735 ચોરસ કિલોમીટરની વસ્તી અને 5.6 મિલિયનની વસ્તી સાથે, સિંગાપોર વિશ્વના સૌથી મોટા વેપાર અને નાણાકીય કેન્દ્રોમાંનું એક છે. તે એશિયામાં રોકાણ, બેંકિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ માટેનું એક મુખ્ય કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. 2025 માં તેનો GDP આશરે 659 બિલિયન ડોલર હોવાનો અંદાજ છે. પ્રતિ વ્યક્તિ આવક 10.7 મિલિયન ડોલરથી વધુ છે, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે. 1965માં સ્વતંત્રતા સમયે, પ્રતિ વ્યક્તિ આવક 500 ડોલર કરતા ઓછી હતી. સિંગાપોરનું બંદર વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત બંદરોમાંનું એક છે. 2024માં તે 41.1 મિલિયનથી વધુ કન્ટેનરનું સંચાલન કરતું હતું.
કતાર: ગેસની શક્તિ દ્વારા વૈશ્વિક પ્રભાવ
આશરે 3.1 મિલિયનની વસ્તી અને 11,581 ચોરસ કિલોમીટરના ક્ષેત્રફળ સાથે, કતાર ઊર્જા ક્ષેત્રમાં એક મુખ્ય ખેલાડી છે. તેની પાસે વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો કુદરતી ગેસ ભંડાર છે. તે LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ)નો મુખ્ય નિકાસકાર છે. તેલ અને ગેસ કતારના અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપે છે. IMF મુજબ, 2025 માં તેની માથાદીઠ આવક 12.1 મિલિયન ડોલરથી વધુ થવાનો અંદાજ છે. કતાર ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઓથોરિટી પાસે આશરે 450 બિલિયન ડોલરની સંપત્તિ છે. કતારે યુએસ-ઈરાન, ઇઝરાયલ-હમાસ અને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધો સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદોમાં મધ્યસ્થી ભૂમિકા ભજવીને તેની રાજદ્વારી શક્તિ પણ દર્શાવી છે.આશરે 10 મિલિયનની વસ્તી ધરાવતું UAE હવે ફક્ત તેલ પર નિર્ભર નથી. તેના GDP ના 70% થી વધુ ભાગ બિન-તેલ ક્ષેત્રોમાંથી આવે છે. દુબઈનું જેબેલ અલી બંદર મધ્ય પૂર્વનું સૌથી મોટું બંદર છે. 2024 માં, તે 15.5 મિલિયન કન્ટેનરનું સંચાલન કરે છે. અબુ ધાબીના સાર્વભૌમ રોકાણ ભંડોળ આશરે 1.7 ટ્રિલિયન ડોલરની સંપત્તિનું સંચાલન કરે છે, જે નેધરલેન્ડ અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના સંયુક્ત અર્થતંત્રો કરતાં વધુ છે.
સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ: બેંકિંગ અને નવીનતા
આશરે 8.8 મિલિયનની વસ્તી ધરાવતું સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ વિશ્વના સૌથી મજબૂત અર્થતંત્રોમાંનું એક છે. 2024માં તેનો GDP 905 બિલિયન ડોલર હતો. તેની ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ, રોશે અને નોવાર્ટિસ, વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ વિશ્વના આશરે 70% સોનાનું પ્રોસેસિંગ કરે છે. દેશ વાર્ષિક 25 બિલિયન ડોલરની ઘડિયાળોની નિકાસ કરે છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ 2024માં 14મી વખત વર્લ્ડ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી ઓર્ગેનાઇઝેશનના ગ્લોબલ ઇનોવેશન ઇન્ડેક્સમાં ટોચ પર રહ્યું. તેની તટસ્થ વિદેશ નીતિએ તેને એક મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી કેન્દ્ર બનાવ્યું છે. હાલમાં, દેશ યુએસ-ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટોનું આયોજન કરી રહ્યો છે.
ઇઝરાયલ: ટેકનોલોજી અને સ્ટાર્ટઅપ્સનો દેશ
આશરે 9.3 મિલિયનની વસ્તી ધરાવતું ઇઝરાયલ ટેકનોલોજી ક્ષેત્રમાં એક મોટી શક્તિ માનવામાં આવે છે. તેના GDPનો લગભગ 20% ટેક ક્ષેત્રમાંથી આવે છે. દેશ તેના GDPના 6 % થી વધુ સંશોધન અને વિકાસ પર ખર્ચ કરે છે. 2024માં અહીંની સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓએ 9.4 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ આકર્ષ્યું. ઇઝરાયલ સંરક્ષણ ટેકનોલોજી અને સાયબર સુરક્ષામાં વિશ્વના અગ્રણી દેશોમાં પણ સામેલ છે. 2024માં સંરક્ષણ નિકાસ 14.8 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી.
નેધરલેન્ડ્સ: યુરોપમાં પ્રવેશ બિંદુ
નેધરલેન્ડ્સ યુરોપના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપાર કેન્દ્રોમાંનું એક છે. રોટરડેમ બંદર યુરોપનું સૌથી મોટું બંદર માનવામાં આવે છે. શેલ, ફિલિપ્સ અને ASML જેવી વૈશ્વિક કંપનીઓ અહીં સ્થિત છે. ASML વિશ્વની એકમાત્ર કંપની છે જે અત્યાધુનિક ચિપ-મેકિંગ મશીનોનું ઉત્પાદન કરે છે.
લક્ઝમબર્ગ: નાનો દેશ, મોટું નાણાકીય કેન્દ્ર
માત્ર 6.7 લાખની વસ્તી સાથે, લક્ઝમબર્ગ યુરોપનું એક મુખ્ય નાણાકીય કેન્દ્ર છે. તે મોટી સંખ્યામાં રોકાણ ભંડોળ અને નાણાકીય સંસ્થાઓનું ઘર છે. પ્રતિ વ્યક્તિ આવકની દ્રષ્ટિએ તે વિશ્વના સૌથી ધનિક દેશોમાંનો એક માનવામાં આવે છે, જેની પ્રતિ વ્યક્તિ આવક 1.35 લાખ ડોલર છે.
નોર્વે: તેલ આવક અને વૈશ્વિક રોકાણકારો
નોર્વે દરરોજ આશરે 4 મિલિયન બેરલ તેલનું ઉત્પાદન કરે છે. દેશની કુલ નિકાસમાં તેલ અને ગેસનો હિસ્સો 60% થી વધુ છે, અને આ દેશની કુલ GDP ના 20% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. 5.4 મિલિયનની વસ્તી ધરાવતો નોર્વે વિશ્વનો સૌથી મોટો સરકારી રોકાણ ભંડોળ ધરાવે છે. સરકારી પેન્શન ફંડ ગ્લોબલ પાસે 1.7 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુની સંપત્તિ છે. આ ભંડોળ વિશ્વભરમાં હજારો કંપનીઓમાં રોકાણ કરે છે.
તાઇવાન: વિશ્વની ચિપ ફેક્ટરી
આશરે 23 મિલિયનની વસ્તી સાથે, તાઇવાન વિશ્વના સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર છે. TSMC વિશ્વની 60% થી વધુ અદ્યતન ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરે છે. સ્માર્ટફોન, કમ્પ્યુટર અને AI ઉદ્યોગો તાઇવાની ચિપ્સ પર ભારે નિર્ભર છે.
બેલ્જિયમ: યુરોપની રાજકીય રાજધાની
આશરે 12 મિલિયનની વસ્તી સાથે, બેલ્જિયમ અનેક મુખ્ય નાટો અને યુરોપિયન યુનિયન સંસ્થાઓનું મુખ્ય મથક છે. બ્રસેલ્સને ઘણીવાર યુરોપની રાજકીય રાજધાની કહેવામાં આવે છે. એન્ટવર્પ શહેર વિશ્વના સૌથી મોટા હીરા વેપાર કેન્દ્રોમાંનું એક છે.