નેપાળમાં યુવાનોનો વધતો રોષ ફરીથી રસ્તાઓ પર દેખાવા લાગ્યો છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં ત્રણ યુવાનોએ પોતાના પર પેટ્રોલ છાંટીને આત્મહત્યાનો પ્રયાસ કર્યો.
તેમાંથી બેનું સારવાર દરમિયાન મૃત્યુ થયું, જ્યારે એક યુવક ગંભીર રીતે દાઝી ગયેલી હાલતમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ છે.
વડાપ્રધાન બાલેન્દ્ર શાહ ‘બાલેન’ના રાજીનામાની માગ તેજ બની છે. રાજધાની કાઠમંડુમાં યુવાનો પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે, જ્યારે વિપક્ષી દળ નેપાળી કોંગ્રેસે સરકાર પર યુવાનોમાં આશા અને વિશ્વાસ જગાવવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
Gen-Z નેપાળ સંગઠને વડાપ્રધાન બાલેન શાહ પર જનવિરોધી અને નિરંકુશ રીતે શાસન ચલાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. સંગઠનનું કહેવું છે કે બજેટ અને નીતિઓમાં યુવાનોના રોજગાર અને આવક વધારવા માટે કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.
2023માં બાલેન શાહે આત્મહત્યાને સરકારની નિષ્ફળતા ગણાવી હતી 2023ની તે ઘટના પણ ચર્ચામાં છે, જ્યારે પ્રેમ આચાર્યએ આત્મહત્યા કરી હતી. તે સમયે કાઠમંડુના મેયર રહેલા બાલેન શાહે તેને રાજ્યની ચરમ નિષ્ફળતા ગણાવી હતી. હવે વર્તમાન ઘટનાઓ પર તેમની ચૂપકીદી વિપક્ષ અને પ્રદર્શનકારીઓના નિશાના પર છે.
નેપાળમાં સતત સામે આવી રહેલી આ ઘટનાઓએ યુવાનોની માનસિક સ્થિતિ, બેરોજગારી અને સરકારી નીતિઓને લઈને ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. રાજકીય પક્ષો અને સામાજિક સંગઠનોનું માનવું છે કે જો સરકારે જલ્દી અસરકારક પગલાં ન ભર્યા તો વિરોધ વધુ તીવ્ર બની શકે છે.
GenZ પ્રોટેસ્ટમાં વિરોધનો ચહેરો બન્યા બાલેન
2022માં મેયર બન્યા પછી, બાલેને શહેરની સફાઈ, વારસો સંરક્ષણ અને ભ્રષ્ટાચાર સામે કડક પગલાં લીધાં. ગેરકાયદેસર બાંધકામ પરની કાર્યવાહીથી ટ્રાફિક સુધર્યો, જોકે તેનો વિરોધ પણ થયો, ખાસ કરીને રસ્તા કિનારેના દુકાનદારો અને ઝૂંપડપટ્ટીના લોકો તરફથી.
બાલેન શાહનો પ્રભાવ ફક્ત વહીવટ પૂરતો મર્યાદિત નહોતો. ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં થયેલા પ્રદર્શનો દરમિયાન તેમના ગીતો યુવાનોમાં ગુંજતા રહ્યા. આ પ્રદર્શનોમાં 77 લોકોના મોત થયા હતા અને તેની પાછળ સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ, બેરોજગારી, ભ્રષ્ટાચાર અને ધીમી અર્થવ્યવસ્થાને લઈને લોકોનો ગુસ્સો હતો. પ્રદર્શનકારીઓએ તેમના ગીત ‘નેપાળ હંસેકો’ને એક પ્રકારનું પ્રતીક બનાવી લીધું.
5 માર્ચે યોજાયેલી સામાન્ય ચૂંટણીમાં તેમની પાર્ટીએ મોટી જીત મેળવી, જેનાથી નેપાળની પરંપરાગત રાજનીતિને મોટો આંચકો લાગ્યો. બાલેન શાહે ઝાપા-5 બેઠક પરથી પૂર્વ વડાપ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીને હરાવીને પોતાની રાજકીય તાકાત સાબિત કરી. 35 વર્ષની ઉંમરે વડાપ્રધાન પદ સંભાળતા જ તેઓ નેપાળના સૌથી યુવા વડાપ્રધાન બની ગયા છે.