યુનાઇટેડ આરબ અમીરાત (UAE)ના સૌથી વ્યસ્ત અને આધુનિક શહેર દુબઈમાં બુધવારે વહેલી સવારે એક અત્યંત ચિંતાજનક ઘટના સામે આવી છે. શહેરના મુખ્ય ઔદ્યોગિક વિસ્તાર ગણાતા જેબેલ અલી (Jebel Ali) ખાતે માત્ર ૨૦ મિનિટના ટૂંકા સમયગાળામાં એક પછી એક સાત જેટલા પ્રચંડ વિસ્ફોટો થતાં સમગ્ર વિસ્તાર ધ્રૂજી ઊઠ્યો હતો.બ્લાસ્ટ એટલા શક્તિશાળી હતા કે તેનો અવાજ દૂર દૂર સુધી સંભળાયો હતો અને થોડી જ ક્ષણોમાં કાળા ડીબાંગ ધુમાડાના વિશાળ ગોટેગોટા આકાશમાં ઊંચે સુધી પથરાઈ ગયા હતા. આ ઘટના બાદ સ્થાનિક રહાશેષોમાં ભારે ફફડાટ અને અફડાતફડીનો માહોલ સર્જાયો છે.
સ્થાનિકોમાં દહેશત: મિનિટોના અંતરે ધડાકા સંભળાયા
ઘટનાની ગંભીરતાનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે જેબેલ અલી ઔદ્યોગિક વિસ્તારની નજીક આવેલા અલ ફુરજાન (Al Furjan) જેવા રહેણાંક વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો પણ ધડાકાના અવાજથી ચમકી ગયા હતા. સ્થાનિક રહીશોના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે ૨૦ મિનિટના ગાળામાં ઓછામાં ઓછા ૪ થી ૫ અત્યંત મોટા ધડાકાઓ સ્પષ્ટપણે સાંભળ્યા હતા.વિસ્ફોટ થતાં જ આસપાસના મકાનો અને કાચની બારીઓ ધ્રૂજી ઊઠી હતી. ડરના માર્યા ઘણા લોકો ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા. સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલા વિવિધ વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાંથી ભારે ધુમાડો નીકળી રહ્યો છે અને આજુબાજુના રહેણાંક વિસ્તારો પર તેની કાળી છાયા પથરાઈ ગઈ છે. જોકે, ઘટનાસ્થળે વિડિયો રેકોર્ડિંગ કરવા બદલ અને સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવા બદલ બે શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓની અટકાયત કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલો પણ સાંપડ્યા છે.
અકસ્માત કે મિસાઈલ હુમલો? વિસ્ફોટના કારણો અંગે રહસ્ય ઘેરાયું
આટલા ટૂંકા સમયમાં સાત વિસ્ફોટ કેવી રીતે થયા તે અંગે હજી સુધી સત્તાવાર રીતે કોઈ સ્પષ્ટ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી, જેને કારણે અનેક પ્રકારની અટકળો વહેતી થઈ છે. આ ઘટનાને લઈને જુદા જુદા આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં અલગ-અલગ દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે:
ઈરાની અને ઈરાકી મીડિયાના દાવા: ઈરાનની સત્તાવાર ન્યૂઝ એજન્સીઓ (જેમ કે મહેર અને પ્રેસ ટીવી) અને કેટલાક ઈરાકી ન્યૂઝ આઉટલેટ્સના અહેવાલો મુજબ, આ હુમલો યમન તરફથી છોડવામાં આવેલી મિસાઈલના કારણે થયો હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
નાસા (NASA) થર્મલ ઈમેજરી રિપોર્ટ: બીજી તરફ, નાસાના થર્મલ ઈમેજરી ડેટા અને સેટેલાઇટ ચિત્રોના આધારે એવું અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે કે, જેબેલ અલી બંદર નજીક આવેલા એક મોટા ગોડાઉનમાં અચાનક ભીષણ આગ લાગી હતી. આ ગોડાઉનમાં બળતણ (Fuel) અને રાસાયણિક પદાર્થોનો સંગ્રહ તથા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવતું હોવાથી એક પછી એક કેમિકલ અને ફ્યુઅલ ટેન્કરોમાં વિસ્ફોટ થયા હોઈ શકે છે.
યુએઈ (UAE)ના સ્થાનિક સત્તાધીશો દ્વારા આ ઘટના ઔદ્યોગિક અકસ્માત છે કે કોઈ આયોજિત હુમલો, તે દિશામાં ઊંડી તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. સદનસીબે, આ લખાય છે ત્યાં સુધી કોઈ જાનહાનિ કે મોટી સંખ્યામાં લોકો ઘાયલ થયાના ચોક્કસ અહેવાલો મળ્યા નથી.
જેબેલ અલી: ગ્લોબલ ટ્રેડ અને વેપારનું હૃદય
જેબેલ અલી વિસ્તાર માત્ર દુબઈ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માટે આર્થિક અને વ્યાપારી દ્રષ્ટિએ કરોડરજ્જુ સમાન ગણાય છે. દુબઈના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલો આ વિસ્તાર વિશ્વના સૌથી મોટા અને આધુનિક ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાંનો એક છે.
જેબેલ અલી ફ્રી ઝોન (JAFZA): ૧૯૮૫માં સ્થપાયેલો આ ફ્રી ઝોન ગ્લોબલ બિઝનેસનું મોટું કેન્દ્ર છે. આજે અહીં વિશ્વના ૧૫૦થી પણ વધુ દેશોની ૧૧,૦૦૦થી વધારે નાની-મોટી કંપનીઓ, મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ હબ આવેલા છે.જેબેલ અલી પોર્ટ દુબઈનું સૌથી મોટું બંદર છે અને તે અલ મક્તૂમ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ તેમજ યુએઈના મુખ્ય હાઇવે સાથે સીધું જોડાયેલું છે. વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન અને મધ્ય પૂર્વના વ્યાપાર માટે આ વિસ્તાર અત્યંત સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
આવા મહત્વના અને સુરક્ષિત વિસ્તારમાં એકસાથે સાત વિસ્ફોટ થવાને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે સુરક્ષા એજન્સીઓ અને વ્યાપારી જગતમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને યુએઈની હાઈ એલર્ટ સ્થિતિ
છેલ્લા કેટલાક સમયથી મધ્ય પૂર્વ અને પશ્ચિમ એશિયા (West Asia)ના પ્રદેશોમાં યુદ્ધ અને ભૌગોલિક-રાજકીય (Geopolitical) તણાવ ચરમસીમા પર છે. ઈરાન અને તેના સમર્થિત જૂથો દ્વારા અગાઉ પણ પ્રદેશમાં અમેરિકાના સાથી દેશોને લક્ષ્ય બનાવીને જવાબી હુમલાઓ કરવામાં આવ્યા છે.
પ્રદેશમાં વધતા જતા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને યુએઈની સુરક્ષા એજન્સીઓ અગાઉથી જ ‘હાઈ એલર્ટ’ પર હતી. આ સંવેદનશીલ પરિસ્થિતિ વચ્ચે દુબઈ જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષિત વ્યાપારી મથકે આ પ્રકારના વિસ્ફોટો થવા એ સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે મોટા પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઊભા કરે છે.
અધિકારીઓએ હાલ પૂરતો સમગ્ર વિસ્તાર સીલ કરી દીધો છે અને ફાયર બ્રિગેડ તથા ઇમરજન્સી સર્વિસિસ દ્વારા પરિસ્થિતિ પર કાબૂ મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સત્તાવાળાઓએ લોકોને સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ ન ફેલાવવા અને માત્ર અધિકૃત માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખવાની અપીલ કરી છે.