કેન્દ્ર સરકાર અને ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસો. દ્વારા ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન સ્કીમને વધુ અસરકારક બનાવવા નવી યોજનાની રૂપરેખા તૈયાર કરાઈ
બેંકમાં ગ્રાહકોનું સોનું જમા કરાવવા પર જ્વેલર્સને 0.5% થી 1% સુધીનું ઇન્સેન્ટિવ મળશે
ભારતીય ઘરો અને મંદિરોમાં અંદાજે 25,000 થી 50,000 ટન જેટલું નિષ્ક્રિય સોનું પડેલું છે, જેની કિંમત અધધધ રૂ.450 લાખ કરોડથી વધુ છે.જેને અર્થતંત્રમાં પાછું લાવવા માટે સરકાર એક નવી યોજના પર વિચાર કરી રહી છે. ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ
એસો.એ સરકારને એક ડ્રાફ્ટ સુપરત કર્યો છે, જેમાં ગ્રાહકોને ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન સ્કીમ હેઠળ સોનું બેંકમાં જમા કરાવવા પ્રોત્સાહિત કરવા માટે જ્વેલર્સને કમિશન આપવાનો પ્રસ્તાવ છે.
ભારત સરકાર અને ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશન દ્વારા ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન સ્કીમ ને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે એક નવી યોજનાની રૂપરેખા તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ, જો જ્વેલર્સ ગ્રાહકોને તેમનું ઘરમાં પડેલું નિષ્ક્રિય સોનું બેંકમાં જમા કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે, તો તેમને 0.5% થી 1% સુધીનું કમિશન અથવા ઇન્સેન્ટિવ આપવામાં આવશે. ભારતીય ઘરો અને મંદિરોમાં અંદાજે 25,000 થી 50,000 ટન જેટલું સોનું પડેલું છે, જેને આ યોજના થકી અર્થતંત્રના મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવી શકાશે. આ યોજનાના ફાયદાઓની વાત કરીએ તો, તેનાથી દેશની સોનાની આયાત પરની નિર્ભરતામાં મોટો ઘટાડો થશે. વર્ષ 2022-23 માં ભારતે 36.2 બિલિયન ડોલરના મૂલ્યનું 706 ટન સોનું આયાત કર્યું હતું, જે સ્થાનિક સોનાનો બેંકો દ્વારા ઉપયોગ વધવાથી ઘટશે. જ્વેલર્સ માટે આ યોજના ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે કારણ કે હાલમાં તેમને વર્કિંગ કેપિટલ લોન પર 11% થી 15% જેટલું ઊંચું વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે, જ્યારે આ યોજના હેઠળ સ્થાનિક સ્તરે મળતી ગોલ્ડ મેટલ લોનનો વ્યાજ દર માત્ર 4% થી 5% હશે. આનાથી જ્વેલર્સને વાર્ષિક આશરે 10% જેટલા વ્યાજની બચત થશે.
આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સોનાની આયાત ઘટાડવાનો છે. વર્ષ 2022-23 માં ભારતે 706 ટન સોનાની આયાત કરી હતી, જેનું મૂલ્ય 36.2 બિલિયન ડોલર હતું. જો સ્થાનિક સ્તરે જ સોનું ઉપલબ્ધ બનશે, તો દેશનું વિદેશી હૂંડિયામણ બચશે અને જ્વેલર્સને સસ્તા દરે ધિરાણ મળી શકશે.
બેંકોમાં સોનાનો પ્રવાહ વધશે અને જ્વેલર્સને સ્થાનિક સ્તરે સોનું મળતું થશે
ઇન્ડિયા બુલિયન એન્ડ જ્વેલર્સ એસોસિએશનના નેશનલ સેક્રેટરી સુરેન્દ્ર મહેતાએ જણાવ્યું છે કે સરકાર સાથે આ નવા ડ્રાફ્ટ પર કામ ચાલી રહ્યું છે. જો આ પ્રસ્તાવ મંજૂર થશે, તો લોકોને તેમનું નિષ્ક્રિય સોનું બેંકોમાં જમા કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા જ્વેલર્સને 0.5% થી 1% સુધીનું કમિશન આપવામાં આવી શકે છે. આનાથી બેંકોમાં સોનાનો પ્રવાહ વધશે અને જ્વેલર્સને સ્થાનિક સ્તરે સોનું મળતું થશે, જેનાથી આયાત પરની નિર્ભરતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે.
જ્વેલર્સને ગોલ્ડ મેટલ લોન દ્વારા સોનું મળવાનું શરૂ થશે તો ફાઇનાન્સિંગ ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થશે
સેન્કો ગોલ્ડ એન્ડ ડાયમંડ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર સુવંકર સેનના મતે, જો જ્વેલર્સને સ્થાનિક સ્તરે ગોલ્ડ મેટલ લોન દ્વારા સોનું મળવાનું શરૂ થશે, તો તેમના ફાઇનાન્સિંગ ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો નોંધાશે. હાલમાં વર્કિંગ કેપિટલ લોન પર 11% થી 15% વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે, જ્યારે ગોલ્ડ મેટલ લોન પર આ દર માત્ર 4% થી 5% હોય છે. આ રીતે વાર્ષિક અંદાજે 10% જેટલો ખર્ચ બચાવી શકાશે, જે ઉદ્યોગ માટે અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થશે.
વધારાનો 4% થી 4.5% જેટલો હેજિંગ ખર્ચ પણ બચશે
લાલા જુગલ કિશોર જ્વેલર્સના ડિરેક્ટર તાન્યા રસ્તોગીએ જણાવ્યું છે કે સ્થાનિક સ્તરે ગોલ્ડ મેટલ લોન મળવાથી જ્વેલર્સને ઇન્વેન્ટરીનું ફંડિંગ સસ્તું પડશે. વધુમાં, જ્વેલર્સને તેમનું સોનું અલગથી હેજ કરવાની જરૂર રહેશે નહીં, જેનાથી વધારાનો 4% થી 4.5% જેટલો હેજિંગ ખર્ચ પણ બચી જશે. આનાથી રોકડ પ્રવાહમાં સુધારો થશે અને વ્યવસાયમાં વધુ સારી રીતે મૂડીનો ઉપયોગ કરી શકાશે.
વિગત વર્તમાન સ્થિતિ નવી યોજનાનો પ્રસ્તાવ સંભવિત ફાયદો
નિષ્ક્રિય સોનું ઘરોમાં 25,000થી 50,000 ટન સોનું પડેલું છે લોકો જીએમએસ હેઠળ સોનું બેંકમાં જમા કરાવશે અર્થતંત્રમાં સોનાનો પ્રવાહ વધશે
વર્કિંગ કેપિટલ વ્યાજ 11% થી 15% નો ઊંચો વ્યાજ દર 4% થી 5% ના દરે ગોલ્ડ મેટલ લોન મળશે વાર્ષિક આશરે 10% વ્યાજની બચત થશે
જ્વેલર્સ કમિશન હાલમાં કોઈ વિશેષ પ્રોત્સાહન કે કમિશન નથી 0.5%થી 1% સુધીના ઇન્સેન્ટિવ મળશે જ્વેલર્સ ગ્રાહકોને વધુ સારી રીતે પ્રોત્સાહિત કરશે
સોનાની આયાત 2022-23માં 706 ટન સોનાની આયાત થઈ સ્થાનિક સોનાનો બેંકો દ્વારા ઉપયોગ વધશે આયાત પરની નિર્ભરતા અને ખર્ચ ઘટશે