ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાના મોરચે એક ખૂબ જ સકારાત્મક અને ઉત્સાહજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. જો તમે મોંઘવારી અને અર્થતંત્રને લઈને ચિંતિત છો, તો સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI) નો નવો રિપોર્ટ તમને રાહત આપશે. રિપોર્ટ અનુસાર, વિદેશમાંથી ભારતમાં મોટા પાયે નાણાંનો પ્રવાહ આવી રહ્યો છે, જેનાથી દેશની તિજોરી છલકાઈ રહી છે.બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ્સ (BoP) માં જંગી સરપ્લસ SBI ના રિસર્ચ રિપોર્ટ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2026-27 (FY27) સુધીમાં ભારતનું ‘બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ્સ’ (BoP) 50 અબજ ડૉલરના જંગી સરપ્લસમાં રહેવાની સંભાવના છે.
સરપ્લસનો સીધો અર્થ એ છે કે દેશમાંથી જેટલા પૈસા બહાર જઈ રહ્યા છે, તેના કરતા વધુ વિદેશી મુદ્રા (Foreign Currency) ભારતમાં પ્રવેશી રહી છે.
આ જંગી વિદેશી ભંડોળનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે દેશની ચાલુ ખાતાની ખાધ એટલે કે કરન્ટ એકાઉન્ટ ડેફિસિટ (CAD) ઘટીને GDP ના માત્ર 1 ટકા સુધી સીમિત રહી જશે. આ પરિસ્થિતિ ભારતીય અર્થતંત્રને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે અને લાંબા ગાળે મોંઘવારી પર લગામ કસવામાં આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે.
RBI નો નિર્ણય સાબિત થયો ‘માસ્ટરસ્ટ્રોક’દેશમાં આટલું વિદેશી ભંડોળ અચાનક નથી આવ્યું, પરંતુ તેની પાછળ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની ચોક્કસ રણનીતિ છે. RBI એ વિદેશી મુદ્રા એકત્ર કરવા માટે FCNR(B) ડિપોઝિટ સ્કીમ રજૂ કરી હતી. આ યોજના સંપૂર્ણપણે હિટ રહી છે. આ સ્કીમ દ્વારા દેશમાં અત્યાર સુધીમાં 57 અબજ ડૉલરનું ભંડોળ આવી ચૂક્યું છે. રિપોર્ટમાં અંદાજ છે કે આવનારા સમયમાં વધુ 25 થી 30 અબજ ડૉલરનું રોકાણ આવી શકે છે. એટલે કે, કુલ કલેક્શન 85 અબજ ડૉલરને પાર કરી શકે છે. વિદેશી સીધું રોકાણ (FDI) અને ફોરેન પોર્ટફોલિયો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (FPI) નો પ્રવાહ પણ મજબૂત છે.
મેનેજમેન્ટનો ખર્ચ છે નહિવતબજારમાં અગાઉ એવી ચિંતા હતી કે RBI ની સ્વેપ ફેસિલિટીનો ખર્ચ વધારે આવશે. પરંતુ SBI રિસર્ચ રિપોર્ટ મુજબ, પાંચ વર્ષનો કુલ હેજિંગ ખર્ચ લગભગ 10.5 અબજ ડૉલર જ રહેશે. આ રકમ ભારતના અંદાજે 700 અબજ ડૉલરના વિશાળ વિદેશી મુદ્રા ભંડારના માત્ર 1.45 ટકા જ છે. એટલે કે ફાયદાની સરખામણીમાં આ ખર્ચ સાવ નજીવો છે.
રૂપિયાની તાકાત વધશે, આયાત થશે સસ્તીવિદેશી મુદ્રા આવવાથી ડૉલર સામે રૂપિયાને બળ મળ્યું છે. રિપોર્ટ મુજબ, FCNR(B) ના પગલાં પછી રૂપિયામાં 0.1 ટકાની મજબૂતી જોવા મળી છે અને ડૉલર સામે રૂપિયો 95 થી 95.5 ના સ્તરે આવી શકે છે. રૂપિયાના સ્થિર થવાથી વિદેશમાંથી આયાત થતો સામાન સસ્તો થાય છે, જેનો પરોક્ષ લાભ સીધો સામાન્ય જનતાના ખિસ્સા સુધી પહોંચે છે.
સોનામાં રોકાણ: વૈશ્વિક જોખમો સામે સુરક્ષા કવચવૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકામાં 30 વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ 5.3 ટકાની નજીક છે અને હોર્મુઝ સામુદ્રધુનીમાં તણાવના કારણે ક્રૂડ ઓઇલ 100 ડૉલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચવાનો ખતરો છે. ક્રૂડ મોંઘુ થવાથી દેશના અર્થતંત્ર પર દબાણ આવે છે. આ વૈશ્વિક ઉથલપાથલ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે RBI પોતાની તિજોરીમાં વિવિધતા લાવીને સોનાના ભંડારમાં સતત વધારો કરી રહ્યું છે. વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં સોનાનો હિસ્સો 15.38 ટકા પર જળવાઈ રહ્યો છે, જે કોઈપણ આર્થિક સંકટ સમયે દેશ માટે મજબૂત સુરક્ષા કવચનું કામ કરશે.