વડોદરામાં મિલકતના બાનાખત રદ કરવાની પ્રક્રિયાને લઈને નોંધણી વિભાગે મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. ગુજરાત હાઈકોર્ટના ચુકાદા બાદ હવે બાનાખત એકતરફી રીતે રદ કરવાની પ્રક્રિયા પર નિયંત્રણ આવ્યું છે. વર્ષ 2005થી 2026 દરમિયાન રદ થયેલા બાનાખતના દસ્તાવેજોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં કુલ 2856 કેસ સામે આવ્યા છે.
બાનાખત રદ કરવા બંને પક્ષોની હાજરી ફરજિયાત, વડોદરામાં 20 વર્ષના 2856 કેસની તપાસ
બાનાખત રદ કરવા બંને પક્ષોની હાજરી ફરજિયાત, વડોદરામાં 20 વર્ષના 2856 કેસની તપાસ
બાનાખત રદ કરવા બંને પક્ષોની હાજરી ફરજિયાત, વડોદરામાં 20 વર્ષના 2856 કેસની તપાસ
Vadodara News :વડોદરામાં મિલકતના બાનાખત રદ કરવાની પ્રક્રિયાને લઈને નોંધણી વિભાગે મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. ગુજરાત હાઈકોર્ટના ચુકાદા બાદ હવે બાનાખત એકતરફી રીતે રદ કરવાની પ્રક્રિયા પર નિયંત્રણ આવ્યું છે. વર્ષ 2005થી 2026 દરમિયાન રદ થયેલા બાનાખતના દસ્તાવેજોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં કુલ 2856 કેસ સામે આવ્યા છે.
આ કેસોમાં અંદાજે રૂ. 8.25 કરોડની ઘટતી નોંધણી ફી વસૂલવા માટે નોટિસો મોકલવાની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ સમગ્ર મામલો Vadodara Banakhat સાથે જોડાયેલા મિલકત માલિકો, બિલ્ડરો અને ગ્રાહકો માટે મહત્વનો છે. જૂના Vadodara Banakhat દસ્તાવેજોની તપાસથી હવે અગાઉની રદ પ્રક્રિયા પણ તપાસ હેઠળ આવી છે.
હાઈકોર્ટના ચુકાદા બાદ બાનાખત રદ કરવાની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર
બાનાખત રદ કરવાની પ્રક્રિયા અંગે ગુજરાત હાઈકોર્ટે મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો હતો. હાઈકોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કોઈ કરાર રદ કરવા માટે માત્ર એક પક્ષની સંમતિ પૂરતી નથી. મૂળ કરાર બંને પક્ષોની સંમતિથી કરવામાં આવ્યો હોય તો તેને રદ કરતી વખતે પણ બંને પક્ષોની સંમતિ જરૂરી બને છે.
ભારતીય કરાર અધિનિયમ, 1872ની કલમ 62ના સંદર્ભમાં પણ કરાર રદ કરવાની પ્રક્રિયા જોવાની રહે છે. એટલે કે કરાર રદ કરવાની કાર્યવાહી પણ કાયદેસર રીતે થવી જરૂરી છે. આ ચુકાદા બાદ Banakhat Cancellation અંગેની પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. હવે Banakhat Cancellation માટે બંને પક્ષોની હાજરી અને સંમતિને મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
રાજ્યના નોંધણી સર નિરીક્ષક અને સુપરિન્ટેન્ડન્ટ ઑફ સ્ટેમ્પ્સ દ્વારા પણ આ અંગે પરિપત્ર જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. પરિપત્ર મુજબ બાનાખત રદ કરતી વખતે બંને પક્ષોની સંમતિ હોવી જરૂરી છે. આ નિયમથી એકતરફી રીતે બાનાખત રદ કરવાની પ્રક્રિયા પર નિયંત્રણ આવશે.
વડોદરામાં છેલ્લા 20 વર્ષના 2856 બાનાખતની તપાસ
વડોદરા શહેર અને જિલ્લામાં આવેલી સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓ દ્વારા વર્ષ 2005થી 2026 દરમિયાન રદ થયેલા બાનાખતના દસ્તાવેજોની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. તપાસ દરમિયાન એકતરફી રીતે રદ થયેલા કુલ 2856 કેસ સામે આવ્યા છે.
આ દસ્તાવેજોના આધારે સરકારને મળવાપાત્ર નોંધણી ફીની ગણતરી કરવામાં આવી રહી છે. કુલ રૂ. 8.25 કરોડની ઘટતી નોંધણી ફી વસૂલવા માટે સંબંધિત પક્ષકારોને Banakhat Notice મોકલવાની કાર્યવાહી શરૂ થઈ છે. નોટિસ મળ્યા બાદ સંબંધિત પક્ષકારોએ પોતાના જૂના દસ્તાવેજ અંગે જરૂરી માહિતી આપવી પડી શકે છે.
આ કાર્યવાહી માત્ર જૂના દસ્તાવેજોની તપાસ પૂરતી મર્યાદિત નથી. સરકારને મળવાપાત્ર ફીની વસૂલાત પણ તેનો મહત્વનો ભાગ છે. જૂના કેસોમાં જો ફી બાકી હોવાનું સામે આવશે તો Banakhat Notice મારફતે સંબંધિત પક્ષકારો પાસેથી વસૂલાત કરવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
બાનાખત રદ કરવા માટે 1 ટકા રજિસ્ટ્રેશન ફી
નવા નિયમ મુજબ બંને પક્ષોની સંમતિથી બાનાખત રદ કરવામાં આવે ત્યારે અવેજની રકમના 1 ટકા લેખે રજિસ્ટ્રેશન ફી વસૂલવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. વડોદરા શહેર અને જિલ્લાની સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં આ પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે.
અગાઉ કબજા વગરના બાનાખત માટે રૂ. 300ના સ્ટેમ્પ પેપર પર માત્ર રૂ. 100 રજિસ્ટ્રેશન ફી ભરીને નોંધણી થતી હતી. જ્યારે કબજા સાથેના બાનાખતમાં અવેજની રકમના આધારે 1 ટકા રજિસ્ટ્રેશન ફી અને 4.9 ટકા સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવતી હતી.
હવે બાનાખત રદ કરાવવા માટે બંને પક્ષોએ સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીમાં હાજર રહેવું પડશે. સાથે જ લાગુ પડતી Registration Fee ભરવી પડશે. બાનાખત રદ કરતી વખતે Registration Feeની ગણતરી દસ્તાવેજમાં દર્શાવેલી અવેજની રકમના આધારે કરવામાં આવશે.
અકોટા કચેરીમાં સૌથી વધુ 1461 કેસ
વડોદરા શહેરની ચાર મુખ્ય સબ-રજિસ્ટ્રાર કચેરીઓમાં કરવામાં આવેલી તપાસમાં અકોટા કચેરીમાં સૌથી વધુ રદ બાનાખતના કેસ મળી આવ્યા છે.
તપાસમાં સામે આવેલા આંકડા મુજબ:
અકોટા કચેરીમાં 1461 કેસ
વડોદરા-1 સિટી કચેરીમાં 938 કેસ
દંતેશ્વર કચેરીમાં 456 કેસ
બાપોદ કચેરીમાં 1 કેસ
આમ, ચાર કચેરીઓમાં કુલ 2856 રદ બાનાખતના કેસ સામે આવ્યા છે. તેમાં અકોટા કચેરીના 1461 કેસ સૌથી વધુ છે. Akota Sub Registrar કચેરીના આ આંકડાએ સમગ્ર તપાસમાં ખાસ ધ્યાન ખેંચ્યું છે. હવે Akota Sub Registrar કચેરી સહિત અન્ય કચેરીઓમાં પણ જૂના દસ્તાવેજોની વિગતોના આધારે આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.
બિલ્ડરો અને ગ્રાહકો માટે હવે શું બદલાશે?
અગાઉ કેટલાક કિસ્સાઓમાં બિલ્ડર અથવા અન્ય પક્ષકાર દ્વારા એકતરફી રીતે બાનાખત રદ કરવામાં આવતો હતો. સામેના પક્ષકારની સંમતિ ન હોવાથી આવા કિસ્સામાં ભવિષ્યમાં કાનૂની વિવાદ ઊભો થવાની શક્યતા રહેતી હતી.
હવે બાનાખત રદ કરાવવા માટે બંને પક્ષોએ સાથે આવવું પડશે. બિલ્ડર, જમીન માલિક, ગ્રાહક અથવા અન્ય સંબંધિત પક્ષકારો વચ્ચે પરસ્પર સંમતિ જરૂરી રહેશે. આ નિયમથી મિલકતના વ્યવહારમાં પારદર્શિતા વધવાની શક્યતા છે.
મિલકત ખરીદનાર માટે પણ હવે દસ્તાવેજની સ્થિતિ સમજવી જરૂરી બનશે. બાનાખત કરવામાં આવ્યો હોય અને બાદમાં તેને રદ કરવાની જરૂર પડે તો બંને પક્ષોની સંમતિ સાથે કાયદેસર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડશે. આ ઉપરાંત Property Registration સાથે જોડાયેલા નિયમોનું પણ પાલન કરવું જરૂરી રહેશે.
વડોદરામાં મિલકતના દસ્તાવેજોની તપાસ વધતા Property Registration અંગે લોકોમાં પણ વધુ સાવચેતી જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને જૂના બાનાખત રદ થયા હોય તેવા કિસ્સામાં દસ્તાવેજ અને ફીની વિગતો તપાસવી જરૂરી બની શકે છે.
જૂના બાનાખતની તપાસથી વધશે જવાબદારી
વર્ષ 2005થી 2026 સુધીના રદ બાનાખતની તપાસ શરૂ થતાં ઘણા જૂના મિલકત વ્યવહારો પણ તપાસના દાયરામાં આવ્યા છે. સંબંધિત પક્ષકારોને નોટિસ મળ્યા બાદ બાનાખત ક્યારે કરવામાં આવ્યો હતો, ક્યારે રદ કરવામાં આવ્યો હતો અને તે સમયે કઈ ફી ભરવામાં આવી હતી તેની માહિતી માંગવામાં આવી શકે છે.
જો કોઈ કેસમાં લાગુ પડતી ફી બાકી રહી હોવાનું સામે આવશે તો સરકાર દ્વારા તેની વસૂલાત માટે કાર્યવાહી કરવામાં આવી શકે છે. તેથી જૂના બાનાખત ધરાવતા લોકો માટે પોતાના દસ્તાવેજની સ્થિતિ તપાસવી મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આ સમગ્ર કાર્યવાહી Gujarat Property સાથે જોડાયેલા વ્યવહારો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. મિલકતના દસ્તાવેજમાં કાયદેસર પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું જરૂરી છે અને Gujarat Property સંબંધિત કોઈ પણ કરાર રદ કરતી વખતે લાગુ પડતા નિયમોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી રહેશે.
બાનાખત રદ કરાવતા પહેલા શું ધ્યાનમાં રાખવું?
બાનાખત રદ કરાવતી વખતે બંને પક્ષોની હાજરી અને સંમતિ જરૂરી રહેશે. Vadodara Banakhat માટે Banakhat Cancellation કરતી વખતે જરૂરી દસ્તાવેજો અને Registration Fee તૈયાર રાખવી પડશે. જો Banakhat Notice મળે તો તેની વિગતો ચકાસવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને Akota Sub Registrar કચેરીમાં Property Registrationના નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. આ પ્રક્રિયા Gujarat Property સાથે જોડાયેલા વ્યવહારો માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.
વડોદરામાં 2856 જૂના બાનાખતની તપાસ અને રૂ. 8.25 કરોડની ફીની વસૂલાત માટે કાર્યવાહી શરૂ થઈ છે. Vadodara Banakhatના જૂના કેસમાં Banakhat Notice મળ્યા બાદ દસ્તાવેજ અને ફીની વિગતો તપાસવી પડશે. Banakhat Cancellation માટે બંને પક્ષોની સંમતિ અને Registration Fee જરૂરી રહેશે. આ કાર્યવાહી Akota Sub Registrar કચેરી સહિત Property Registration સાથે જોડાયેલા કેસોમાં લાગુ પડે છે અને Gujarat Property વ્યવહારોમાં પારદર્શિતા વધારવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.