વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સરકારના કામકાજને વિભાગોની અલગ-અલગ સીમાઓથી બહાર કાઢીને ‘સંપૂર્ણ સરકાર’ એટલે કે Whole of Governmentના અભિગમથી આગળ વધારવા માટે વ્યાપક રૂપરેખા તૈયાર કરી છે. તેમાં વિકસિત ભારત@2047ને માત્ર સરકારી કાર્યક્રમને બદલે જનઆંદોલન બનાવવું, યુવાનોને તેની સાથે જોડવા, શાળા સ્તરેથી રમતગમતની પ્રતિભાઓને ઓળખવી, વ્યવસાયલક્ષી શિક્ષણને રોજગાર સાથે જોડવું અને વહીવટમાં ખાનગી સલાહકારો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા જેવા લક્ષ્યો સામેલ છે.વડાપ્રધાન મોદીએ ગયા મહિને કેન્દ્ર સરકારના સચિવો સાથે કરેલી વાતચીતમાં સામે આવેલા આ સૂચનોને હવે કેબિનેટ સચિવે તમામ સચિવોને મોકલેલા વિગતવાર પત્રમાં 23 મુખ્ય કાર્યબિંદુઓ તરીકે નોંધ્યા છે. આ સૂચનોમાં રમતગમત, કૌશલ્ય વિકાસ, કૃષિ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, દવા ઉદ્યોગ, સરકારી ખરીદી, વિદેશમાં રોજગાર, ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને વહીવટી સુધારા જેવા અનેક ક્ષેત્રો સામેલ છે.
વિકસિત ભારતને સરકારી યોજના નહીં, જનઆંદોલન બનાવવાનો ભાર
રોડમેપનો સૌથી મહત્વનો ભાગ વિકસિત ભારત@2047ને વ્યાપક જનભાગીદારી સાથે જોડવાનો છે. વડાપ્રધાનનું માનવું છે કે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતનું લક્ષ્ય માત્ર સરકારની જવાબદારી ન હોઈ શકે. તેને સામાન્ય નાગરિકોના સહિયારા સંકલ્પમાં બદલવું પડશે. આ માટે સ્વતંત્રતા આંદોલન દરમિયાન થયેલા વ્યાપક જનસંગઠનની જેમ એક જનઆંદોલન ઊભું કરવા અને યુનિવર્સિટીઓ તથા કોલેજો દ્વારા યુવા આંદોલનને વેગ આપવાની વાત કહેવામાં આવી છે. ‘માય ભારત’ અભિયાન અને પોર્ટલનો પણ યુવાનો સાથે જોડાયેલા અભિયાનો માટે ઉપયોગ કરવાનું સૂચન છે. યુવાનોને નશાની લતથી દૂર રાખવા માટે પ્રેરણા આધારિત વ્યવસ્થા વિકસાવવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
2036 ઓલિમ્પિકની તૈયારી શાળાઓથી
રમતગમતને લઈને સરકારની વિચારસરણીમાં લાંબા ગાળાની તૈયારી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. 2036માં ભારતમાં યોજાનારા સંભવિત ઓલિમ્પિકમાં ખેલાડી તરીકે સામે આવવાની સંભાવના ધરાવતા બાળકોમાં આજના 5થી 10 વર્ષની ઉંમરના બાળકો પણ સામેલ છે. આ જ કારણસર શાળા અને કોલેજ સ્તરેથી રમતગમતની સ્પર્ધાઓ અને પ્રતિભાઓને પ્રોત્સાહન આપવાની વ્યૂહરચના પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વડાપ્રધાને રમતગમતને માત્ર રમતગમત મંત્રાલય સુધી મર્યાદિત રાખવાને બદલે તેને ‘સંપૂર્ણ સરકાર’નો વિષય બનાવવાની જરૂરિયાત જણાવી છે. રમતગમત અને પ્રવાસન મંત્રાલયે સાથે મળીને સ્પોર્ટ્સ ટૂરિઝમ વિકસાવવાની દિશામાં કામ કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. MSME, તકનીકી વિભાગો અને સ્ટાર્ટઅપને પણ રમતગમતના વિકાસ અને પ્રચાર સાથે જોડવાની યોજના છે. કચેરીઓમાં રમતગમતની સ્પર્ધાઓ યોજવાનું સૂચન પણ કરવામાં આવ્યું છે. તેનો હેતુ કર્મચારીઓમાં રમતગમતની સંસ્કૃતિ વિકસાવવાની સાથે ટીમ ભાવનાને મજબૂત કરવાનો છે.
શાળાથી જ કૌશલ્ય વિકાસ
સરકારે શાળાકીય શિક્ષણમાં વ્યવસાયલક્ષી કૌશલ્યને વધુ સ્થાન આપવાની જરૂરિયાત જણાવી છે. શાળા સ્તરે કૌશલ્ય વિકાસની તકો વધારવાની સાથે ITIના અભ્યાસક્રમોની સમીક્ષા કરીને તેમને રોજગારની જરૂરિયાતો અનુસાર બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. ITI ડિપ્લોમા મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓ માટે આગળ ડિગ્રી મેળવવાના રસ્તા શોધવાની વાત પણ કહેવામાં આવી છે. તેનાથી વ્યવસાયલક્ષી શિક્ષણ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ વચ્ચેનું અંતર ઘટાડી શકાય છે. આ સાથે જ દુનિયાના અલગ-અલગ દેશોમાં કુશળ કામદારોની માગનું વૈશ્વિક સ્તરે મૂલ્યાંકન કરીને તે મુજબ ભારતમાં તાલીમ કાર્યક્રમો તૈયાર કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે પૂર્વોત્તર ભારતના તાલીમ પામેલા યુવાનોને જાપાન જેવા દેશોમાં ઉપલબ્ધ રોજગારની તકો સાથે જોડવાની વાત કહેવામાં આવી છે. વિદેશમાં ભારતીય કામદારોની રોજગાર ક્ષમતા વધારવા માટે તકનીકી તાલીમની સાથે સોફ્ટ સ્કિલ અને ડિજિટલ ટેક્નોલોજી પર પણ વધુ ભાર આપવાની જરૂરિયાત જણાવવામાં આવી છે.
ખેતીમાં પ્રાદેશિક જરૂરિયાત મુજબ શિક્ષણ
કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ શિક્ષણ અને ખેતીની પદ્ધતિઓમાં ફેરફારનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના અભ્યાસક્રમોની ક્ષેત્રવાર સમીક્ષા કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે, જેથી અલગ-અલગ રાજ્યો અને વિસ્તારોની કૃષિ-આબોહવાની પરિસ્થિતિઓ અનુસાર અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે કે નહીં તે જાણી શકાય. સિંચાઈની સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરીને પાક વૈવિધ્યીકરણને પ્રોત્સાહન આપવાની શક્યતાઓ શોધવાનું સૂચન છે. જોકે, તેની સાથે વધુ પાણીનો વપરાશ કરતા પાકથી બચવા જેવી શરતોનું ધ્યાન રાખવાની વાત પણ કહેવામાં આવી છે. કૃષિના વિદ્યાર્થીઓને ખેતરની પાળ અથવા સીમા પર સૌર પેનલ લગાવવા જેવી યોજનાઓ સાથે જોડવાનો પ્રસ્તાવ પણ સામે આવ્યો છે. તેનાથી ખેડૂતો માટે વધારાની અને પ્રમાણમાં નિશ્ચિત આવકનો સ્ત્રોત વિકસાવી શકાય છે.
ભારતીય ડિજિટલ અને AI પ્લેટફોર્મને પ્રોત્સાહન
સરકારી કામકાજમાં સ્થાનિક ડિજિટલ, AI અને સંદેશાવ્યવહાર પ્લેટફોર્મના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તેનો હેતુ ડેટા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો અને ભારતીય ડિજિટલ વિકલ્પોનો ઉપયોગ વધારવાનો છે. દસ્તાવેજમાં Zoho, Sna’m અને Arattai જેવા ભારતીય પ્લેટફોર્મનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. સંકેત સ્પષ્ટ છે કે સરકારી સંસ્થાઓમાં વિદેશી ડિજિટલ સેવાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સ્થાનિક તકનીકી ઉકેલોને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં આગળ વધવાનો પ્રયાસ છે.
2036 ઓલિમ્પિકથી 2047ના વિકસિત ભારત સુધી, PM મોદીએ તૈયાર કર્યો 23 મુદ્દાનો રોડમેપ! પ્લાનમાં શું છે ખાસ?
2036 ઓલિમ્પિકથી 2047ના વિકસિત ભારત સુધી, PM મોદીએ તૈયાર કર્યો 23 મુદ્દાનો રોડમેપ! પ્લાનમાં શું છે ખાસ?
2036 ઓલિમ્પિકથી 2047ના વિકસિત ભારત સુધી, PM મોદીએ તૈયાર કર્યો 23 મુદ્દાનો રોડમેપ! પ્લાનમાં શું છે ખાસ?
નવી દિલ્હી: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સરકારના કામકાજને વિભાગોની અલગ-અલગ સીમાઓથી બહાર કાઢીને ‘સંપૂર્ણ સરકાર’ એટલે કે Whole of Governmentના અભિગમથી આગળ વધારવા માટે વ્યાપક રૂપરેખા તૈયાર કરી છે. તેમાં વિકસિત ભારત@2047ને માત્ર સરકારી કાર્યક્રમને બદલે જનઆંદોલન બનાવવું, યુવાનોને તેની સાથે જોડવા, શાળા સ્તરેથી રમતગમતની પ્રતિભાઓને ઓળખવી, વ્યવસાયલક્ષી શિક્ષણને રોજગાર સાથે જોડવું અને વહીવટમાં ખાનગી સલાહકારો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા જેવા લક્ષ્યો સામેલ છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ ગયા મહિને કેન્દ્ર સરકારના સચિવો સાથે કરેલી વાતચીતમાં સામે આવેલા આ સૂચનોને હવે કેબિનેટ સચિવે તમામ સચિવોને મોકલેલા વિગતવાર પત્રમાં 23 મુખ્ય કાર્યબિંદુઓ તરીકે નોંધ્યા છે. આ સૂચનોમાં રમતગમત, કૌશલ્ય વિકાસ, કૃષિ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, દવા ઉદ્યોગ, સરકારી ખરીદી, વિદેશમાં રોજગાર, ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને વહીવટી સુધારા જેવા અનેક ક્ષેત્રો સામેલ છે.
વિકસિત ભારતને સરકારી યોજના નહીં, જનઆંદોલન બનાવવાનો ભાર
રોડમેપનો સૌથી મહત્વનો ભાગ વિકસિત ભારત@2047ને વ્યાપક જનભાગીદારી સાથે જોડવાનો છે. વડાપ્રધાનનું માનવું છે કે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતનું લક્ષ્ય માત્ર સરકારની જવાબદારી ન હોઈ શકે. તેને સામાન્ય નાગરિકોના સહિયારા સંકલ્પમાં બદલવું પડશે. આ માટે સ્વતંત્રતા આંદોલન દરમિયાન થયેલા વ્યાપક જનસંગઠનની જેમ એક જનઆંદોલન ઊભું કરવા અને યુનિવર્સિટીઓ તથા કોલેજો દ્વારા યુવા આંદોલનને વેગ આપવાની વાત કહેવામાં આવી છે. ‘માય ભારત’ અભિયાન અને પોર્ટલનો પણ યુવાનો સાથે જોડાયેલા અભિયાનો માટે ઉપયોગ કરવાનું સૂચન છે. યુવાનોને નશાની લતથી દૂર રાખવા માટે પ્રેરણા આધારિત વ્યવસ્થા વિકસાવવાની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
2036 ઓલિમ્પિકની તૈયારી શાળાઓથી
રમતગમતને લઈને સરકારની વિચારસરણીમાં લાંબા ગાળાની તૈયારી પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. 2036માં ભારતમાં યોજાનારા સંભવિત ઓલિમ્પિકમાં ખેલાડી તરીકે સામે આવવાની સંભાવના ધરાવતા બાળકોમાં આજના 5થી 10 વર્ષની ઉંમરના બાળકો પણ સામેલ છે. આ જ કારણસર શાળા અને કોલેજ સ્તરેથી રમતગમતની સ્પર્ધાઓ અને પ્રતિભાઓને પ્રોત્સાહન આપવાની વ્યૂહરચના પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વડાપ્રધાને રમતગમતને માત્ર રમતગમત મંત્રાલય સુધી મર્યાદિત રાખવાને બદલે તેને ‘સંપૂર્ણ સરકાર’નો વિષય બનાવવાની જરૂરિયાત જણાવી છે. રમતગમત અને પ્રવાસન મંત્રાલયે સાથે મળીને સ્પોર્ટ્સ ટૂરિઝમ વિકસાવવાની દિશામાં કામ કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. MSME, તકનીકી વિભાગો અને સ્ટાર્ટઅપને પણ રમતગમતના વિકાસ અને પ્રચાર સાથે જોડવાની યોજના છે. કચેરીઓમાં રમતગમતની સ્પર્ધાઓ યોજવાનું સૂચન પણ કરવામાં આવ્યું છે. તેનો હેતુ કર્મચારીઓમાં રમતગમતની સંસ્કૃતિ વિકસાવવાની સાથે ટીમ ભાવનાને મજબૂત કરવાનો છે.
શાળાથી જ કૌશલ્ય વિકાસ
સરકારે શાળાકીય શિક્ષણમાં વ્યવસાયલક્ષી કૌશલ્યને વધુ સ્થાન આપવાની જરૂરિયાત જણાવી છે. શાળા સ્તરે કૌશલ્ય વિકાસની તકો વધારવાની સાથે ITIના અભ્યાસક્રમોની સમીક્ષા કરીને તેમને રોજગારની જરૂરિયાતો અનુસાર બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. ITI ડિપ્લોમા મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓ માટે આગળ ડિગ્રી મેળવવાના રસ્તા શોધવાની વાત પણ કહેવામાં આવી છે. તેનાથી વ્યવસાયલક્ષી શિક્ષણ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ વચ્ચેનું અંતર ઘટાડી શકાય છે. આ સાથે જ દુનિયાના અલગ-અલગ દેશોમાં કુશળ કામદારોની માગનું વૈશ્વિક સ્તરે મૂલ્યાંકન કરીને તે મુજબ ભારતમાં તાલીમ કાર્યક્રમો તૈયાર કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે પૂર્વોત્તર ભારતના તાલીમ પામેલા યુવાનોને જાપાન જેવા દેશોમાં ઉપલબ્ધ રોજગારની તકો સાથે જોડવાની વાત કહેવામાં આવી છે. વિદેશમાં ભારતીય કામદારોની રોજગાર ક્ષમતા વધારવા માટે તકનીકી તાલીમની સાથે સોફ્ટ સ્કિલ અને ડિજિટલ ટેક્નોલોજી પર પણ વધુ ભાર આપવાની જરૂરિયાત જણાવવામાં આવી છે.
ખેતીમાં પ્રાદેશિક જરૂરિયાત મુજબ શિક્ષણ
કૃષિ ક્ષેત્રમાં પણ શિક્ષણ અને ખેતીની પદ્ધતિઓમાં ફેરફારનું સૂચન કરવામાં આવ્યું છે. કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના અભ્યાસક્રમોની ક્ષેત્રવાર સમીક્ષા કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે, જેથી અલગ-અલગ રાજ્યો અને વિસ્તારોની કૃષિ-આબોહવાની પરિસ્થિતિઓ અનુસાર અભ્યાસક્રમ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે કે નહીં તે જાણી શકાય. સિંચાઈની સુવિધાઓનો વિસ્તાર કરીને પાક વૈવિધ્યીકરણને પ્રોત્સાહન આપવાની શક્યતાઓ શોધવાનું સૂચન છે. જોકે, તેની સાથે વધુ પાણીનો વપરાશ કરતા પાકથી બચવા જેવી શરતોનું ધ્યાન રાખવાની વાત પણ કહેવામાં આવી છે. કૃષિના વિદ્યાર્થીઓને ખેતરની પાળ અથવા સીમા પર સૌર પેનલ લગાવવા જેવી યોજનાઓ સાથે જોડવાનો પ્રસ્તાવ પણ સામે આવ્યો છે. તેનાથી ખેડૂતો માટે વધારાની અને પ્રમાણમાં નિશ્ચિત આવકનો સ્ત્રોત વિકસાવી શકાય છે.
ભારતીય ડિજિટલ અને AI પ્લેટફોર્મને પ્રોત્સાહન
સરકારી કામકાજમાં સ્થાનિક ડિજિટલ, AI અને સંદેશાવ્યવહાર પ્લેટફોર્મના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તેનો હેતુ ડેટા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો અને ભારતીય ડિજિટલ વિકલ્પોનો ઉપયોગ વધારવાનો છે. દસ્તાવેજમાં Zoho, Sna’m અને Arattai જેવા ભારતીય પ્લેટફોર્મનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. સંકેત સ્પષ્ટ છે કે સરકારી સંસ્થાઓમાં વિદેશી ડિજિટલ સેવાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સ્થાનિક તકનીકી ઉકેલોને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં આગળ વધવાનો પ્રયાસ છે.
વરિષ્ઠ નાગરિકો અને એન્જિનિયરિંગ વિદ્યાર્થીઓની નિપુણતાનો ઉપયોગ
રોડમેપમાં અનુભવી વ્યાવસાયિકો અને વરિષ્ઠ નાગરિકોને પણ ઉપયોગી સંસાધન તરીકે જોવાની વાત કહેવામાં આવી છે. ITIમાં વરિષ્ઠ નાગરિકોને માર્ગદર્શક તરીકે જોડી શકાય છે અને તેમને માનદ વેતન આપી શકાય છે. આ માટે રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ હેઠળ ‘પ્રોફેસર ઓફ પ્રેક્ટિસ’ જેવી વ્યવસ્થાને નમૂના તરીકે અપનાવી શકાય છે. તેવી જ રીતે અંતિમ વર્ષના એન્જિનિયરિંગ વિદ્યાર્થીઓને 2થી 3 મહિના સુધી ITIમાં માનદ વેતનના આધારે સ્વૈચ્છિક યોગદાન આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનું સૂચન છે. તેનાથી ITIમાં નવી ટેક્નોલોજી અને ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલું જ્ઞાન પહોંચાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
સરકારી વિભાગોમાં નિપુણતા વધારવાની કવાયત
વહીવટી સુધારા હેઠળ સરકાર પોતાના અધિકારીઓની આંતરિક નિપુણતા વધારવા માગે છે. ટેન્ડર તૈયાર કરવા, કાયદાનો મુસદ્દો બનાવવા, વિવાદોનો ઉકેલ લાવવા અને અન્ય નિષ્ણાત કામગીરી માટે સતત ખાનગી સલાહકાર કંપનીઓ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સરકારી અધિકારીઓને તાલીમ આપવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. અધિકારીઓની ક્ષમતા વધારવા માટે સરકારના iGOT પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. સરકારના ખર્ચ સાથે જોડાયેલી પરિભાષા પર પણ પુનર્વિચારનું સૂચન છે. ખાસ કરીને એવા ખર્ચ, જેનાથી કાયમી સંપત્તિઓનું નિર્માણ થાય છે, તેને માત્ર ‘ખર્ચ’ તરીકે જોવાના અભિગમ પર વિચાર કરવાની વાત કહેવામાં આવી છે.
ફાર્મા અને ઉદ્યોગમાં નિયમન સરળ બનાવવા પર ભાર
ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં પ્રક્રિયામાં સુધારા અને નિયમનને સરળ બનાવવાની જરૂરિયાત જણાવવામાં આવી છે. વૈજ્ઞાનિક ક્ષેત્રમાં ઝડપથી થઈ રહેલા ફેરફારો સાથે નિયમોને અદ્યતન રાખવા અને વેપાર કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. સરકારે મંત્રાલયો અને વિભાગોને એ પણ કહ્યું છે કે તેઓ એવા નિયમો, પ્રક્રિયાઓ અને વ્યવસ્થાગત ખામીઓને અગાઉથી ઓળખે, જે ભવિષ્યમાં વિકાસના માર્ગમાં અવરોધ બની શકે છે. એટલે કે સમસ્યા સામે આવ્યા પછી નહીં, પરંતુ સંભવિત અડચણ બનતા પહેલાં સુધારા કરવામાં આવે.
જટિલ યોજનાઓ માટે સ્થાનિક ક્ષમતા
સરકારની પ્રાથમિકતા માત્ર કુશળ કામદારો તૈયાર કરવા સુધી મર્યાદિત નથી. એવા ભારતીય બાંધકામ સંસ્થાનોની સંખ્યા વધારવા પર પણ ભાર છે, જે જટિલ અને મોટા માળખાકીય પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા હોય. આ સાથે ભારે અને અત્યાધુનિક મશીનરી તથા સાધનોના સ્થાનિક ઉત્પાદનની ક્ષમતા વિકસાવવાની જરૂરિયાત જણાવવામાં આવી છે. ઉદ્યોગ અને શિક્ષણ જગત વચ્ચે સહયોગને પણ મજબૂત કરવાનું સૂચન છે. યુનિવર્સિટીઓ અને કોલેજોના અભ્યાસક્રમોને તકનીકી ફેરફારો અને ઉદ્યોગની બદલાતી જરૂરિયાતો અનુસાર સતત અદ્યતન કરવાની વાત કહેવામાં આવી છે.
વિભાગીય સીમાઓથી ઉપર ઊઠીને કામ કરવાનો સંદેશ
રોડમેપનો સૌથી મોટો વહીવટી સંદેશ ટોચના અમલદારશાહી તંત્ર માટે છે. સચિવોને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ વિભાગીય હિતોના પ્રતિનિધિને બદલે વ્યાપક જાહેર હિતના નેતાની ભૂમિકા ભજવે. સ્વચ્છતા, સ્વદેશી, નિયમનમાં ઘટાડો અને બિનજરૂરી જોગવાઈઓને ગુનાની શ્રેણીમાંથી બહાર કરવા જેવા વિષયો પર વિભાગીય સીમાઓથી આગળ વધીને સામૂહિક વિચાર સાથે કામ કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. મંત્રાલયો વચ્ચે વધુ સારા સંકલનની જરૂરિયાત પણ રેખાંકિત કરવામાં આવી છે. કોઈ પ્રસ્તાવને મંત્રીમંડળ સમક્ષ રજૂ કરતા પહેલાં સંબંધિત મંત્રાલયો અને હિતધારકો સાથે પૂરતી ચર્ચા કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે, જેથી બાદમાં નિર્ણયના અમલીકરણમાં વિલંબ કે મતભેદ સામે ન આવે.
23 મુદ્દાનો રોડમેપ
કુલ મળીને, 23 મુદ્દાનો આ રોડમેપ સરકારની યોજનાઓને અલગ-અલગ મંત્રાલયોની જવાબદારી માનવાને બદલે તેમને એક સહિયારા રાષ્ટ્રીય લક્ષ્ય સાથે જોડવાનો પ્રયાસ છે. તેની ખાસિયત એ છે કે તેમાં વિકસિત ભારતની તસવીરમાં 5 વર્ષના બાળકથી લઈને ITI વિદ્યાર્થી, ખેડૂત, વિદેશ જનારો કુશળ કામદાર, એન્જિનિયરિંગ વિદ્યાર્થી અને વરિષ્ઠ નાગરિક-તમામને સંભવિત ભાગીદાર તરીકે જોવામાં આવ્યા છે. લક્ષ્ય માત્ર સરકારી નીતિઓ લાગુ કરવાનું નથી, પરંતુ સમાજના અલગ-અલગ વર્ગોને 2047ના ભારતના નિર્માણની પ્રક્રિયામાં સક્રિય રીતે જોડવાનું છે.