જોકે, રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ તરફથી આ તારીખો અંગે હજુ સુધી સત્તાવાર ચૂંટણી કાર્યક્રમ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી. તેથી હાલ આ સમયગાળાને સંભાવના તરીકે જ જોવો જરૂરી છે.
સૂત્રોના હવાલાથી સામે આવેલી માહિતી પ્રમાણે ચૂંટણી પ્રક્રિયા ઓક્ટોબર દરમિયાન પૂર્ણ થઈ શકે છે. ચૂંટણી કાર્યક્રમ જાહેર થયા બાદ ઉમેદવારી પત્રો, ચકાસણી, ઉમેદવારી પરત ખેંચવાની પ્રક્રિયા, મતદાન અને ત્યારબાદ મતગણતરી સહિતના તબક્કાઓ માટે સત્તાવાર સમયપત્રક રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ જાહેર કરશે. ગુજરાતમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ યોજવાની બંધારણીય જવાબદારી રાજ્ય ચૂંટણી આયોગની છે અને આયોગે 2026 માટે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી સંબંધિત કામગીરી, ચૂંટણી માર્ગદર્શિકા અને અન્ય પ્રક્રિયાઓ અંગેની માહિતી પણ પોતાની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ કરાવી છે.
રાજ્ય ચૂંટણી આયોગની તૈયારીઓથી પણ વધ્યા ચૂંટણીના સંકેત
ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણી અંગેની ચર્ચાને મહત્વ એટલા માટે પણ મળ્યું છે કે રાજ્ય ચૂંટણી આયોગની તાજેતરની માહિતીમાં ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની આગામી સામાન્ય ચૂંટણી માટે અનામત બેઠકોની વારાફરતી ફાળવણી અંગેનો 2026નો આદેશ દર્શાવવામાં આવ્યો છે. એટલે ચૂંટણી પ્રક્રિયા તરફ સંસ્થાકીય સ્તરે કામગીરી આગળ વધી રહી હોવાનો સંકેત મળે છે. જોકે, આ માહિતીના આધારે ચોક્કસ મતદાન તારીખ નક્કી થઈ ગઈ હોવાનું માનવું યોગ્ય નહીં બને.
ચૂંટણીની સંભાવના વચ્ચે ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને પક્ષોમાં આંતરિક તૈયારીઓ તેજ થવાની શક્યતા છે. ઉમેદવારોની પસંદગી, વોર્ડવાર રાજકીય સ્થિતિ, સ્થાનિક પ્રશ્નો અને સંગઠનની તાકાત જેવા મુદ્દાઓ હવે વધુ મહત્વના બનશે. ગાંધીનગર પાટનગર હોવાને કારણે અહીંની મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણી માત્ર સ્થાનિક રાજકારણ પૂરતી મર્યાદિત રહેતી નથી, પરંતુ રાજ્યના રાજકીય માહોલમાં પણ તેનું વિશેષ મહત્વ રહે છે.
OBC મેયર પદની ચર્ચાએ વધારી રાજકીય ઉત્સુકતા
આ ચૂંટણી સાથે સૌથી વધુ ચર્ચામાં રહેલો બીજો મુદ્દો મેયર પદના અનામત રોટેશનનો છે. તાજેતરના અહેવાલમાં ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની આગામી પાંચ વર્ષની ટર્મ દરમિયાન પ્રથમ અઢી વર્ષ માટે મેયર પદ OBC માટે અનામત રહેવાની માહિતી સામે આવી છે. જોકે, આ મુદ્દે પણ અંતિમ અને સ્પષ્ટ સત્તાવાર જાહેરનામું અથવા સંબંધિત અધિકૃત દસ્તાવેજ જાહેર થાય ત્યાં સુધી તેને સંભાવના અને અહેવાલ તરીકે જ જોવું યોગ્ય રહેશે.
મેયર પદ OBC માટે અનામત રહેવાની શક્યતા હોય તો તેનો સીધો પ્રભાવ રાજકીય પક્ષોની ઉમેદવાર પસંદગી અને ચૂંટણી પછીના સત્તાના સમીકરણો પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને મોટા પક્ષોમાં એવા કોર્પોરેટરોની પસંદગી પર નજર રહેશે કે જેઓ ચૂંટણી જીત્યા બાદ પક્ષના આંતરિક સમીકરણોમાં મેયર પદ માટે દાવેદાર બની શકે. જોકે મેયર તરીકે કોણ પસંદ થશે તે ચૂંટણી પરિણામ, પક્ષની બહુમતી, આંતરિક સંમતિ અને ચૂંટણી બાદની પદવહેંચણી પર નિર્ભર રહેશે.
2021ની ચૂંટણીના પરિણામોનો પડછાયો
ગાંધીનગર મનપાની છેલ્લી સામાન્ય ચૂંટણી 2021માં યોજાઈ હતી. તે સમયે કુલ 44 બેઠકો માટે થયેલી ચૂંટણીમાં ભાજપે 41 બેઠકો જીતીને સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી હતી, જ્યારે કોંગ્રેસને બે અને આમ આદમી પાર્ટીને એક બેઠક મળી હતી. આ પરિણામે ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકામાં ભાજપનું પ્રભુત્વ મજબૂત થયું હતું.
હવે આગામી ચૂંટણીમાં ભાજપ સામે પોતાની સ્થિતિ જાળવી રાખવાનો પડકાર રહેશે, જ્યારે કોંગ્રેસ માટે 2021ની તુલનામાં પોતાનો જનાધાર અને બેઠકો વધારવાનો મોટો રાજકીય અવસર રહેશે. સ્થાનિક ચૂંટણીમાં પાણી, રસ્તા, ટ્રાફિક, ડ્રેનેજ, સફાઈ, સ્ટ્રીટલાઇટ, મિલકતવેરો, જાહેર પરિવહન અને શહેરી વિકાસ જેવા મુદ્દાઓ મતદારોના નિર્ણયમાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. પાટનગર તરીકે ગાંધીનગરના ઝડપી વિસ્તરણને ધ્યાનમાં લેતા શહેરી સુવિધાઓ અને આયોજનનો મુદ્દો પણ ચૂંટણી પ્રચારના કેન્દ્રમાં આવવાની શક્યતા છે.
હવે નજર સત્તાવાર ચૂંટણી કાર્યક્રમ પર
હાલની સ્થિતિમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે સપ્ટેમ્બરના પ્રથમ સપ્તાહમાં ચૂંટણી જાહેર થવાની ચર્ચા હોવા છતાં અંતિમ નિર્ણય રાજ્ય ચૂંટણી આયોગની સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ સ્પષ્ટ થશે. આયોગની વેબસાઇટ પર 2026ની ચૂંટણી સંબંધિત માહિતી અને વિવિધ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓ માટેની પ્રક્રિયા ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની સામાન્ય ચૂંટણી માટે મતદાનની ચોક્કસ તારીખ જાહેર થયેલી હોવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ હાલ મળતી નથી.
જો સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં કાર્યક્રમ જાહેર થાય અને ઓક્ટોબરમાં પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય, તો આગામી થોડા અઠવાડિયા ગાંધીનગરના રાજકારણ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. પક્ષોની બેઠકો, સંભવિત ઉમેદવારોનાં નામ, વોર્ડવાર સમીકરણો અને મેયર પદના અનામત રોટેશનને લઈને ચર્ચા વધુ તેજ થવાની સંભાવના છે. ખાસ કરીને OBC મેયર પદની ચર્ચા જો સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ પામે છે તો ચૂંટણી બાદની સત્તાની રચનામાં પણ તેનો સીધો પ્રભાવ જોવા મળી શકે છે.
આથી હાલમાં ગાંધીનગર મનપા ચૂંટણી માટે સૌથી મહત્વની તારીખ 1થી 9 સપ્ટેમ્બર વચ્ચેની સંભવિત જાહેરાત માનવામાં આવી રહી છે, પરંતુ મતદાનની ચોક્કસ તારીખ, ઉમેદવારીનો કાર્યક્રમ અને મેયર પદના અનામત અંગે અંતિમ સ્થિતિ રાજ્ય ચૂંટણી આયોગ તથા સંબંધિત સત્તાવાર આદેશો બાદ જ નિશ્ચિત થશે. ચૂંટણી નજીક આવતાં ગાંધીનગરમાં રાજકીય સ્પર્ધા વધુ તીવ્ર બનવાની સાથે સ્થાનિક મુદ્દાઓ પણ કેન્દ્રસ્થાને આવે તેવી શક્યતા છે.