નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂર અને જળપ્રલય બાદ રાહત અને બચાવ કામગીરીને લઈને સરકારે પોતાના વલણમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. અગાઉ વિદેશી સહાય લેવાનો ઇનકાર કરનાર નેપાળ સરકારે હવે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ આગળ નમતું જોખીને વિદેશી બચાવ સહાય સ્વીકારવાનો નિર્ણય લીધો છે.
નિર્ણય બદલવાનું મુખ્ય કારણ
નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરના કારણે હજારો લોકો ગુમ થયા છે, જેમાં અનેક વિદેશી નાગરિકો પણ સામેલ છે.જે દેશોના નાગરિકો આ કુદરતી આપત્તિમાં લાપતા થયા છે, તે દેશો દ્વારા સતત રાજદ્વારી દબાણ બનાવવામાં આવી રહ્યું હતું. આ આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ અને ગુમ થયેલા નાગરિકોની શોધખોળની જટિલતાને ધ્યાનમાં રાખીને નેપાળ સરકારે પોતાના અગાઉના નિર્ણય પર યુ-ટર્ન લીધો છે.
અગાઉનો ઇનકાર અને વર્તમાન સ્થિતિ
બુધવાર, 26 જૂનના રોજ, નેપાળી સરકારે દાવો કર્યો હતો કે તેમની પોતાની બચાવ ટીમો અને કર્મચારીઓ શોધ અને રાહત કાર્ય સંભાળવા માટે સંપૂર્ણ સક્ષમ છે, તેથી કોઈપણ વિદેશી બચાવ ટીમની જરૂર નથી અને તેમને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. પરંતુ પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા સરકારે હવે પોતાનું સ્ટેન્ડ બદલ્યું છે. નવા નિર્ણય મુજબ નેપાળ હવે બચાવ કામગીરી ઉપરાંત ડીએનએ પરીક્ષણ અને ફોરેન્સિક તપાસ જેવા વિશિષ્ટ ક્ષેત્રોમાં મર્યાદિત આંતરરાષ્ટ્રીય સહાય સ્વીકારશે.
ભારત અને ચીન પાસેથી મદદની અપેક્ષા
આ નવા ફેરફાર બાદ નેપાળે ભારત અને ચીન જેવા મિત્ર દેશો પાસે મદદ માંગી છે. પડોશી દેશ તરીકે ભારતે આ કટોકટીના સમયમાં તાત્કાલિક ઉદારતા અને માનવતાવાદી અભિગમ દાખવીને રાહત સામગ્રી મોકલવાની સાથે સહકાર આપવાની પહેલ કરી છે. પર્વતીય વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ અને પુલો ધોવાઈ ગયા હોવાથી બચાવ કામગીરી અત્યંત મુશ્કેલ બની ગઈ છે, જેને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વિશેષજ્ઞો અને ટેકનિકલ સહાયની ખાસ આવશ્યકતા ઊભી થઈ છે. આ નિર્ણયથી લાપતા થયેલા લોકોના સ્વજનોને આશ્વાસન મળશે તેમજ ફોરેન્સિક અને ડીએનએ ટેકનોલોજીની મદદથી મૃતકોની ઓળખ કરવાનું કામ પણ ઝડપી બનશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.