રાજ્યમાં લાંબા વિરામ બાદ વરસાદનો નવો અને જોરદાર દોર શરૂ થયો છે, જેનાથી ખેડૂતો અને વહીવટીતંત્ર બંનેને રાહત મળી છે. હવામાન વિભાગ અને હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલની આગાહી મુજબ, આગામી દિવસોમાં રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસાદની શક્યતા છે. નિષ્ણાતોના મતે, રાજ્યના અમુક ભાગો માટે આગામી ૨૪ થી ૪૮ કલાક નિર્ણાયક છે.
ગુજરાતમાં લાંબા સમયના સૂકા ગાળા બાદ ૧૨ સપ્ટેમ્બરથી વરસાદનો જોરદાર રાઉન્ડ શરૂ થતાં ખેડૂતો અને વહીવટીતંત્રએ રાહતનો શ્વાસ લીધો છે.
જોકે, સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ વિસ્તાર હજુ પણ નોંધપાત્ર વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યો છે. ચોમાસુ ટ્રફ (monsoon trough), અપર-એર સર્ક્યુલેશન અને લો-પ્રેશર સિસ્ટમ સક્રિય થવાને કારણે હવામાન વિભાગે આગામી ત્રણ દિવસ દરમિયાન ભારે વરસાદની આગાહી કરી છે. માછીમારોને ૧૨ થી ૧૫ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે, કારણ કે આ સમયગાળા દરમિયાન પવનની ગતિ ૩૦ થી ૪૦ કિમી/કલાક સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.
દક્ષિણ અને મધ્ય ગુજરાતમાં ભારે વરસાદ
આજે ડાંગ, નવસારી અને વલસાડ જિલ્લાઓ માટે ‘ઓરેન્જ એલર્ટ’ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક ભાગોમાં ૫ થી ૬ ઇંચ સુધી વરસાદ પડવાની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, મધ્ય ગુજરાતમાં – જેમાં વડોદરા, મહીસાગર, પંચમહાલ, અમદાવાદ અને ગાંધીનગરનો સમાવેશ થાય છે – ત્યાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ સાથે ક્યાંક ભારે ઝાપટાં પડી શકે છે. ઓરેન્જ એલર્ટ સાથે ભારેથી અતિ ભારે વરસાદ
દક્ષિણ ગુજરાતના ડાંગ, નવસારી, વલસાડ, દમણ અને દાદરા-નગર હવેલી જિલ્લાઓમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદ (૫ ઇંચ સુધી) થવાની શક્યતા છે, જેના માટે ‘ઓરેન્જ એલર્ટ’ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. મધ્ય ગુજરાતના અમદાવાદ, ગાંધીનગર, વડોદરા, મહીસાગર અને પંચમહાલ જિલ્લાઓમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ તેમજ ભારે ઝાપટાં પડવાની અપેક્ષા છે. દક્ષિણ સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તાર તેમજ દ્વારકા, જામનગર, પોરબંદર, ગીર સોમનાથ, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર અને મોરબી જિલ્લાઓમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં વરસાદની સ્થિતિ
સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ વિસ્તાર હજુ પણ નોંધપાત્ર વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યો છે. નજીકના ભવિષ્યમાં દ્વારકા, જામનગર, પોરબંદર, ગીર સોમનાથ, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર, હળવદ અને મોરબીના કેટલાક વિસ્તારોમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદ (જે ત્રણ ઇંચ સુધી પહોંચી શકે છે) થવાની આગાહી કરવામાં આવી છે.
સક્રિય હવામાન પ્રણાલીઓ અને પવનની ગતિ
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં ઓડિશા અને ઉત્તર આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠા નજીક, બંગાળની ખાડીના વાયવ્ય અને પશ્ચિમ-મધ્ય ભાગો પર લો-પ્રેશર (હવાનું હળવું દબાણ) અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન (ચક્રવાતી પરિભ્રમણ) સક્રિય છે. આ પ્રણાલીની અસર હેઠળ, ૩૦ થી ૪૦ કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે અને સાથે ગાજવીજ તથા વીજળીના કડાકા પણ થઈ શકે છે. માછીમારોને ૧૫ સપ્ટેમ્બર સુધી દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. વર્ષના અંતે ચક્રવાતની શક્યતા અને ચેતવણી
ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બરની વચ્ચે બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્રમાં ત્રણ જેટલા ચક્રવાત સર્જાવાની શક્યતા છે, જેને પગલે ઈસરો (ISRO) દ્વારા ‘રેડ એલર્ટ’ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. જો અરબી સમુદ્રની હવામાન પ્રણાલી ગુજરાત તરફ આગળ વધે, તો શિયાળાની ઋતુ દરમિયાન પણ સૌરાષ્ટ્ર અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં વરસાદ પડવાની શક્યતા છે; આગામી ત્રણ મહિનામાં દરિયાકાંઠાના રાજ્યો માટે આ એક મોટો પડકાર બની શકે છે.
વર્ષના અંતે ચક્રવાતની શક્યતા
ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર દરમિયાન બંગાળની ખાડી અને અરબી સમુદ્રમાં વાતાવરણીય પ્રવૃત્તિમાં વધારો થવાની ધારણા છે. આગાહી મુજબ આ સમયગાળા દરમિયાન ત્રણ જેટલા ચક્રવાત સર્જાઈ શકે છે, જેના કારણે ઈસરોએ રેડ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. જો અરબી સમુદ્ર કે બંગાળની ખાડીમાંથી કોઈ હવામાન પ્રણાલી અથવા ચક્રવાત ગુજરાત તરફ વળે, તો આગામી શિયાળાની ઋતુમાં રાજ્યના કેટલાક ભાગોમાં – જેમાં સૌરાષ્ટ્રનો પણ સમાવેશ થાય છે – કમોસમી વરસાદ પડી શકે છે, જે દરિયાકાંઠાના રાજ્યો માટે એક મોટો પડકાર સાબિત થઈ શકે છે.