તહેવારોમાં સોનું મોંઘુ થતાં ખરીદીની રીત બદલાઈ: લાઇટવેઇટ જ્વેલરી અને ઓલ્ડ ગોલ્ડ એક્સચેન્જનો ક્રેઝ વધ્યો
વર્તમાન તહેવારોની શ્રેણીમાં ભારતમાં સોનાની ખરીદીમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા સોનાની ખરીદી જરૂરિયાત પૂરતી જ કરવાની અપીલ અને સોનાના સતત વધતા ભાવને કારણે ગ્રાહકો હવે ઓછી માત્રામાં (ઓછા ગ્રામ) સોનાની ખરીદી તરફ વળી રહ્યા છે.આમ છતાં, સોનાના ઊંચા ભાવને કારણે કુલ ખર્ચમાં બહુ મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો નથી.
સોનાના ભાવમાં તીવ્ર ઉછાળો અને બજેટ પર અસર
છેલ્લા એક વર્ષમાં સોનાની કિંમતમાં આશરે 39%નો જંગી વધારો નોંધાયો છે. 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ ગ્રામ રૂ. 11,100 થી વધીને આશરે રૂ. 15,500 સુધી પહોંચી ગયો છે. ભાવમાં થયેલા આ નોંધપાત્ર વધારાને કારણે સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના ગ્રાહકો માટે અગાઉ જેટલા ગ્રામ સોનું ખરીદવું મુશ્કેલ બન્યું છે. ગ્રાહકો હવે પોતાના નક્કી કરેલા બજેટમાં જ ખરીદી કરવા માટે ઓછું વજન ધરાવતા દાગીના પસંદ કરી રહ્યા છે.
ખરીદીની પેટર્નમાં બદલાવ: ઓછું વજન, વધુ બિલ
અત્યારે તહેવારો અને લગ્નસરાની મોસમમાં સોનાની માંગ સંપૂર્ણપણે ઘટવાને બદલે ખરીદીની રીતમાં ફેરફાર થયો છે:
હળવા દાગીનાની માંગ: ગ્રાહકો હવે લાઇટવેઇટ (હળવી ડિઝાઇન્સ) અને ઓછી ઘનતા ધરાવતી જ્વેલરીને પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે.
જૂના સોનાનું એક્સચેન્જ: મોંઘા સોના વચ્ચે જૂના ઘરેણાં બદલીને નવા દાગીના ખરીદવાનો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધ્યો છે. અગ્રણી જ્વેલર્સના ડેટા મુજબ, લગભગ 45% થી 50% વ્યવહારો ગોલ્ડ એક્સચેન્જ દ્વારા થઈ રહ્યા છે, જેનાથી ગ્રાહકો પર વધારાનું આર્થિક ભારણ ઘટ્યું છે.
ઓછા કેરેટ તરફ ઝુકાવ: કેટલાક ખરીદદારો બજેટ જાળવી રાખવા માટે કેરેટમાં સમાધાન કરવાનો વિકલ્પ પણ પસંદ કરી રહ્યા છે.
સંગઠિત જ્વેલર્સને લાભ અને આયાત બિલ
ભાવ વધારા છતાં સંગઠિત અને બ્રાન્ડેડ જ્વેલર્સને મોટો ફાયદો થવાની ધારણા છે. પારદર્શિતા, હોલમાર્કિંગ અને બ્રાન્ડ પરના વિશ્વાસને કારણે ગ્રાહકો નાના વેપારીઓની સરખામણીએ મોટા સ્ટોર્સ તરફ વધુ આકર્ષાઈ રહ્યા છે. અંદાજ મુજબ, જ્વેલરી માર્કેટમાં સંગઠિત ક્ષેત્રનો હિસ્સો FY25ના 38% થી વધીને FY28 સુધીમાં 50% સુધી પહોંચી શકે છે.
બીજી તરફ, ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો સોનાનો વપરાશકાર દેશ હોવાથી FY26માં સોનાનું આયાત બિલ રેકોર્ડ $71.9 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયું છે. જોકે આયાત થતા સોનાનું કુલ વજન ઘટીને 721 ટન રહ્યું હતું, પરંતુ ઊંચી કિંમતોને કારણે દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ પર બોજ વધ્યો છે.
રોકાણના નવા વિકલ્પો તરફ નજર
ભારતીય ગ્રાહકો હવે સોનાને માત્ર પરંપરાગત ઘરેણાં તરીકે જ નહીં, પરંતુ રોકાણના દૃષ્ટિકોણથી અલગ રીતે જોઈ રહ્યા છે. શુદ્ધ રોકાણ માટે લોકો સોનાના સિક્કા, બાર્સ, ડિજિટલ ગોલ્ડ અને ગોલ્ડ ETF જેવા વિકલ્પો પસંદ કરી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં નવરાત્રી, ધનતેરસ, દિવાળી અને લગ્નસરાની મોસમ દરમિયાન સોનાનું વેચાણ મૂલ્યના હિસાબે મજબૂત રહેશે, પરંતુ વજન (ગ્રામ)ના હિસાબે તેમાં ઘટાડો નોંધાશે.