મંગળવાર, ૧૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ, ભારતીય શેરબજાર ૫૮૮ પોઈન્ટના ઉછાળા સાથે ખુલ્યું. બજાર લીલા રંગમાં ખુલ્યું અને સેન્સેક્સ ૭૫,૩૬૯ પર પહોંચી ગયો. નિફ્ટી ૫૦ પણ ૨૩,૫૦૦ ની ઉપર ખુલ્યું. શરૂઆતના બજારોમાં આઈટી શેરો જે રીતે ગર્જના કરતા હતા તેનાથી તણાવ ઓછો થતો હોય તેવું લાગતું હતું, પરંતુ એક કલાકમાં જ બજારનો સેન્ટિમેન્ટ બદલાઈ ગયો. મૂડ એટલો બદલાઈ ગયો કે સેન્સેક્સ તેની ટોચ પરથી ૧,૩૦૦ પોઈન્ટ ગબડી ગયો.અચાનક બજારમાં કડાકો
સવારે ૯:૨૧ વાગ્યે, સેન્સેક્સ ૭૫,૧૫૩ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો. ટ્રેડિંગ સત્રના અંતે, સેન્સેક્સ ૭૭૭.૯૪ પોઈન્ટ અથવા ૧.૦૪% ઘટીને ૭૪,૦૦૩.૮૨ પર બંધ થયો. નિફ્ટી ૨૭૯.૫૦ પોઈન્ટ અથવા ૧.૧૯% ઘટીને ૨૩,૧૧૮.૬૦ પર બંધ થયો. છેલ્લા પાંચ મહિનામાં આ નિફ્ટીનું સૌથી નીચું સ્તર હતું. બદલાતા બજારના સેન્ટિમેન્ટને કારણે રોકાણકારોએ ₹9 લાખ કરોડ ગુમાવ્યા છે. BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશન ₹4,83,10,214.93 કરોડથી ઘટીને ₹4,74,16,434.87 કરોડ થયું છે. આનો અર્થ એ થયો કે BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશન આશરે ₹8.94 લાખ કરોડ ઘટ્યું.
કયા શેરોમાં સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન રહ્યું?
મંગળવારે બેંકિંગ અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રના શેરોમાં સૌથી મોટો ઘટાડો થયો. ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ (BEL) સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરનાર હતો, સતત ચોથા સત્રમાં લગભગ 4% ઘટ્યો. શ્રીરામ ફાઇનાન્સ 2% ઘટ્યો, જ્યારે ICICI બેંક 2% ઘટ્યો. બજાજ ફિનસર્વ, બજાજ ફાઇનાન્સ અને કોટક મહિન્દ્રા બેંકમાં પણ નોંધપાત્ર નુકસાન થયું. નિફ્ટી ડિફેન્સ 3% થી વધુ ઘટ્યો, નિફ્ટી રિયલ્ટી 1% થી વધુ ઘટ્યો, અને નિફ્ટી મેટલમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો. જોકે, નિફ્ટી IT 3% થી વધુ વધ્યો.
બજારમાં મોટો ઘટાડો કેમ જોવા મળ્યો
પહેલું કારણ: ક્રૂડ ઓઇલ બજારના ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ હતું. યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થવાનો ભય બજારમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ફરી વધ્યા છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ પ્રતિ બેરલ $૧૦૭ ને વટાવી ગયું છે. મધ્ય પૂર્વના તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારાથી ફુગાવાનું જોખમ વધ્યું છે. વધતી જતી ફુગાવાથી કોર્પોરેટ ખર્ચમાં વધારો થશે, જેનાથી બજારની ભાવના નબળી પડશે. મોંઘુ ક્રૂડ ઓઇલ વ્યાજ દરમાં વધારાની શક્યતા વધારે છે.
બીજું કારણ: યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરમાં વધારાની શક્યતાએ નકારાત્મક બજાર ભાવનાને વધુ ખરાબ કરી છે. વ્યાજ દરમાં વધારાની સંભાવના વધીને આશરે ૯૪% થઈ ગઈ છે. વધતા ફુગાવાના આંકડા ફક્ત યુએસમાં જ નહીં, પરંતુ ભારતમાં પણ છે, જેના કારણે આરબીઆઈ દ્વારા વ્યાજ દરમાં વધારાની આશંકા વધુ મજબૂત બની રહી છે.
ત્રીજું કારણ: યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાથી બજાર ભાવનાને મંદી આવી છે. ૧૦ વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ ૫% ને વટાવી ગઈ છે. યુએસ બોન્ડ કરતાં વધુ વળતર મેળવવાની આશામાં, વિદેશી રોકાણકારો ભારતીય શેરબજારમાંથી તેમના રોકાણો પાછા ખેંચી રહ્યા છે અને યુએસ બજારમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે.