“ભારતમાં મોનોપોલી જાળવવા રોકવામાં આવી રહી છે સ્ટારલિંક”: એલોન મસ્કના દાવા પર સોશિયલ મીડિયા પર ગરમાગરમી
સાટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સેવામાં વિશ્વભરમાં મોટું નામ ધરાવતી એલોન મસ્કની કંપની ‘સ્ટારલિંક’ (Starlink) ની ભારતમાં એન્ટ્રીને લઈને ભારે રાજકીય અને વ્યાપારી ચર્ચાઓ જાગી છે. તાજેતરમાં એલોન મસ્કે ભારત સરકારના લાઈસન્સિંગ પ્રક્રિયામાં થતા વિલંબ અને ભારતીય ટેલિકોમ માર્કેટની સ્થિતિ અંગે કેટલાક વિવાદાસ્પદ નિવેદનો આપ્યા હતા.
મસ્કના આ નિવેદનો બાદ એક તરફ ભારત સરકારે પોતાનો વહીવટી પક્ષ સ્પષ્ટ કર્યો છે, તો બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (અગાઉનું ટ્વિટર) પર ભારતીય યુઝર્સે મસ્કને સખત ભાષામાં ટ્રોલ પણ કર્યા છે.
આ સમગ્ર વિવાદે ભારતીય ટેલિકોમ સેક્ટરમાં સ્પર્ધા, ઉપગ્રહ આધારિત ઈન્ટરનેટ ક્ષેત્રે લાઈસન્સિંગ નિયમો અને ભારતમાં ઉપલબ્ધ ઈન્ટરનેટના સસ્તા દરો જેવા વિવિધ મુદ્દાઓને ફરી એકવાર ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા છે.
એલોન મસ્કનો સનસનાટીભર્યો આરોપ: “ઈજારો જાળવી રાખવા સ્ટારલિંકને રોકવામાં આવી રહ્યું છે”
એલોન મસ્કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને દાવો કર્યો હતો કે તેમની કંપની સ્ટારલિંકને ભારતીય બજારમાં પ્રવેશતા અટકાવવા માટે જાણીજોઈને અવરોધો ઊભા કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેમણે ભારતના કેટલાક મોટા ઉદ્યોગપતિઓ તરફ અપ્રત્યક્ષ ઈશારો કરતા લખ્યું હતું કે, “કમનસીબે, ભારતીય જનતા પર પોતાનો એકહથ્થુ ઈજારો (Monopoly) જાળવી રાખવા માટે કેટલાક શક્તિશાળી ઉદ્યોગપતિઓ દ્વારા અમને રોકવામાં આવી રહ્યા છે. તમે અંદાજ લગાવી શકો છો કે તેઓ કોણ છે… આ ભારતના લોકો સામે આચરવામાં આવેલો એક ગુનો છે!”
મસ્કના આ નિવેદને સોશિયલ મીડિયા પર ખળભળાટ મચાવી દીધો હતો. મસ્કે અગાઉ પણ દાવો કર્યો હતો કે સ્ટારલિંક ભારતના અંતરિયાળ અને દુર્ગમ વિસ્તારોમાં ઈન્ટરનેટ પહોંચાડવા માટે સક્ષમ છે, જ્યાં પરંપરાગત ફાઈબર કે કેબલ નેટવર્ક પહોંચવું મુશ્કેલ છે. આ ઉપરાંત, કુદરતી આફતો અને ઈમરજન્સીના સમયે જ્યારે સામાન્ય સંચાર વ્યવસ્થા ઠપ થઈ જાય છે, ત્યારે સાટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
ભારત સરકારનો કડક સ્પષ્ટપક્ષ: “સરકારના નિયમો સૌ માટે સમાન”
એલોન મસ્કના આક્ષેપો બાદ ભારત સરકાર દ્વારા પણ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા જારી કરવામાં આવી હતી. સરકારે કોઈપણ કંપની કે વ્યક્તિગત દાવાઓ પર સીધી ટિપ્પણી કરવાને બદલે દેશની મજબૂત લાઈસન્સિંગ નીતિ પર ભાર મૂક્યો હતો.
સરકારે ગુરુવારે જારી કરેલા પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “ભારત સરકારે સાટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન સેવાઓ સહિત તમામ ટેલિકોમ સેવાઓ માટે એક ન્યાયી, પારદર્શક અને ભેદભાવરહિત ઓથોરાઈઝેશન ફ્રેમવર્ક (મંજૂરી પ્રક્રિયા) તૈયાર કર્યું છે.”
સરકારની આ સ્પષ્ટતાથી એ વાત સાબિત થાય છે કે ભારતમાં સેવાઓ શરૂ કરવા માંગતી કોઈ પણ વિદેશી કે દેશી સાટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ કંપનીએ દેશના નિર્ધારિત કાયદાઓ અને સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરવું જ પડશે. સરકારે કોઈ ચોક્કસ કંપની માટે નિયમો હળવા કરવાનો ઈનકાર કરી દીધો હતો.
ઝોહો (Zoho) ના સીઈઓ શ્રીધર વેમ્બુએ ભારતની ડિજિટલ ક્ષમતા ગણાવી
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે ભારતના આઈટી ક્ષેત્રના અગ્રણી અને ઝોહો (Zoho) ના સીઈઓ શ્રીધર વેમ્બુએ ભારતમાં ઈન્ટરનેટના દરો અને સુવિધાઓ અંગે મહત્વની વાત રજૂ કરી હતી. તેમણે ભારતમાં ઉપલબ્ધ સસ્તા અને ઝડપી ઈન્ટરનેટ ડેટા પ્લાન્સની પ્રશંસા કરી હતી.
શ્રીધર વેમ્બુએ જણાવ્યું હતું કે, “ભારતમાં વિશ્વના સૌથી સસ્તા ડેટા દર ઉપલબ્ધ છે. ભારતમાં ઈન્ટરનેટ એટલું સરસ અને ઝડપી ચાલે છે કે જ્યારે હું દેશમાં પ્રવાસ કરું છું ત્યારે લોકલ વાઈ-ફાઈ (Wi-Fi) સાથે કનેક્ટ કરવાની પણ જરૂર નથી પડતી. હું સીધો મારા ફોનનો હોટસ્પોટ ચાલુ કરીને લેપટોપ પર કામ કરી લઉં છું. સસ્તા દરના કારણે ભારતમાં લોકો સહજતાથી મોટા ડેટા પ્લાનવાળા ડ્યુઅલ સિમ ફોન વાપરે છે.”
વેમ્બુએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે ઈન્ટરનેટ ઉપરાંત ભારતમાં દવાઓના ભાવ પણ વિશ્વમાં સૌથી ઓછા છે, અને UPI (યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ) ના કારણે ભારતનું ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ સૌથી ઓછી કિંમતે અને સૌથી કાર્યક્ષમ રીતે કામ કરે છે.