દિલ્હીમાંથી બેરિકેડ્સ દૂર કરો…: CJPના વિરોધ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે મોટો આદેશ આપ્યો

સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીના જંતર-મંતર પર થયેલા વિરોધ પ્રદર્શન સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી શરૂ કરી છે. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટરૂમમાં વકીલો અને પોલીસ અધિકારીઓ વચ્ચે દલીલ થઈ હતી. વકીલોનો આરોપ છે કે 10 ઓક્ટોબરના રોજ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસે તેમને માર માર્યો હતો. કેટલાક વકીલોએ કોર્ટરૂમમાં પોલીસ અધિકારીઓ માટે બેઠક વ્યવસ્થા સામે પણ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.

દિલ્હીમાંથી બેરિકેડ્સ દૂર કરો…: CJPના વિરોધ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે મોટો આદેશ આપ્યો

સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીના જંતર-મંતર પર થયેલા વિરોધ પ્રદર્શન સંબંધિત અરજીઓની સુનાવણી શરૂ કરી છે. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટરૂમમાં વકીલો અને પોલીસ અધિકારીઓ વચ્ચે દલીલ થઈ હતી. વકીલોનો આરોપ છે કે 10 ઓક્ટોબરના રોજ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસે તેમને માર માર્યો હતો. કેટલાક વકીલોએ કોર્ટરૂમમાં પોલીસ અધિકારીઓ માટે બેઠક વ્યવસ્થા સામે પણ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.

ગઈકાલે માર મારવામાં આવેલા વકીલો પણ રૂબરૂ હાજર થયા હતા. CJP ના વિરોધ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીમાંથી બેરિકેડ્સ દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો

 

સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટરૂમ નંબર ૧૮માં વિડીયો કોન્ફરન્સિંગ લિંક કામ કરી રહી ન હતી. વકીલોએ માંગ કરી હતી કે કોર્ટ કોર્ટરૂમ બદલશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વરિષ્ઠ વકીલ કેકે વેણુગોપાલને વિડીયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા હાજર થવાનું હતું, અને તેથી, એક કાર્યકારી લિંક આવશ્યક છે. તેમણે કોર્ટ સ્ટાફને તાત્કાલિક વિડીયો કોન્ફરન્સિંગ લિંક પુનઃસ્થાપિત કરવા વિનંતી કરી.

 

વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ પણ આ મુદ્દા પર વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કોર્ટ સ્ટાફને કહ્યું હતું કે બહારની દુનિયાએ એવું ન સમજવું જોઈએ કે કોઈ એક પક્ષની તરફેણ કરવામાં આવી રહી છે. તેમણે માંગ કરી હતી કે વિડીયો કોન્ફરન્સિંગ લિંક પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવે. આ દરમિયાન, એ પણ પ્રકાશમાં આવ્યું કે કોર્ટરૂમની કાર્યવાહી રેકોર્ડ કરવામાં આવી રહી છે.

 

સોલિસિટર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે મેટ્રો સેવાઓમાં કોઈ કાપ મૂકવામાં આવ્યો નથી

 

સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સુપ્રીમ કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે 303 દિલ્હી મેટ્રો સ્ટેશનોમાંથી ફક્ત 45 પર પ્રવેશ અને બહાર નીકળવા પર પ્રતિબંધ છે. આ સ્ટેશનોની આસપાસના સ્ટેશનો ખુલ્લા રહ્યા. 7,981 ટ્રેન ટ્રીપ સામાન્ય સમયપત્રક મુજબ ચલાવવામાં આવી હતી. મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે બપોરે 2 વાગ્યાની આસપાસ લોકોને વિરોધ સ્થળ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા અને સાંજે 6 વાગ્યા સુધીમાં છોડી દેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે દલીલ કરી હતી કે હેબિયસ કોર્પસ અરજી જરૂરી નથી. કોર્ટે કાર્યવાહીની કાયદેસરતા પર નિર્ણય લેવો પડશે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ આ મામલે જવાબ દાખલ કરશે.

 

મેનકા ગુરુસ્વામીએ ગૃહ સચિવ, પોલીસ અને ડીએમઆરસી સામે અવમાનનાની કાર્યવાહીની માંગ કરતા મેટ્રો અને ટ્રેન સેવાઓ ફરી શરૂ કરવા માટે અપીલ કરી હતી. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો હતો કે આદેશનો અનાદર કરનારાઓને જવાબ આપવા માટે મંગળવાર સુધીનો સમય કેમ આપવામાં આવી રહ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટ પરિસરની બહાર કલમ 163 કેમ લાગુ છે? જસ્ટિસ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે સોલિસિટર જનરલની દલીલો કોર્ટના આદેશોને આધીન રહેશે.

 

સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું, શું અટકાયતને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવાની માંગ પૂરતી હશે?

 

વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે મેટ્રો બંધ થવાથી અને ટ્રેનો રોકવાથી લોકોના અવરજવરના અધિકારનું ઉલ્લંઘન થાય છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે આશરે 7,000 લોકોને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા અને 45 અટકાયત કેન્દ્રો બનાવવામાં આવ્યા હતા.

 

મેનકા ગુરુસ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે આ અરજી કોઈ વ્યક્તિગત નેતા કે સાંસદની અટકાયત માટે નથી, પરંતુ બંધારણીય અધિકારોના રક્ષણ માટે છે. કટોકટીનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે પ્રશ્ન કર્યો હતો કે શું આ એક અઘોષિત કટોકટી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લી વખત અધિકારોનું સસ્પેન્શન કટોકટી દરમિયાન થયું હતું, જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે ADM જબલપુર કેસમાં ચુકાદો આપ્યો હતો.

 

સુપ્રીમ કોર્ટે મેનકા ગુરુસ્વામીને હેબિયસ કોર્પસ અરજીની માંગ પર પુનર્વિચાર કરવા કહ્યું. કોર્ટે પૂછ્યું કે શું અટકાયતને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવાની માંગ પૂરતી હશે. મેનકાએ જવાબ આપ્યો કે અરજી દાખલ કરતી વખતે, ઇન્ટરનેટ બંધ થવાને કારણે અટકાયતમાં લેવામાં આવેલા રાજકારણીઓ, પત્રકારો, વકીલો અને સામાન્ય નાગરિકોની ચોક્કસ સંખ્યા ઉપલબ્ધ નહોતી.

 

ન્યાયાધીશ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે કોર્ટ તેના અગાઉના આદેશના અંતિમ ફકરાની વિચારણા કરી રહી છે, જેમાં મંગળવાર સુધીમાં પાલન અહેવાલ માંગવામાં આવ્યો હતો. કોર્ટ રાજ્ય સરકાર અને અવમાનના આરોપીઓને તેમના જવાબો દાખલ કરવા કહેશે.

 

ન્યાયાધીશ બાગચીએ કહ્યું કે સરકારને કાર્યવાહીનો જવાબ આપવા માટે કહેવામાં આવશે

 

વકીલ શોએબ આલમે જણાવ્યું કે લોકોને તેમના ઘરમાંથી અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા અને ટ્રેનોમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કલમ 163 ના કાર્યક્ષેત્રની બહારના વિસ્તારોમાં મુસાફરી કરનારાઓને પણ અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ત્રણ ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રીઓ, વિપક્ષી પક્ષના નેતાઓ અને 6,000 થી વધુ લોકોને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા.

 

ન્યાયાધીશ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે કોર્ટ મોટી સંખ્યામાં અટકાયતમાં લેવાયેલા લોકો અને મામલાની ગંભીરતાને સમજે છે. તેમણે કહ્યું કે સરકારને જવાબ આપવા માટે કહેવામાં આવશે. પોલીસ અધિકારીઓ પર હુમલા અંગેની અરજી અંગે, ન્યાયાધીશ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ પોલીસકર્મીને વ્યક્તિગત રીતે નુકસાન થયું હોય, તો તે અલગ અરજી દાખલ કરી શકે છે. કોર્ટની પોલીસ અધિકારીઓ, વકીલો કે સામાન્ય નાગરિકો, બધાના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાની સમાન જવાબદારી છે.

ભૂતપૂર્વ પોલીસ કમિશનર વતી હસ્તક્ષેપ અરજી પણ દાખલ કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તમામ હસ્તક્ષેપ અરજીઓ પર વિચાર કરવામાં આવશે, પરંતુ સૂચિબદ્ધ કેસો અને અટકાયત સંબંધિત કેસોની પહેલા સુનાવણી કરવામાં આવશે.

સુનાવણી દરમિયાન વકીલોએ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા

સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ સુમિતા હજારિકાએ જણાવ્યું હતું કે સેતલવાડ બ્લોકની બહાર લગભગ 150 વકીલો ઉભા હતા. જ્યારે તેઓ જવા લાગ્યા, ત્યારે પોલીસે તેમને અટકાયતમાં લેવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે એક મહિલા પોલીસ અધિકારીને તેમના બેજ અથવા નામ બતાવવા કહ્યું, પરંતુ તેણીએ કથિત રીતે જવાબ આપવાનો ઇનકાર કર્યો અને તેમને પોલીસ વાનમાં ખેંચી ગયા.

વકીલ કીર્તિ ઉપ્પલે જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયો અથવા કાર્યવાહી વિરુદ્ધ ટ્વીટ કરવું પણ તિરસ્કાર ગણી શકાય. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વકીલોની ન્યાયતંત્રની સંસ્થાનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી છે. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન, કેટલાક વકીલોએ “શરમ, શરમ!” ના નારા લગાવ્યા, જેના કારણે કોર્ટને શાંતિની વિનંતી કરવી પડી.

ન્યાયાધીશ બાગચીએ જણાવ્યું હતું કે અરજીઓમાં ઉઠાવવામાં આવેલા તમામ મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે અને કોર્ટ સમગ્ર મામલાની સુનાવણી કરશે. ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશને એવી પણ દલીલ કરી હતી કે પ્રતિબંધોથી વ્યવસાય કરવાના અધિકારને અસર થઈ છે.સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન, વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે વિવિધ અરજીઓ અને અરજીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આમાં એમએ બેબી, મેનકા ગુરુસ્વામી, મનોજ ઝા અને અમન શર્મા દ્વારા દાખલ કરાયેલ અરજીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. સોલિસિટર્સ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (SCAORA) એ પણ વકીલો પરના કથિત હુમલા અંગે અરજી દાખલ કરી છે.

 

એડવોકેટ શાદાન ફરાસતે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન તેમના પર પણ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે તેમને ચાલતી બસમાં ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા. તેઓ એકલા નહોતા; ઘણા અન્ય લોકો સાથે પણ આવું જ વર્તન કરવામાં આવ્યું હતું. તે દિવસે પરિસ્થિતિ દમનકારી હતી. લોકોના વિરોધ કરવાનો અધિકાર છીનવી લેવામાં આવ્યો હતો.

 

દિલ્હી હાઈકોર્ટ બાર એસોસિએશનના પ્રમુખ હરિહરને પણ જણાવ્યું હતું કે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પ્રેક્ટિસ કરતા વકીલો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે આ સંદર્ભમાં ફોટોગ્રાફ્સ રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે ફોટોગ્રાફ્સ સીધા બાર દ્વારા સબમિટ ન કરવા; તે સંબંધિત અરજી સાથે રેકોર્ડ પર મૂકવા જોઈએ.

 

વરિષ્ઠ વકીલ ગોપાલ શંકરનારાયણે જણાવ્યું હતું કે વકીલો દિનેશ દ્વિવેદી, શાદન ફરાસત અને ઉત્તરા બબ્બરને જંતર-મંતરના પ્રતિબંધિત વિસ્તારથી દૂર અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સુપ્રીમ કોર્ટ પરિસરની બહાર કલમ 163 લાગુ કરવામાં આવી હતી. તેમણે શાંતિપ્રિય લોકોની અટકાયત કરવાની જરૂરિયાત પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો અને હિલચાલ પરના પ્રતિબંધોને તાત્કાલિક હટાવવાની માંગ કરી.

 

એડવોકેટ સંજય હેગડેએ જણાવ્યું હતું કે ન્યાય મેળવવાના અધિકારમાં વકીલોની ઍક્સેસનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે અટકાયત કરાયેલા લોકોને મળવા ગયેલા વકીલોને પણ અવરોધવામાં આવ્યા હતા અને તેમના પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે મેદાન ગઢીના સંજય કોલોની પોલીસ સ્ટેશનમાં વકીલોની કથિત અટકાયત અને મારપીટનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો.