તાજેતરમાં અમેરિકા, બ્રિટન (યુકે), જાપાન સહિતના અનેક યુરોપિયન દેશોએ પોતાના નાગરિકો માટે એક ચોંકાવનારી એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે. આ માર્ગદર્શિકા મુજબ લોકોને કટોકટીના સમય માટે પોતાના ઘરમાં જરૂરી ચીજવસ્તુઓનો સ્ટોક કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
આ દેશોની સરકારોએ નાગરિકોને 72 કલાકથી લઈને 2 અઠવાડિયા સુધી ચાલે તેટલો અનાજ, પાણી અને દવાનો પુરવઠો ઘરમાં અનામત રાખવા જણાવ્યું છે.દુનિયાના વિકસિત દેશો દ્વારા અચાનક લેવાયેલા આ પગલાંથી આખી દુનિયામાં ભારે કુતૂહલ અને ચર્ચા જાગી છે.
અમેરિકામાં સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકામાં સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે, કોઈપણ કુદરતી આફત કે માનવસર્જિત કટોકટી આવે ત્યારે નાગરિકોએ અનેક દિવસો સુધી સ્વબચાવ માટે તૈયાર રહેવું પડશે. આવી પરિસ્થિતિમાં સરકારી સહાય પહોંચતા સમય લાગી શકે છે.
લશ્કરી થાણાઓ માટે પણ ખાસ આયોજન
મળતા અહેવાલો મુજબ, અમેરિકાએ પોતાના સૈન્યને પણ આવી કટોકટી માટે સજ્જ રહેવા આદેશ આપ્યો છે. યુએસએ પોતાના તમામ લશ્કરી થાણાઓ માટે એક વિશેષ યોજના બનાવી છે, જેથી કોઈપણ ભયંકર પરિસ્થિતિમાં તેઓ 90 દિવસ સુધી કોઈની પણ મદદ વિના સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર રીતે કાર્ય કરી શકે.
બીજી તરફ, યુકે (બ્રિટન) સરકારે પણ પોતાના નાગરિકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે “તૈયાર રહો” (Be Ready) નામની ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. આ ઝુંબેશ હેઠળ દરેક નાગરિકને ઓછામાં ઓછા 3 દિવસ માટે પૂરતી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ઘરમાં જમા કરી રાખવાની તાકીદ કરવામાં આવી છે.
આ તૈયારીનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે જો કટોકટીમાં વીજળી, પાણી કે ટ્રાન્સપોર્ટ જેવી સામાન્ય સેવાઓ બંધ થઈ જાય, તો પણ લોકોનું જીવન સરળતાથી ચાલતું રહે. આ ઉપરાંત, એશિયાના મુખ્ય દેશ જાપાન દ્વારા પણ 2 નવેમ્બરના રોજ પોતાની નવી ઇમરજન્સી યોજના જાહેર કરવામાં આવે તેવી પૂરી શક્યતા છે.
યુરોપના કયા દેશમાં કેટલા દિવસના સ્ટોકની સલાહ?
અમેરિકા અને બ્રિટન સિવાય યુરોપના અનેક નાના-મોટા દેશોએ પણ આવી સમાન માર્ગદર્શિકા પોતાના નાગરિકો માટે જારી કરી છે. જેમાં જર્મનીએ પોતાના નાગરિકોને 10 દિવસ સુધી ચાલે તેટલો જીવનજરૂરી સામાન ભેગો કરવા જણાવ્યું છે, જ્યારે નોર્વેએ 7 દિવસ માટેની સલાહ આપી છે.
આ સિવાય ફિનલેન્ડ, ફ્રાન્સ, ચેકિયા અને લિથુઆનિયા જેવા દેશોએ 72 કલાક માટેની માર્ગદર્શિકા આપી છે. યુરોપિયન યુનિયને પણ સત્તાવાર રીતે ઓછામાં ઓછા 72 કલાક માટે સજ્જ રહેવા સૂચન કર્યું છે. સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ અને સ્વીડને નાગરિકોને 1 અઠવાડિયા જેટલો ખોરાક ઘરમાં રાખવા કહ્યું છે, જ્યારે આયર્લેન્ડે 3 દિવસ માટે જણાવ્યું છે.
ખાસ કરીને નોર્વે દ્વારા અપાયેલી માર્ગદર્શિકા ઘણી જ ગંભીર છે. તેમાં જણાવાયું છે કે ગંભીર હવામાન, મોટો રોગચાળો, ભયંકર અકસ્માત, તોડફોડ કે સૌથી ખરાબ પરિસ્થિતિમાં યુદ્ધ જેવી કટોકટી પણ આવી શકે છે. તેથી પ્રજાએ અત્યારથી જ સાવચેત થઈ જવું જોઈએ.
ઇમરજન્સી કિટમાં કઈ વસ્તુઓનો સંગ્રહ કરવો?
કટોકટીના સમયમાં પાણી એ સૌથી મોટી અને પ્રાથમિક જરૂરિયાત બની રહે છે. યુકેની સરકારી ગાઈડલાઈન મુજબ દરેક પરિવારે દરરોજ વ્યક્તિ દીઠ 3 લિટર પીવાનું પાણી સંગ્રહિત કરવું જોઈએ. આ ઉપરાંત રસોઈ બનાવવા અને સાફસફાઈ માટે પણ અલગથી વધારાનું પાણી રાખવું અત્યંત જરૂરી છે.
ખોરાકની વાત કરીએ તો, એવી ખાધ્ય સામગ્રી પસંદ કરવી જોઈએ જે જલ્દી બગડી ન જાય અને જેને રાંધવાની કે ફ્રીજમાં રાખવાની કોઈ જ જરૂર ન પડે. ઉદાહરણ તરીકે ડબ્બામાં પેક કરેલા શાકભાજી, સૂકો મેવો, બદામ, બિસ્કિટ, ફટાકડા અને તરત ખાઈ શકાય તેવો ખોરાક રાખવો. આ વસ્તુઓની એક્સપાયરી ડેટ નિયમિત તપાસતા રહેવું.
આવી આફતો વખતે વીજળી અને ટેલિફોન નેટવર્ક સૌથી પહેલા ખોરવાય છે. તેથી પાવર બેંક, ચાર્જિંગ કેબલ, ટોર્ચ (ફ્લેશલાઇટ), વધારાની બેટરી અને સેલથી ચાલતો રેડિયો અચૂક સાથે રાખવો. જો મોબાઈલ નેટવર્ક જતું રહે, તો માત્ર રેડિયો જ તમને સમાચારો અને સરકારી સૂચનાઓ માટે મદદરૂપ સાબિત થશે.
છેલ્લે, દવાઓ અને ફર્સ્ટ એઇડ કિટ (પ્રાથમિક સારવાર કિટ) ઘરમાં તૈયાર રાખવી. ઘરમાં કોઈને રેગ્યુલર દવા ચાલતી હોય તો તેનો પૂરતો સ્ટોક રાખવો. આ સાથે પાટાપિંડીનો સામાન, મેડિકલ ટેપ, થર્મોમીટર, અને એન્ટિસેપ્ટિક પ્રવાહીને કિટમાં ચોક્કસ સામેલ કરવા જોઈએ.