કેન્દ્ર સરકારના શહેરી વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા આયોજિત ‘સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ 2025-26’ના એવોર્ડ્સની બુધવારે નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે વિધિવત જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. દેશના રાષ્ટ્રપતિ દ્રોપદી મુર્મુના વરદહસ્તે યોજાયેલા આ ભવ્ય સમારોહમાં ગુજરાતે વિવિધ કેટેગરીમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરીને ત્રણ મુખ્ય એવોર્ડ્સ પોતાના નામે કર્યા છે.રાજ્ય સરકારના કેબિનેટ મંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ, શહેરી વિકાસ રાજ્ય મંત્રી દર્શનાબેન વાઘેલા તેમજ સંબંધિત મહાનગરપાલિકાઓના મેયર અને મ્યુનિસિપલ કમિશનરોએ ઉપસ્થિત રહીને રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે આ ગૌરવવંત એવોર્ડ્સ સ્વીકાર્યા હતા.
સ્વચ્છ શહેર જોડીમાં અમદાવાદ-સાણંદ દેશમાં પ્રથમ
આ વર્ષના સર્વેક્ષણમાં સૌથી આકર્ષક કેટેગરી ‘સ્વચ્છ શહેર જોડી’ (Swachh City Pair) રહી છે, જેમાં અમદાવાદ અને સાણંદની જોડીએ સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ ક્રમાંક મેળવીને નવો માઈલસ્ટોન સ્થાપ્યો છે.
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને (AMC) માત્ર પોતાના શહેર પૂરતું સીમિત ન રહેતાં, આસપાસના નાના શહેરો અને નગરપાલિકાઓ માટે ‘માર્ગદર્શક શહેર’ (Mentor City) તરીકે કામ કર્યું હતું. AMC દ્વારા સાણંદ ઉપરાંત રાણાવાવ, વાંકાનેર, સલાયા અને મુંદ્રા-બારોઈ જેવા વિસ્તારોને આધુનિક વેસ્ટ મેનેજમેન્ટની તાલીમ આપવામાં આવી હતી.
કચરાનું સ્રોત પર જ વર્ગીકરણ (Source Segregation), વપરાયેલા પાણીનું પુનઃવપરાશ માટે પ્રોસેસિંગ (Liquid Waste Management) અને સફાઈ કર્મચારીઓના આરોગ્ય તથા કલ્યાણ માટેના સ્પેશિયલ પ્રોટોકોલ્સ અંગે સાણંદને માર્ગદર્શન પૂરું પડાયું હતું.
મોટા શહેરના અનુભવ અને નાના શહેરના ઉત્સાહના આ સફળ મોડેલને કેન્દ્ર સરકારે દેશભરમાં શ્રેષ્ઠ ગણાવીને પ્રથમ પુરસ્કારથી નવાજ્યા છે.
સુપર સ્વચ્છ લીગમાં સુરત દ્વિતીય ક્રમે
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી દેશના સૌથી સ્વચ્છ શહેરોની યાદીમાં સતત શીર્ષ સ્થાને રહેનાર સુરત શહેરે આ વખતે સુપર સ્વચ્છ લીગ (Super Swachh League) કેટેગરીમાં સમગ્ર દેશમાં બીજો નંબર પ્રાપ્ત કર્યો છે.
આ વિશિષ્ટ લીગમાં દેશના પ્રથમ ક્રમે નવી મુંબઈ રહ્યું છે.
સુરત તરફથી કેબિનેટ મંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ, સુરતના મેયર માયાબેન માવાણી અને મ્યુનિસિપલ કમિશનરે સંયુક્ત રીતે એવોર્ડ સ્વીકાર્યો હતો.
સુરતની ડોર-ટુ-ડોર ગાર્બેજ કલેક્શન સિસ્ટમ, સોલિડ વેસ્ટ પ્રોસેસિંગ અને તાપી નદીના શુદ્ધીકરણ માટેના પ્રોજેક્ટ્સને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉચ્ચ ગુણાવંક મળ્યો છે.
વડોદરા ગુજરાતનું ‘સૌથી સ્વચ્છ શહેર’ જાહેર
રાજ્ય સ્તરની કેટેગરીમાં સાંસ્કૃતિક નગરી વડોદરાએ બાજી મારતાં ગુજરાતના સૌથી સ્વચ્છ શહેર તરીકેનો ખિતાબ પોતાના નામે કર્યો છે. વડોદરા મહાનગરપાલિકા દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સ્વચ્છતા અભિયાનો, જાહેર શૌચાલયોની સફાઈ અને નાગરિકોની ભાગીદારીના આધારે વડોદરાને આ સન્માન મળ્યું છે.
રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે આ એવોર્ડ વડોદરાના મેયર ગીતાબેન મકવાણા, મ્યુનિસિપલ કમિશનર અરુણ મહેશ બાબુ તથા મંત્રી કનુભાઈ દેસાઈએ સ્વીકાર્યો હતો.
કેટેગરી / એવોર્ડ વિજેતા શહેર મુખ્ય વિગત / વિશેષતા
સ્વચ્છ શહેર જોડી (રાષ્ટ્રીય) અમદાવાદ – સાણંદ દેશમાં પ્રથમ ક્રમ (અમદાવાદે મેન્ટર સિટી તરીકે માર્ગદર્શન આપ્યું)
સુપર સ્વચ્છ લીગ (રાષ્ટ્રીય) સુરત દેશમાં બીજો ક્રમ (નવી મુંબઈ પ્રથમ ક્રમે)
રાજ્યનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર વડોદરા ગુજરાત રાજ્યમાં પ્રથમ ક્રમાંક