અમદાવાદમાં અભ્યાસ માટે આવેલી યુવતીઓમાં ડ્રગ્સના વ્યસનનો એક ચિંતાજનક કિસ્સો (Ahmedabad Drug Addiction) સામે આવ્યો છે. એક હોસ્ટેલમાં સાથે રહેતી 9 યુવતીઓમાંથી 6 યુવતીઓ નશાની લતનો ભોગ બની હોવાનો ખુલાસો થયો છે. વેકેશન દરમિયાન એક યુવતીના વર્તનમાં ફેરફાર જોઈ તેના પિતાને શંકા ગઈ હતી. ત્યારબાદ તપાસ કરતાં યુવતીઓના ગ્રુપમાં ડ્રગ્સના સેવનની વાત સામે આવી હતી.મળતી માહિતી મુજબ, હોસ્ટેલમાં રહેતી યુવતીઓ વચ્ચે મિત્રતા હતી. સમય જતાં તેમાંથી 6 યુવતીઓનું ગ્રુપ વધુ નજીક આવ્યું હતું. આ દરમિયાન તેઓ નશાના વ્યસન તરફ વળી હોવાનો દાવો (Drug Addiction Among Youth) કરવામાં આવ્યો છે. વેકેશનમાં એક યુવતી ઘરે આવી ત્યારે તેના વર્તનમાં આવેલા ફેરફારને પગલે પિતાને શંકાગઈ હતી. તપાસ દરમિયાન યુવતીના મિત્રવર્તુળમાં પણ નશાની લત હોવાની જાણ થઈ હતી.
ત્યારબાદ અન્ય યુવતીઓના પરિવારજનોને જાણ કરવામાં આવી હતી. બે યુવતીઓને સારવાર માટે ડી-એડિક્શન સેન્ટરમાં દાખલ કરવી પડી હતી. સારવાર બાદ તેમને રજા આપવામાં આવી હતી, જોકે થોડા દિવસો પછી એક યુવતી ફરી નશાની લતમાં સપડાઈ હોવાની વિગતો સામે આવી હતી.
યુવાનોમાં નશાની લત અંગે ચિંતા
નશામુક્તિ કેન્દ્રો સાથે જોડાયેલા સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, કેટલાક કિસ્સાઓમાં એક વ્યક્તિને નશાની લત લાગ્યા બાદ તેના મિત્રવર્તુળના અન્ય લોકો પણ તેની અસર હેઠળ આવી જાય છે. એમડી ડ્રગ્સ (MD Drugs) અને ગાંજાના સેવન સાથે જોડાયેલા આવા કિસ્સાઓમાં સંગઠિત રીતે નશો ફેલાવવાના આરોપો પણ સામે આવ્યા છે.
જાણકારોના જણાવ્યા અનુસાર, અમદાવાદ સહિત ગુજરાતમાં 18થી 35 વર્ષની વયજૂથના યુવાનોમાં સ્મોકિંગનું પ્રમાણ ચિંતાજનક છે. શરૂઆતમાં જિજ્ઞાસા, મિત્રોનું દબાણ અથવા તણાવમાંથી બહાર આવવાના પ્રયાસને કારણે શરૂ થયેલું સેવન ધીમે ધીમે વ્યસનમાં ફેરવાઈ શકે છે.
ગુજરાતમાં વ્યસનમુક્તિ સારવારના આંકડા
આપવામાં આવેલી વિગતો મુજબ, ગુજરાતમાં નશીલા પદાર્થો અને દારૂના વ્યસનમાંથી મુક્તિ મેળવવા દર વર્ષે આશરે સવા લાખ લોકો સારવારલે છે. છેલ્લા છ વર્ષમાં વ્યસનમુક્તિ માટે સારવાર લેનારાઓની સંખ્યામાં 95 ટકાનો વધારો થયો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદમાં વર્ષ 2020થી વ્યસનમુક્તિ ક્લિનિક્સમાં આવતા દર્દીઓની સંખ્યામાં 25થી 40 ટકાનો વધારો નોંધાયો હોવાનું પણ જણાવાયું છે.
રાજ્યસભામાં રજૂ કરાયેલા આંકડા મુજબ, ગુજરાતમાં અંદાજે 7.9 લાખ લોકો અફીણયુક્ત પદાર્થો, 6.9 લાખ લોકો દર્દશામક દવાઓ અને 4.8 લાખ લોકો ગાંજાનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે, આ આંકડા કયા વર્ષના સર્વે અથવા અહેવાલ પર આધારિત છે તે સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે.
નશામુક્તિ માટે ત્રણ મહિના સુધી સારવાર
ગુજરાતમાં ખાનગી અને સરકારી મળીને 50થી વધુ ડી-એડિક્શન સેન્ટર કાર્યરત હોવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત 34 સરકારી જિલ્લા હોસ્પિટલોમાં વ્યસનમુક્તિ સારવાર માટે 510 બેડ ફાળવવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવાયું છે.
નશાની લત છોડાવવા માટે દર્દીની સ્થિતિ પ્રમાણે 15 દિવસથી ત્રણ મહિના સુધી મનોવૈજ્ઞાનિક સારવાર આપવામાં આવે છે. જોકે, સારવાર બાદ ફરી વ્યસન તરફ ન વળે તે માટે પરિવારનો સહયોગ અને સતત કાળજી મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
પરિવારની સતર્કતા મહત્ત્વપૂર્ણ
કેટલાક કિસ્સાઓમાં સંતાનોને વ્યસનથી દૂર રાખવા પરિવારે શહેર કે રાજ્ય બદલ્યાં હોવાની વિગતો પણ સામે આવી છે. નિષ્ણાતોના મતે, શરૂઆતના તબક્કામાં જ વર્તનમાં થતા ફેરફારોઓળખવા અને યોગ્ય સમયે સારવાર અપાવવી જરૂરી છે. પરિવારનો સહયોગ, લાગણી અને કાળજી વ્યસનમુક્તિની પ્રક્રિયામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે (Gujarat News) છે.
ડ્રગ્સના સેવન અને તેના ફેલાવા અંગે પાનના ગલ્લાઓની ભૂમિકા હોવાના દાવા પણ સારવાર સાથે જોડાયેલા સૂત્રો દ્વારા કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, આવા દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
