સોનાના ભાવમાં સતત ઘટાડા બાદ આજે શું છે સ્થિતિ? 24, 22 અને 18 કેરેટના શહેરવાર નવા દર જાણો
સોનાના ભાવમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો છે. 18 નવેમ્બર, 2026ના રોજ પણ સોનાના બજારમાં નરમાઈના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર શરૂઆતના વેપારમાં સોનાના વાયદાના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
બીજી તરફ, સરાફા બજાર અને અલગ-અલગ ભાવ દર્શાવતી વેબસાઇટ્સ પર સોનાના દરમાં તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
સોનાના ભાવમાં થતી આ હલચલની સીધી અસર ઘરેણાં ખરીદવા ઇચ્છતા ગ્રાહકો તેમજ સોનાના બજાર પર નજર રાખતા રોકાણકારો પર પડે છે. ખાસ કરીને લગ્નની સિઝન અને તહેવારો દરમિયાન સોનાના ભાવમાં થોડો ફેરફાર પણ ખરીદીના ખર્ચને અસર કરી શકે છે. તેથી સોનું ખરીદતા પહેલાં 24, 22 અને 18 કેરેટના ભાવની સાથે સ્થાનિક જ્વેલર પાસેથી અંતિમ કિંમતની ખાતરી કરવી જરૂરી છે.
MCX પર સોનાના વાયદામાં મોટો ઘટાડો
આપવામાં આવેલા બજારના આંકડા અનુસાર, 18 નવેમ્બરના રોજ MCX પર 24 કેરેટ સોનાના વાયદાના ભાવ શરૂઆતના વેપારમાં 2.29 ટકા એટલે કે પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹3,073 ઘટીને ₹1,31,150 પર આવી ગયા હતા. અગાઉના ટ્રેડિંગ સત્રમાં તેનો ભાવ ₹1,34,223 પ્રતિ 10 ગ્રામ નોંધાયો હતો.
આ ઘટાડો બજારમાં સોનાની દિશા અંગે ચર્ચા ઊભી કરે છે. જોકે, વાયદા બજારનો ભાવ અને સામાન્ય ગ્રાહકો માટે જ્વેલરીની દુકાનમાં મળતો ભાવ એકસરખો હોતો નથી. બંને વચ્ચે કર, સ્થાનિક માંગ, વેપારી માર્જિન અને અન્ય ખર્ચને કારણે તફાવત હોઈ શકે છે.
24, 22 અને 18 કેરેટ સોનાના ભાવમાં શું તફાવત?
સોનું ખરીદતી વખતે તેની શુદ્ધતા સમજવી ખૂબ જરૂરી છે. 24 કેરેટ સોનું સૌથી વધુ શુદ્ધ માનવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે સોનાના સિક્કા અને બિસ્કિટમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. જ્યારે ઘરેણાં બનાવવા માટે મોટાભાગે 22 કેરેટ અથવા 18 કેરેટ સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
22 કેરેટ સોનામાં અન્ય ધાતુઓનું મિશ્રણ હોય છે, જેના કારણે તે ઘરેણાં બનાવવા માટે વધુ અનુકૂળ બને છે. 18 કેરેટ સોનામાં સોનાનું પ્રમાણ તેના કરતાં ઓછું હોય છે. તેથી ત્રણેય કેરેટના ભાવ અલગ-અલગ રહે છે.
ગ્રાહકોએ સોનું ખરીદતી વખતે હોલમાર્ક અને શુદ્ધતાની વિગતો તપાસવી જોઈએ. માત્ર પ્રતિ 10 ગ્રામનો ભાવ જોઈને ખરીદીનો નિર્ણય ન લેવો. અંતિમ બિલમાં મેકિંગ ચાર્જ અને લાગુ પડતા કરનો પણ સમાવેશ થઈ શકે છે.
18 નવેમ્બરના રોજ મુખ્ય શહેરોમાં સોનાના ભાવ
18 નવેમ્બરની સવારે ઉપલબ્ધ બજાર અહેવાલ મુજબ, કેટલાક મોટા શહેરોમાં 24 કેરેટ અને 22 કેરેટ સોનાના પ્રતિ 10 ગ્રામના સૂચક ભાવ નીચે મુજબ નોંધાયા હતા.
મુંબઈ: 24 કેરેટ ₹1,34,600 અને 22 કેરેટ ₹1,23,383
દિલ્હી: 24 કેરેટ ₹1,34,360 અને 22 કેરેટ ₹1,23,163
ચેન્નાઈ: 24 કેરેટ ₹1,34,990 અને 22 કેરેટ ₹1,23,741
કોલકાતા: 24 કેરેટ ₹1,34,420 અને 22 કેરેટ ₹1,23,218
બેંગલુરુ: 24 કેરેટ ₹1,34,700 અને 22 કેરેટ ₹1,23,475
હૈદરાબાદ: 24 કેરેટ ₹1,34,810 અને 22 કેરેટ ₹1,23,576
આ દરો સવારે ઉપલબ્ધ માહિતી પર આધારિત છે. દિવસ દરમિયાન બજારની હિલચાલ પ્રમાણે તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. શહેરવાર ભાવ અને જ્વેલરની દુકાનમાં મળતા અંતિમ ભાવમાં પણ તફાવત હોઈ શકે છે.
અમદાવાદ અને ગુજરાતમાં સોનાના ભાવ કેવી રીતે તપાસવા?
ગુજરાતમાં અમદાવાદ, વડોદરા, રાજકોટ અને સુરત જેવા શહેરોમાં સોનાની ખરીદી માટે ગ્રાહકો સ્થાનિક સરાફા બજારના ભાવ પર નજર રાખે છે. એક જ દિવસે અલગ-અલગ શહેરોમાં ભાવ થોડા અલગ હોઈ શકે છે. તેનું કારણ સ્થાનિક માંગ, પરિવહન ખર્ચ, વેપારી માર્જિન અને અન્ય બજાર પરિબળો છે.
અમદાવાદ માટે ઉપલબ્ધ એક બજાર સૂચકાંકમાં 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,34,840ની આસપાસ દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. જોકે, અલગ-અલગ પ્લેટફોર્મ પર ભાવમાં તફાવત હોવાથી ખરીદી પહેલાં સ્થાનિક જ્વેલર પાસેથી તે દિવસનો ભાવ જાણી લેવો જરૂરી છે.
તમારા આપેલા શહેરવાર આંકડામાં પણ કેટલાક ભાવ અલગ-અલગ સ્ત્રોતોના જણાય છે. ખાસ કરીને MCX, સરાફા બજાર અને રિટેલ ભાવને એક જ પ્રકારના દર તરીકે રજૂ કરી શકાય નહીં. તેથી પ્રકાશન પહેલાં દરેક શહેરનો ભાવ એક જ વિશ્વસનીય સ્ત્રોત પરથી ફરી ચકાસવો યોગ્ય રહેશે.
અગાઉના સત્રમાં સોનાની સ્થિતિ કેવી રહી?
મંગળવાર, 17 નવેમ્બરના રોજ MCX પર ડિસેમ્બર ડિલિવરીના સોનાના વાયદાનો ભાવ ₹1,34,223 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ થયો હતો. આ અગાઉના બંધ ભાવની સરખામણીએ ઘટાડો દર્શાવતો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનાના ભાવ પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું. 18 નવેમ્બરની સવારે COMEX પર સોનામાં ઘટાડો નોંધાયો હોવાનો અહેવાલ હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થાય ત્યારે તેની અસર ભારતીય બજાર પર પણ પડી શકે છે. જોકે, સ્થાનિક ભાવ નક્કી થવામાં રૂપિયાની કિંમત, આયાત ખર્ચ અને સ્થાનિક માંગ જેવા પરિબળો પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે.
સોનાના ભાવમાં ઘટાડા પાછળ કયા કારણો હોઈ શકે?
સોનાના ભાવમાં ઘટાડા પાછળ અનેક આર્થિક પરિબળો જવાબદાર હોઈ શકે છે. તેમાં સૌથી મહત્ત્વનું પરિબળ અમેરિકન ડોલરની મજબૂતી છે. સામાન્ય રીતે ડોલર મજબૂત બને ત્યારે અન્ય ચલણ ધરાવતા ખરીદદારો માટે સોનું મોંઘું બની શકે છે, જેના કારણે તેની માંગ પર અસર પડી શકે છે.
બીજું મહત્ત્વનું પરિબળ અમેરિકન બોન્ડ યીલ્ડ અને વ્યાજદર અંગેની અપેક્ષાઓ છે. સોનું પોતે વ્યાજ આપતું નથી. તેથી જ્યારે બોન્ડ અથવા અન્ય વ્યાજ આપતા વિકલ્પો વધુ આકર્ષક બને છે, ત્યારે કેટલાક રોકાણકારો સોનામાંથી નાણાં અન્યત્ર ખસેડી શકે છે.
આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક રાજકીય સ્થિતિ, કેન્દ્રીય બેંકોની નીતિઓ, ફુગાવાના આંકડા અને રોકાણકારોની ખરીદી-વેચાણની પ્રવૃત્તિ પણ સોનાના ભાવને અસર કરે છે. એક જ કારણથી ભાવ ઘટે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
નિષ્ણાતોનું શું માનવું છે?
આપેલા અહેવાલમાં HDFC સિક્યોરિટીઝના કોમોડિટી વિશ્લેષક સૌમિલ ગાંધીના હવાલાથી જણાવાયું છે કે વૈશ્વિક બજારના નબળા વલણ અને રૂપિયાની મજબૂતીને કારણે સ્થાનિક સોનાના ભાવ પર દબાણ આવ્યું હતું. અહેવાલમાં અન્ય બજાર નિષ્ણાતોએ પણ અમેરિકન ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારાને સોનાના ભાવ માટે પડકારરૂપ ગણાવ્યાં હતાં.
જોકે, બજારના નિષ્ણાતોના મંતવ્યોને સંભાવના તરીકે સમજવા જોઈએ. સોનાના ભાવમાં આગળ પણ ઘટાડો જ થશે અથવા ચોક્કસ સમયે વધારો થશે તેવી ખાતરી આપી શકાય નહીં. વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ બદલાતાં ભાવની દિશા પણ બદલાઈ શકે છે.
સોનું ખરીદતાં પહેલાં આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
સોનાની ખરીદી કરતાં પહેલાં માત્ર પ્રતિ 10 ગ્રામનો ભાવ જોવો પૂરતો નથી. ગ્રાહકોએ સોનાની શુદ્ધતા, હોલમાર્ક, મેકિંગ ચાર્જ અને બિલમાં લાગતા કરની વિગતો તપાસવી જોઈએ. 24 કેરેટ, 22 કેરેટ અને 18 કેરેટ સોનાના ભાવ અલગ હોય છે, તેથી પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે યોગ્ય શુદ્ધતાનું સોનું પસંદ કરવું જરૂરી છે.
આ ઉપરાંત, અલગ-અલગ દુકાનોમાં મેકિંગ ચાર્જ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી અંતિમ કિંમતની સરખામણી કર્યા પછી જ ખરીદીનો નિર્ણય લેવો. બજારમાં ભાવ ઘટ્યા હોવાના અહેવાલનો અર્થ એ નથી કે દરેક દુકાનમાં એકસરખો ઘટાડો લાગુ પડશે.
