જો તમે આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરો છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે. 1 એપ્રિલ, 2026થી, દેશની સમગ્ર ટેક્સ વ્યવસ્થા બદલાવા જઈ રહી છે. સામાન્ય બજેટ 2026માં, કેન્દ્ર સરકારે આવકવેરા કાયદામાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ સુધારા કર્યા છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડશે. આ ફેરફારો ટેક્સ ફાઇલિંગ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે છે, પરંતુ કેટલાક ફેરફારો એવા છે જે તમારા ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે.
નવો આવકવેરા કાયદો અમલમાં આવશે
1961થી અમલમાં આવેલ જૂનો આવકવેરા કાયદો હવે ઇતિહાસ બની જશે. 1 એપ્રિલ, 2026થી, સંપૂર્ણપણે નવો આવકવેરા કાયદો, 2025 અમલમાં આવશે. જો કે, રાહતની વાત એ છે કે સરકારે હજુ સુધી આવકવેરા સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી, અને જૂના જ રહેશે. નવો કાયદો ભાષાને સરળ બનાવવા અને કાનૂની ગૂંચવણોને દૂર કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
ITR ફાઇલિંગ તારીખોમાં મોટા ફેરફારો
કરદાતાઓ પાસે હવે તેમના ITR ફાઇલ કરવા માટે વધુ સમય હશે. સરકારે ITR-3 અને ITR-4 ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 ઓગસ્ટ સુધી લંબાવી છે. અગાઉ, આ તારીખ 31 જુલાઈ હતી. આ સુવિધા એવા કરદાતાઓ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે જેમનું ઓડિટ થયું નથી. ITR-1 અને ITR-2 ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 જુલાઈ જેટલી જ રહે છે. ટેક્સ ઓડિટની અંતિમ તારીખ પણ યથાવત રહી છે અને 31 ઓક્ટોબર સુધી રહેશે.
સુધારેલા રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટેની નવી સિસ્ટમ
જો તમે તમારા ફાઇલ કરેલા ITRમાં કોઈ સુધારો કરવા માંગતા હો, તો હવે તમારી પાસે વધુ સમય હશે. સરકારે સુધારેલા રિટર્ન ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 ડિસેમ્બરથી વધારીને 31 માર્ચ કરી છે. પરંતુ એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે જો તમે 31 ડિસેમ્બર પછી સુધારેલ રિટર્ન ફાઇલ કરો છો, તો તમારી પાસેથી વધારાની ફી વસૂલવામાં આવશે. જો કે, મોડી રિટર્ન ફાઇલ કરવાની તારીખમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
TCS દરોમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો
સરકારે ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ રેટમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કર્યા છે, જે તમારા નાણાકીય ખર્ચ પર સીધી અસર કરે છે. દારૂના વેચાણ પર TCS હવે 1 ટકાથી વધીને 2 ટકા થશે. ભંગારના વેચાણ પર TCS પણ 1 ટકાથી વધીને 2 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. કોલસો, લિગ્નાઇટ અને આયર્ન ઓર જેવા ખનિજોના વેચાણ પર પણ હવે 2 ટકા TCS લાગશે. જો કે, તેંદુના પાન પર TCS ઘટાડીને 2 ટકા કરવામાં આવ્યો છે, જે પહેલા 5 ટકા હતો.
વિદેશ યાત્રા પર TCSમાં રાહત
જો તમે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો આ સારા સમાચાર છે. સરકારે LRS હેઠળ વિદેશી મુસાફરી પેકેજો પર TCS સરળ બનાવ્યો છે. હવે, મોકલવામાં આવેલી રકમને ધ્યાનમાં લીધા વિના, આ રકમ પર ફક્ત 2 ટકાનો સમાન ટેક્સ દર વસૂલવામાં આવશે. અગાઉ, તે 5 ટકા અને 20 ટકાના બે અલગ અલગ દરે વસૂલવામાં આવતું હતું. શિક્ષણ અને તબીબી સારવાર માટે વિદેશમાં મોકલવામાં આવતા રેમિટન્સ પર TCS પણ 5 ટકાથી ઘટાડીને 2 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
શેરબજારના વેપારીઓ માટે આંચકો
ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સમાં ટ્રેડિંગ કરતા લોકો માટે ખરાબ સમાચાર. સરકારે સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સમાં વધારો કર્યો છે. ફ્યુચર્સ પર STT 0.02 ટકાથી વધારીને 0.05 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. ઓપ્શન્સ પર STT 0.1 ટકાથી વધારીને 0.15 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આનો અર્થ એ થયો કે ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં ટ્રેડિંગ હવે પહેલા કરતા વધુ મોંઘુ બનશે.
શેર બાયબેક અને ડિવિડન્ડમાં મોટા ફેરફારો
કંપનીઓ દ્વારા શેર બાયબેક પર હવે નવો ટેક્સ લાગુ થશે. 1 એપ્રિલ, 2026થી, શેર બાયબેકમાંથી મળેલી રકમ પર મૂડી લાભ ટેક્સ વસૂલવામાં આવશે. અગાઉ, આને ડીમ્ડ ડિવિડન્ડ તરીકે ટેક્સ લાગતો હતો. પ્રમોટર શેરધારકોએ અલગ અલગ દરે ડિફરન્શિયલ બાયબેક ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. કોર્પોરેટ પ્રમોટરોએ આ ટેક્સ 22 ટકા અને નોન-કોર્પોરેટ પ્રમોટરોએ 30 ટકાના દરે ચૂકવવો પડશે.
ડિવિડન્ડ આવકમાં પણ મોટો ફેરફાર થયો છે. તમે હવે ડિવિડન્ડ મેળવવા માટે થતા વ્યાજ ખર્ચ પર કોઈપણ કપાતનો દાવો કરી શકશો નહીં. અગાઉ, ડિવિડન્ડ આવક મેળવવા માટે લેવામાં આવતી લોન પરના વ્યાજના 20 ટકા સુધી કપાત માટે પાત્ર હતું, પરંતુ હવે આ સુવિધા બંધ કરી દેવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે તમારે તમારા ટેક્સ સ્લેબ અનુસાર સમગ્ર ડિવિડન્ડ રકમ પર ટેક્સ ચૂકવવો પડશે.