આજે 1 એપ્રિલ 2026 છે અને ભારત માટે નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે. ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ થયેલા કેન્દ્રીય બજેટની દરખાસ્તો અને GST કાઉન્સિલના મહત્વના નિર્ણયો આજથી અમલી બન્યા છે. સપ્ટેમ્બર 2025માં GST માળખાને સરળ બનાવીને માત્ર બે સ્લેબ (5% અને 18%)માં વહેંચી દેવામાં આવ્યું હતું, જેની અસર હવે સામાન્ય માણસના ઘરના બજેટ પર દેખાશે.
શું સસ્તું થયું? (તમારા માટે સારા સમાચાર)
નવા બજેટ અને ડ્યુટીમાં ઘટાડાને કારણે ઘણી પાયાની જરૂરિયાતો હવે સસ્તી થશે:
દવાઓ: કેન્સર અને ડાયાબિટીસ જેવી ગંભીર બીમારીઓ માટે વપરાતી 17 આવશ્યક દવાઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે, જેનાથી તેની કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો થશે.
ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV): ગ્રીન એનર્જીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઈલેક્ટ્રિક કાર અને ટુ-વ્હીલર પર ટેક્સમાં રાહત આપવામાં આવી છે, જેનાથી પર્યાવરણ પ્રેમીઓને ફાયદો થશે.
મોબાઈલ અને ટેબલેટ: ભારતમાં બનેલા (Locally manufactured) સ્માર્ટફોન અને ટેબલેટ સસ્તા થશે. ગેજેટ્સ અપગ્રેડ કરવા ઈચ્છતા યુવાનો માટે આ શ્રેષ્ઠ સમય છે.
કપડાં અને સાડી: ટેક્સટાઈલ ક્ષેત્રે આપવામાં આવેલી રાહતોને કારણે સાડીઓ અને તૈયાર વસ્ત્રોના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળશે.
ચામડાની વસ્તુઓ: ચામડાના બૂટ, બેગ અને અન્ય એક્સેસરીઝ પરની ઈમ્પોર્ટ ડ્યુટીમાં છૂટછાટ આપતા આ વસ્તુઓ હવે બજેટમાં આવશે.
સીફૂડ (માછલી): દરિયાઈ સીમાની બહાર પકડાયેલી માછલીઓ પર ડ્યુટી ફ્રી લાભ મળતા સીફૂડ પ્રેમીઓને ફાયદો થશે.
વિદેશ પ્રવાસ અને શિક્ષણ: વિદેશમાં અભ્યાસ, મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ કે ટૂર પેકેજ માટે કપાતા TCS (Tax Collected at Source) માં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, જે વિદેશ જનારાઓ માટે રાહતના સમાચાર છે.
સોલર અને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ: લિથિયમ-આયન બેટરી સેલ, સોલર ગ્લાસ અને બાયોગેસ બ્લેન્ડેડ CNG સસ્તું થશે. માઇક્રોવેવ ઓવનના કમ્પોનન્ટ્સ પર ડ્યુટી ઘટતા તેના ભાવ પણ ઘટશે.
શું મોંઘું થયું? (ખિસ્સા પર પડશે ભાર)
કેટલીક પ્રીમિયમ સેવાઓ અને મોજશોખની વસ્તુઓ માટે હવે તમારે વધુ કિંમત ચૂકવવી પડશે:
FASTag એન્યુઅલ પાસ: જો તમે વારંવાર હાઈવે પર મુસાફરી કરો છો, તો ધ્યાન રાખજો. ફાસ્ટેગ એન્યુઅલ પાસની કિંમત રૂ. 3,000 થી વધીને રૂ. 3,075 થઈ ગઈ છે.
લક્ઝરી આઈટમ્સ: હાઈ-એન્ડ લક્ઝરી પ્રોડક્ટ્સ અને આયાતી (Imported) ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટી વધતા તેની કિંમતમાં નજીવો વધારો થશે.
બિન-આવશ્યક આયાતી વસ્તુઓ: જે વસ્તુઓ ભારતમાં બને છે પરંતુ બહારથી મંગાવવામાં આવે છે, તેવી બિન-જરૂરી ચીજો પર ટેક્સ વધારવામાં આવ્યો છે જેથી ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ને વેગ મળે.
મધ્યમ વર્ગ માટે કેવું રહેશે આ વર્ષ?
સમગ્રપણે જોતા, આ નાણાકીય વર્ષ સામાન્ય માણસ માટે મિશ્ર લાગણીઓ લઈને આવ્યું છે. એક તરફ દવાઓ અને મોબાઈલ સસ્તા થતા મોટી રાહત મળી છે, તો બીજી તરફ લક્ઝરી વસ્તુઓ અને ફાસ્ટેગ જેવી સેવાઓ મોંઘી થઈ છે. GSTના નવા બે સ્લેબવાળા માળખાને કારણે લાંબે ગાળે બજારમાં સ્થિરતા આવવાની શક્યતા છે.