નવા નિયમો’માં શું છે?
સરકારે ‘ઓનલાઇન ગેમિંગ પ્રમોશન બિલ’ અંતર્ગત નવા નિયમો નોટિફાય કરી દીધા છે. આ નિયમો લાગુ થવાની તારીખ 1 મે નક્કી કરવામાં આવી છે. ટૂંકમાં, હવે આવતા મહિનાથી ઓનલાઇન ગેમિંગ કંપનીઓ માટે નવી વ્યવસ્થા શરૂ થશે. સૌથી મહત્વનો નિર્ણય એ છે કે, એક ઓથોરિટી બનાવવામાં આવી છે. આમાં 6 મંત્રાલયના સભ્યો હશે. એવું માનવામાં આવે છે કે, તેમાં આઈટી, નાણાં, ગૃહ, રમતગમત, ગ્રાહક બાબતો અને કાયદા મંત્રાલય જેવા વિભાગોની ભાગીદારી હોઈ શકે છે. આનો ઉદ્દેશ્ય ગેમિંગ સેક્ટર પર નજર રાખવી, નિયમો લાગુ કરાવવા અને ફરિયાદોનું નિરાકરણ સુનિશ્ચિત કરવાનો રહેશે.
હવે ‘રજિસ્ટ્રેશન’ કરાવવું ફરજિયાત
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, તમામ ગેમિંગ કંપનીઓએ રજિસ્ટ્રેશન કરાવવાની જરૂર રહેશે નહીં. સરળ રીતે જોઈએ તો, નાની અથવા સામાન્ય મનોરંજનવાળી ગેમ્સને રાહત મળશે પરંતુ જ્યાં પૈસા રોકવામાં આવે છે, જ્યાં જીત-હારમાં જોખમ છે અથવા જ્યાં સ્પર્ધાત્મક ઈ-સ્પોર્ટ્સ મોડલ છે, ત્યાં રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું ફરજિયાત રહેશે.
મની ગેમ્સ (પૈસાવાળી રમતો) કંપનીઓ પર સૌથી વધુ અસર જોવા મળશે. એવા પ્લેટફોર્મ્સ જ્યાં યુઝર્સ પૈસા લગાવીને રમે છે, તેમણે નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. તેવી જ રીતે જોખમ ધરાવતી ગેમ્સ અને ઈ-સ્પોર્ટ્સ પ્લેટફોર્મ્સને પણ રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે. સરકારે વિદેશથી ઓપરેટ થતા પ્લેટફોર્મ્સને પણ આ નિયમોના દાયરામાં લાવી દીધા છે. એવામાં જો કોઈ કંપની ભારતની બહારથી કાર્યરત હોય પરંતુ ભારતીય યુઝર્સને ટાર્ગેટ કરતી હોય, તો તેણે પણ આ નિયમો માનવા પડશે. આનાથી વિદેશી એપ્સ પર દેખરેખ વધશે.
બીજો એક મોટો નિયમ એ છે કે, કંપનીઓએ ગ્રીવન્સ રિડ્રેસલ મિકેનિઝમ (ફરિયાદ નિવારણ વ્યવસ્થા) બનાવવી પડશે. આમાં જો કોઈ યુઝરના પૈસા ફસાય છે, એકાઉન્ટ બ્લોક થાય છે, ખોટા ચાર્જ લાગે છે અથવા અન્ય કોઈ ફરિયાદ હોય, તો તેનો ઉકેલ લાવવાની વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી રહેશે.
આ સેક્ટરમાં આગળ શું?
માર્કેટ એક્સપર્ટ્સ માને છે કે, આનાથી સેક્ટરમાં વિશ્વાસ વધશે. સ્પષ્ટ નિયમો આવવાથી મોટી કંપનીઓને ફાયદો થશે, જ્યારે નિયમ વગર ચાલતા પ્લેટફોર્મ્સ પર દબાણ વધશે. આ ઉપરાંત યુઝર્સને પણ વધુ સુરક્ષા મળશે. સરકારે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે, ઓનલાઇન ગેમિંગ હવે નિયંત્રણ વગરનું સેક્ટર રહેશે નહીં. 1 મેથી નવી ગેમિંગ વ્યવસ્થા શરૂ થશે, જેમાં જવાબદારી, પારદર્શિતા અને યુઝરની સુરક્ષા પર ભાર મૂકવામાં આવશે.