રિપોર્ટ મુજબ, ઈરાન દરરોજ અંદાજે 30 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલ સમુદ્રમાં છોડે છે, જેની કિંમત લગભગ ₹2800 કરોડ જેટલી થાય છે. જોકે, તેહરાને આ તમામ દાવાઓને સંપૂર્ણપણે ખોટા ગણાવ્યા છે.
સેટેલાઇટ તસવીરોમાં જોવા મળ્યું ઓઈલ લીક
એસોસિએટેડ પ્રેસ (AP), રોયટર્સ (Reuters) અને અલ જઝીરા (Al Jazeera) જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સંસ્થાઓએ સેટેલાઇટ ઈમેજીસ (Satellite Images)ના આધારે દાવો કર્યો છે કે ઈરાનના મુખ્ય ઓઈલ નિકાસ કેન્દ્ર ખાર્ગ આઇલેન્ડ (Kharg Island) નજીક સમુદ્રમાં તેલનું મોટું લીકેજ જોવા મળ્યું છે.
મેરિટાઈમ ઈન્ટેલિજન્સ કંપની Windward AI ના CEO એમી ડેનિયલના જણાવ્યા મુજબ, સેટેલાઇટ તસવીરોમાં દેખાયેલા લીકેજ બાદ અત્યાર સુધી અંદાજે 80,000 બેરલ જેટલું તેલ સમુદ્રમાં વહી ગયું હોઈ શકે છે.
સ્ટોરેજ ફુલ થતાં વધ્યું સંકટ
રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ઈરાન પાસે લગભગ 3 કરોડ બેરલ જેટલી ઓઈલ સ્ટોરેજ ક્ષમતા (Storage Capacity) છે, જે હવે સંપૂર્ણ ભરાઈ ગઈ છે. 28 એપ્રિલે ઈરાને પોતાના 30 વર્ષ જૂના જહાજ ‘નાશા’માં પણ લગભગ 20 લાખ બેરલ તેલ સ્ટોર કર્યું હતું.
હાલ સ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે દેશમાં વધારાનું ઓઈલ સંગ્રહ કરવા માટે કોઈ જગ્યા બચી નથી. પરિણામે ઈરાનને સમુદ્રમાં ઓઈલ છોડવું પડી રહ્યું હોવાનું કહેવાય છે.
ઈરાનનો ઇન્કાર
ઈરાનની ઓઈલ ટર્મિનલ્સ કંપનીએ આ તમામ રિપોર્ટ્સને નકારી કાઢ્યા છે. કંપનીના CEO એ જણાવ્યું કે ખાર્ગ આઇલેન્ડ નજીક સ્ટોરેજ ટેન્ક, પાઈપલાઈન (Pipeline), લોડિંગ સુવિધા અથવા ટૅન્કરમાંથી કોઈ પ્રકારનું લીકેજ મળ્યું નથી.
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે MEMAC નામની મેરિન પ્રદૂષણ નિરીક્ષણ સંસ્થાએ પણ વિસ્તારમાં કોઈ ઓઈલ સ્પિલ (Oil Spill) ના પુરાવા નથી શોધ્યા.
કેમ બંધ કરી શકાતી નથી ઓઈલ ઉત્પાદન પ્રક્રિયા?
રિપોર્ટ મુજબ, ઈરાન પાસે આશરે 3500 સક્રિય ઓઈલ વેલ્સ (Oil Wells) છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જો આ કૂવાઓમાંથી તેલ કાઢવાનું બંધ કરવામાં આવે તો તેમાં પાણી ભરાઈ શકે છે, જેના કારણે કૂવાઓ કાયમ માટે બંધ થઈ જવાની શક્યતા રહે છે.
આથી જ સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) અને નિકાસમાં મુશ્કેલી હોવા છતાં ઈરાનને સતત ઓઈલ ઉત્પાદન ચાલુ રાખવું પડી રહ્યું છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ચિંતા
ઈરાનમાં ચાલી રહેલી આ સ્થિતિના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા દેશોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી રહ્યા છે અને વૈશ્વિક એનર્જી માર્કેટ (Energy Market)માં અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે.
વિશેષજ્ઞો માને છે કે જો મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધુ વધશે તો વિશ્વભરમાં ઈંધણ સંકટ (Fuel Crisis) વધુ ગંભીર બની શકે છે.