કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો 8મા પગાર પંચ હેઠળ નોંધપાત્ર પગાર વધારાની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિ કંઈક અલગ જ સૂચવે છે. કર્મચારી સંગઠનો ઉચ્ચ ફિટમેન્ટ પરિબળ અને નોંધપાત્ર પગાર સુધારાની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે સરકાર પર પગાર, પેન્શન અને ભથ્થાંનો બોજ સતત વધી રહ્યો છે. પરિણામે, એવું માનવામાં આવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર મોટા પગાર કાપને બદલે સંતુલિત અને મર્યાદિત પગાર સુધારાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકે છે.
તાજેતરના અઠવાડિયામાં, કર્મચારી સંગઠનોએ 8મા પગાર પંચ હેઠળ પગાર વધારા અંગે અનેક દરખાસ્તો રજૂ કરી છે. આ દરખાસ્તો પર પેનલ સાથે વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી છે. આ સૂચનોમાં ઉચ્ચ ફિટમેન્ટ પરિબળ અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ને મૂળ પગાર સાથે મર્જ કરવા સહિતના વિવિધ મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા મીડિયા અહેવાલો સૂચવે છે કે યુનિયનો પોતે હવે સ્વીકારી રહ્યા છે કે તેમની બધી માંગણીઓ સ્વીકારવામાં આવે તેવી શક્યતા નથી.
8મા પગાર પંચને લઈ ચર્ચાઓ વધી
કેન્દ્ર સરકારે 8મા પગાર પંચ પ્રક્રિયાને આગળ ધપાવી છે અને વિવિધ કર્મચારી સંગઠનો સતત કમિશન સમક્ષ તેમની માંગણીઓ મૂકી રહ્યા છે. અનેક કર્મચારી સંગઠનોએ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.8 અને લઘુત્તમ મૂળભૂત પગાર ₹65,000 સુધી વધારવાની માંગ કરી છે. જોકે, સરકારે હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે કોઈ અંતિમ પગાર વધારો કે ફિટમેન્ટ ફેક્ટર જાહેર કર્યો નથી.
મોટો પગાર વધારો કેમ મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે?
નિષ્ણાતો માને છે કે કેન્દ્ર સરકારનો સૌથી મોટો પડકાર નાણાકીય સંતુલન જાળવવાનો છે. પગાર, પેન્શન અને ભથ્થાં પરનો સરકારી ખર્ચ પહેલાથી જ લાખો કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયો છે. આવી સ્થિતિમાં, સરકાર માટે કર્મચારીઓની બધી માંગણીઓને સંપૂર્ણપણે સ્વીકારવી સરળ રહેશે નહીં. 7મા પગાર પંચની ભલામણો પછી પણ, સરકાર પર વાર્ષિક વધારાનો નાણાકીય બોજ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. આ જ કારણ છે કે સરકાર આ વખતે પગાર સુધારણા માટે સંતુલિત અભિગમ અપનાવી શકે છે.
બધી નજર ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર
8મા પગાર પંચમાં સૌથી વધુ ચર્ચિત વિષય ફિટમેન્ટ ફેક્ટર છે. આ ગુણક છે જે કર્મચારીઓના મૂળભૂત પગાર નક્કી કરે છે. કર્મચારી સંગઠનો 3.8 સુધીના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરની માંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે ઘણા અહેવાલો 1.83 અને 2.46 વચ્ચે સંભવિત ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સૂચવે છે. જો સરકાર નીચા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અપનાવે છે, તો કર્મચારીઓને અપેક્ષા કરતા ઓછો પગાર વધારો મળી શકે છે.
કેટલા કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને અસર થશે?
8મા પગાર પંચની અસર 48 લાખથી વધુ કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને આશરે 68 લાખ પેન્શનરો પર થવાની સંભાવના છે. પગાર સુધારણાની સાથે, પેન્શન અને વિવિધ ભથ્થાઓમાં પણ ફેરફારો થવાની સંભાવના છે.
8મા પગાર પંચનો અમલ ક્યારે થઈ શકે છે?
હાલની ચર્ચાઓ અનુસાર, 8મા પગાર પંચની ભલામણો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવવાની અપેક્ષા છે. જો કે, અંતિમ અહેવાલ, સરકારી મંજૂરી અને અમલીકરણ સમયરેખા અંગેનું ચિત્ર હજુ પણ સ્પષ્ટ નથી.