ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની સીઝન જેમ જેમ નજીક આવી રહી છે, તેમ તેમ કરદાતાઓ માટે એક મોટી અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશની અગ્રણી ફિનટેક કંપનીઓ ફોનપે (PhonePe) અને જિયોફાઇનાન્સ (JioFinance) એ માત્ર ₹૨૪ ની શરૂઆતી કિંમતે ડિજિટલ ટેક્સ ફાઇલિંગ સેવાઓ શરૂ કરી છે.નવી પહેલનો મુખ્ય હેતુ પગારદાર વ્યક્તિઓ, ફ્રીલાન્સર્સ, વ્યાવસાયિકો અને નાના વેપારીઓ માટે ટેક્સ ફાઇલિંગની પ્રક્રિયાને વધુ સસ્તી, સરળ અને ડિજિટલ બનાવવાનો છે.
બંને દિગ્ગજ કંપનીઓએ ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સ પ્લેટફોર્મ ‘ટેક્સબડી’ (TaxBuddy) સાથે ભાગીદારી કરી છે. આ ભાગીદારી હેઠળ યૂઝર્સને ‘ડૂ-ઇટ-યોરસેલ્ફ’ (DIY – જાતે ફાઇલિંગ કરવું) તેમજ જરૂર પડ્યે ટેક્સ નિષ્ણાતોની મદદ લેવા માટેના ‘એક્સપર્ટ-આસિસ્ટ્રેડ’ પ્લાન્સ ઓફર કરવામાં આવી રહ્યા છે. ITR ફાઇલિંગ ઉપરાંત આ પ્લેટફોર્મ્સ પર ટેક્સ પ્લાનિંગ ટૂલ્સ, ડિડક્શન કેલ્ક્યુલેટર અને GST કમ્પ્લાયન્સ જેવી સુવિધાઓ પણ મળશે, જેથી કરદાતાઓએ અલગ-અલગ પોર્ટલ પર ભટકવું નહીં પડે.જિયોફાઇનાન્સે વર્તમાન આકારણી વર્ષ (Assessment Year) માટે તેનું ટેક્સ પ્લાનિંગ અને ફાઇલિંગ મોડ્યુલ ફરીથી લોન્ચ કર્યું છે, જેમાં જાતે ફાઇલ કરવાના પ્લાનની શરૂઆત માત્ર ₹૨૪ થી થાય છે. આ વર્ષે કંપનીએ ગ્રાહકો માટે એક નવું આકર્ષણ ઉમેર્યું છે. કરદાતાઓ પોતાની ફાઇલિંગ ફીના ૨૫% સુધીના ‘જિયોપોઇન્ટ્સ’ (JioPoints) કમાઈ શકશે. આ પોઇન્ટ્સનો ઉપયોગ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ શોપિંગ વાઉચર્સ, પાર્ટનર ઑફર્સ અને બ્રાન્ડ ડીલ્સ ખરીદવા માટે થઈ શકશે.
ટેક્સબડી (જે સરકાર માન્ય ઇ-રિટર્ન ઇન્ટરમીડિયરી છે) સાથે મળીને વિકસાવવામાં આવેલી આ સિસ્ટમ ગ્રાહકોને ટેક્સ બચાવવામાં પણ મદદ કરે છે. યૂઝર્સ જૂની અને નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old vs New Tax Regime) ની તુલના કરી શકે છે, સેક્શન 80C અને 80D હેઠળ મળતી છૂટછાટોની ગણતરી કરી શકે છે અને પોતાના રિફંડનું સ્ટેટસ પણ એપમાં જ લાઈવ ટ્રેક કરી શકે છે.
જિયો ફાઇનાન્સ પ્લેટફોર્મ એન્ડ સર્વિસ લિમિટેડના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર સુર્ભે એસ. શર્માએ જણાવ્યું હતું કે, “અમારો ધ્યેય હંમેશા જટિલ નાણાકીય કાર્યોને સરળ બનાવવાનો રહ્યો છે. આ અત્યંત સસ્તા ટેક્સ મોડ્યુલ દ્વારા અમે આઈટીઆર ફાઇલિંગના પરંપરાગત ઊંચા ખર્ચ અને ઝંઝટને દૂર કરી રહ્યા છીએ.” કંપનીએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગ્રાહકોનો ડેટા સંપૂર્ણ સુરક્ષિત અને એન્ક્રિપ્ટેડ ફોર્મેટમાં રહેશે.બીજી તરફ, ફોનપે (PhonePe) એ પણ ટેક્સબડીના સહયોગથી પોતાની એપ પર એક ખાસ ‘ટેક્સ ફાઇલિંગ’ ફીચર ઉમેર્યું છે. આ ફીચરમાં ₹૨૪ થી શરૂ થતા સેલ્ફ-ફાઇલિંગ પ્લાન્સ તો છે જ, પરંતુ જેમની આવકના સ્ત્રોત વધુ જટિલ છે (જેમ કે બિઝનેસ કે શેરબજારની આવક) તેમના માટે નિષ્ણાતોની મદદવાળા પ્લાન પણ છે. આ ઉપરાંત નાના વેપારીઓ માટે મંથલી GST ફાઇલિંગની સુવિધા પણ આપવામાં આવી છે.
ફોનપેના ઇન-એપ કેટેગરીઝના હેડ નિહારિકા સાયગલે આ અંગે જણાવ્યું કે, “ટેક્સ સિક્રેટ્સ અને સસ્તા ફાઇલિંગ સોલ્યુશન્સ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડીને અમે અમારા યૂઝર્સને – પછી ભલે તે પગારદાર કર્મચારી હોય કે ગલીના નાકા પરનો નાનો વેપારી – આત્મવિશ્વાસ સાથે ટેક્સ ફાઇલ કરવા માટે સક્ષમ બનાવી રહ્યા છીએ.”
ફોનપે એપ પર આ સુવિધા કેવી રીતે મેળવવી?
૧. ફોનપે એપ ઓપન કરો અને નીચે ‘Recharge & Pay Bills’ સેક્શનમાં જાઓ.
૨. ત્યાં ‘Utilities and Others’ ની અંદર ‘File ITR’ નો વિકલ્પ પસંદ કરો.
૩. તમારી જરૂરિયાત મુજબ સેલ્ફ-ફાઇલિંગ, એક્સપર્ટ સપોર્ટ અથવા જીએસટી ફાઇલિંગનો પ્લાન પસંદ કરો.
જટિલ પ્રોફાઇલ માટે ટેક્સ નિષ્ણાતોનો સપોર્ટ (Expert Assistance)
જો કોઈ કરદાતાની નાણાકીય સ્થિતિ વધુ જટિલ હોય, તો બંને પ્લેટફોર્મ પર સીએ (CA) અને ટેક્સ પ્રોફેશનલ્સની પેઇડ મદદ ઉપલબ્ધ રહેશે. આ નિષ્ણાતો યોગ્ય ટેક્સ વ્યવસ્થા પસંદ કરવામાં, ટેક્સની સાચી ગણતરી કરવામાં અને રિટર્ન સબમિટ કરવામાં મદદ કરશે.
ખાસ વાત એ છે કે, જો કોઈ કરદાતા જિયોફાઇનાન્સના એક્સપર્ટ પ્લાન દ્વારા આઈટીઆર ફાઇલ કરે છે અને ભવિષ્યમાં તેને ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ તરફથી કોઈ નોટિસ (Income Tax Notice) આવે છે, તો તે નોટિસનું મેનેજમેન્ટ અને જવાબ તૈયાર કરવાની સુવિધા કોઈ પણ વધારાના ચાર્જ વિના તદ્દન મફત આપવામાં આવશે.
ડિજિટલ ફાઇનાન્સમાં નવો ટ્રેન્ડ
આ લોન્ચિંગ દર્શાવે છે કે દેશની ફિનટેક કંપનીઓ હવે માત્ર પેમેન્ટ અને લોન આપવા પૂરતી સીમિત નથી રહી, પરંતુ ડિજિટલ નાણાકીય સેવાઓનો વ્યાપ વધારી રહી છે. આવકવેરા વિભાગ પણ ઓનલાઈન અને પેપરલેસ ફાઇલિંગને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે, ત્યારે આવા સસ્તા અને એપ-આધારિત સોલ્યુશન્સ સામાન્ય ભારતીયો માટે ટેક્સ ભરવાની પ્રક્રિયાને ઘણી સરળ બનાવી દેશે.