પાકિસ્તાનમાં વસતા લઘુમતી હિન્દુઓની સ્થિતિ દિવસેને દિવસે અત્યંત દયનીય બની રહી છે. ત્યાં તેમના પર થઈ રહેલા અત્યાચારો, ધર્મ પરિવર્તન અને સામાજિક ભેદભાવના કારણે હવે તેઓ પાકિસ્તાન છોડીને ભારત આવવા મજબૂર બન્યા છે. ભારત સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલા નાગરિકતા સંશોધન અધિનિયમ (CAA) અને વર્ષ 2014 પછી બદલાયેલી નીતિઓએ આ પાકિસ્તાની હિન્દુઓમાં ભારતની નાગરિકતા મેળવવાની અને એક સુરક્ષિત ભવિષ્ય જીવવાની નવી આશા જગાવી છે.
એક વિશેષ અહેવાલમાં આ પાછળના મુખ્ય કારણો અને તેમની પીડા સામે આવી છે.
અત્યાચાર, જુલમ અને બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તન
પાકિસ્તાનના સિંધ અને પંજાબ પ્રાંતમાં સૌથી વધુ હિન્દુ વસ્તી વસે છે. ત્યાંથી ભારત આવેલા શરણાર્થીઓ પોતાની આપવીતી જણાવતા કહે છે કે પાકિસ્તાનમાં હિન્દુ પરિવારોની સગીર દીકરીઓનું અપહરણ કરીને બળજબરીથી નિકાહ કરાવી ધર્મ પરિવર્તન કરાવી દેવામાં આવે છે. સ્થાનિક પોલીસ કે કોર્ટ પણ તેમને ન્યાય આપતી નથી. વેપાર-ધંધામાં ભેદભાવ, રોજગારીની તકોનો અભાવ અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા છીનવાઈ જવાને કારણે પાકિસ્તાનમાં હિન્દુઓ માટે જીવવું નરક સમાન બની ગયું છે.
વર્ષ 2014 અને CAA પછી બદલાયેલું ચિત્ર
કેન્દ્રમાં નરેન્દ્ર મોદી સરકાર આવ્યા બાદ વર્ષ 2014 પછી પાકિસ્તાની શરણાર્થીઓ માટે વિઝા નિયમો સરળ બનાવવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ લાવવામાં આવેલા CAA કાયદાએ પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાનથી ધાર્મિક ઉત્પીડનનો ભોગ બનીને 31 ડિસેમ્બર 2014 પહેલા ભારત આવેલા બિન-મુસ્લિમ લઘુમતીઓ (હિન્દુ, શીખ, બૌદ્ધ, જૈન, પારસી અને ઈસાઈ) માટે ભારતની નાગરિકતા મેળવવાનો રસ્તો સાફ કરી દીધો છે. આ કાયદો અમલી બન્યા બાદ હવે પાકિસ્તાની હિન્દુઓને લાગે છે કે ભારતમાં તેમને માત્ર આશ્રય જ નહીં, પરંતુ કાયદેસરનું સન્માન અને ઓળખ પણ મળશે.
નવા ભવિષ્યની આશા અને ભારતમાં પડકારો
જો કે ભારત આવ્યા પછી પણ આ શરણાર્થીઓ માટે શરૂઆતની જિંદગી આસાન હોતી નથી. દિલ્હી, રાજસ્થાન અને ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાં શરણાર્થી કેમ્પોમાં રહેતા આ હિન્દુઓ મૂળભૂત સુવિધાઓ માટે સંઘર્ષ કરે છે. પરંતુ તેઓનું કહેવું છે કે, “ભારતમાં ભલે અમારે આર્થિક તંગી વેઠવી પડે, પણ અહીં અમારો જીવ અને અમારી દીકરીઓની આબરૂ સુરક્ષિત છે.” CAA હેઠળ નાગરિકતા મળવાની પ્રક્રિયા શરૂ થતાં જ આ પરિવારોમાં પોતાના બાળકોના સારા શિક્ષણ અને ઉજ્જવળ ભવિષ્યની આશા જીવંત થઈ છે.