જો તમે પણ કોઈ અંડર-કન્સ્ટ્રક્શન (નિર્માણ હેઠળના) રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટમાં ઘર કે ફ્લેટ બુક કરાવ્યો છે અને તમારા નવા ઘરના પઝેશન (કબ્જો) ની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છો, તો આ તમારા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તાજેતરમાં કેન્દ્ર સરકારે દેશભરના રિયલ એસ્ટેટ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી (RERA) હેઠળ નોંધાયેલા કેટલાક ખાસ હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સને પૂર્ણ કરવા માટે બિલ્ડરોને ૪ મહિના સુધીનો વધારાનો સમય (Extension) આપવાની ભલામણ કરી છે.સરકારી નિર્ણયથી બિલ્ડરોને રાહત મળશે, પરંતુ લાખો ઘર ખરીદનારાઓને પોતાના નવા મકાનની ચાવી મેળવવામાં વિલંબનો સામનો કરવો પડશે.
પ્રોજેક્ટ્સની ડેડલાઇન લંબાવવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલા તણાવ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં સર્જાયેલી વિક્ષેપતાઓને કારણે દેશભરમાં અનેક રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂરા થઈ શકતા નથી.
સરકાર દ્વારા લંબાવવામાં આવેલી સમયમર્યાદા પાછળ નીચે મુજબના મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે:
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સૈન્ય સંઘર્ષના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઇન ખોરવાઈ ગઈ છે.
નિર્માણ કાર્ય માટે જરૂરી કાચા માલ અને વિદેશી સાધન-સામગ્રી મેળવવામાં મુશ્કેલીઓ વધી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ટ્રાન્સપોર્ટ અને માલ-સામાનની હેરફેર (Freight Cost) નો ખર્ચ ખૂબ જ વધી ગયો છે.
સિમેન્ટ, સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ અને કોપર જેવી પાયાની બાંધકામ સામગ્રીની સમયસર ઉપલબ્ધતા પર વિપરીત અસર પડી છે.
કયા પ્રોજેક્ટ્સને મળશે આ રાહતનો લાભ?
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સુવિધા તમામ પ્રોજેક્ટ્સ માટે સામાન્ય નથી, પરંતુ આ રાહત માત્ર એવા રેરા (RERA) રજિસ્ટર્ડ પ્રોજેક્ટ્સને જ મળી શકે છે: ૧. જે પ્રોજેક્ટ્સની મૂળ નિર્ધારિત ડેડલાઇન ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ કે તે પછીની છે. ૨. જે પ્રોજેક્ટ્સની અગાઉથી લંબાવવામાં આવેલી સમયમર્યાદા ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ કે તે પછી પૂર્ણ થઈ રહી છે.
આ શરતો પૂર્ણ કરતા પાત્ર પ્રોજેક્ટ્સને ‘વન ટાઇમ મેઝર’ તરીકે એકસાથે ૪ મહિનાનો વધારાનો સમય આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ માટે બિલ્ડરોએ અલગથી અરજી કરવાની જરૂર રહેશે નહીં, કારણ કે કેન્દ્ર સરકારે રાજ્ય રેરા ઓથોરિટીઝને એકસમાન આદેશ જાહેર કરવાની સલાહ આપી છે.
ઘર ખરીદનારાઓ (Home Buyers) પર શું અસર પડશે?
સરકારના આ નિર્ણયથી બિલ્ડરોને કાનૂની દંડમાંથી મુક્તિ મળશે, પરંતુ મકાન ખરીદનારાઓ માટે આર્થિક અને માનસિક મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે:
પઝેશનમાં મોડું: લાખો ખરીદદારોને તેમના સ્વપ્નના ઘરની ચાવી મેળવવામાં ૪ મહિના સુધીની વધુ રાહ જોવી પડશે.
ગૃહપ્રવેશ અને શિફ્ટિંગ યોજનાઓ પર અસર: જે લોકોએ ચોક્કસ મુહૂર્તમાં ગૃહપ્રવેશ કે ભાડાનું મકાન ખાલી કરવાનું આયોજન કર્યું હતું, તેમણે હવે પોતાની યોજના બદલવી પડશે.
આર્થિક બોજ: ફ્લેટનું પઝેશન મોડું થવાથી ખરીદદારો પર એક તરફ બેંકની હોમ લોનનો EMI અને બીજી તરફ વર્તમાન મકાનનું ભાડું (Rent) એમ બેવડો આર્થિક બોજ ચાલુ રહેશે.
રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર અને નિર્માણ ખર્ચ પર અસર
નિષ્ણાતોના મતે, જો વૈશ્વિક તણાવ અને સપ્લાય ચેઇનની સમસ્યાઓ આગામી સમયમાં પણ આવી જ રીતે યથાવત રહેશે, તો સિમેન્ટ, સ્ટીલ અને તાંબા જેવી કાચી સામગ્રીના ભાવ હજુ વધી શકે છે.
બાંધકામ ખર્ચમાં થતો આ વધારો રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રની ઝડપ ધીમી પાડી શકે છે અને આગામી સમયમાં નવા ઘર ખરીદનારાઓ માટે મકાનો વધુ મોંઘા થઈ શકે છે.