કેન્દ્ર સરકારે નાના બાળકોના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. સરકારે ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે બનાવાયેલ શરદી અને ઉધરસની દવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ખાસ કરીને, તેણે ક્લોરફેનિરામાઇન મેલેટ (Chlorpheniramine Maleate) અને ફેનીલેફ્રાઇન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ (Phenylephrine Hydrochloride) ધરાવતા તમામ ફિક્સ્ડ-ડોઝ સંયોજનો (FDCs) પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.આ કોમ્બિનેશન શરદી-ઉધરસ થવા પર આપવામાં આવે છે. જોકે, આ પગલું બાળકોની સલામતી અંગેની ચિંતાઓ અને સંભવિત પ્રતિકૂળ અસરો અંગે ગંભીર ફરિયાદોને પગલે લેવામાં આવ્યું છે.
કેન્દ્ર સરકારે ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં ઉપયોગ માટે ક્લોરફેનિરામાઇન મેલેટ અને ફેનીલેફ્રાઇન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ધરાવતી તમામ FDC દવાઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે.
દવાઓ પર ફરજિયાત ચેતવણી
સરકારના નવા નિર્દેશ હેઠળ, આ બે ઘટકો ધરાવતી તમામ FDC દવાઓ પર સ્પષ્ટ ચેતવણી દર્શાવવી ફરજિયાત છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેનો ઉપયોગ ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે થવો જોઈએ નહીં. આ ચેતવણી દવાના લેબલ, પેકેજ ઇન્સર્ટ અને કોઈપણ પ્રમોશનલ સામગ્રી પર સ્પષ્ટપણે દૃશ્યમાન હોવી જોઈએ.
DTAB ભલામણોના આધારે નિર્ણય
અહેવાલ અનુસાર સરકારે આ નિર્ણય નિષ્ણાત સમિતિ અને ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ (DTAB) ની ભલામણોના આધારે લીધો છે. સરકારના મતે આ દવાઓના સંયોજનોનો ઉપયોગ ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે જોખમ ઊભું કરે છે, જ્યારે આ વય જૂથ માટે પ્રમાણમાં સુરક્ષિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.
અગાઉ, 15 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ જારી કરાયેલ એક સૂચના દ્વારા ક્લોરફેનિરામાઇન મેલેટ અને ફેનીલેફ્રાઇન હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ધરાવતા ચોક્કસ FDC માટે સમાન વય-સંબંધિત ચેતવણી ફરજિયાત હતી. સરકારે હવે આ બે ઘટકો ધરાવતા તમામ ફોર્મ્યુલેશનને આવરી લેવા માટે આ જોગવાઈનો વ્યાપ વિસ્તાર્યો છે.
ઉત્પાદકોએ ચેતવણી સામેલ કરવી આવશ્યક
ઉત્પાદકોએ દવાઓ પર નીચેની ચેતવણી સ્પષ્ટ ભાષામાં છાપવાની જરૂર છે: “ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં ફિક્સ્ડ ડોઝ કોમ્બિનેશનનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં.” ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓને તેમના ઉત્પાદન લેબલ અને પેકેજિંગ પર સ્પષ્ટ ચેતવણી છાપવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે જેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે દવા ચાર વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે બનાવાયેલ નથી.
ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો ઉદ્ભવી શકે છે.
સરકારે ડ્રગ્સ અને કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, 1940 ની કલમ 26A હેઠળ જાહેર આરોગ્યના હિતમાં આ સૂચના બહાર પાડી છે. આ આદેશ સત્તાવાર ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયાની તારીખથી અમલમાં આવ્યો હતો. એક નિષ્ણાત સમિતિએ તારણ કાઢ્યું હતું કે આ મિશ્રણ નાના બાળકો માટે અસુરક્ષિત છે અને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો પેદા કરી શકે છે.