50 પાવર પ્લાન્ટમાં કોલસાનો સ્ટોક ઘટ્યો, માત્ર 9 દિવસની જરૂરિયાત જેટલો જ જથ્થો
Coal Shortage in India: દેશભરમાં ચલાવવામાં આવી રહેલા થર્મલ પાવર પ્લાન્ટમાં કોલસાની ભયંકર અછત છે. પ્લાન્ટમાં કોલસાનો સ્ટોક જેટલો હોવો જોઈએ, તેના અડધાથી પણ ઓછો થઈ ગયો છે. આ માહિતી સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટીના ડેટામાંથી જાણવા મળી છે.
હકીકતમાં, 2 સપ્ટેમ્બર સુધી વીજળીની માંગ ખૂબ વધારે રહી હતી. આ દરમિયાન મોનસૂનને કારણે સપ્લાયમાં અડચણ આવી, જેના કારણે 50 પ્લાન્ટમાં કોલસાનો સ્ટોક ‘ખૂબ ઓછો’ થઈ ગયો.
19 દિવસનો સ્ટોક જરૂરી
આ પ્લાન્ટ લગભગ 224 GW (ગીગાવોટ) વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. 2 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી આ પ્લાન્ટમાં 28.2 મિલિયન ટન (MT) કોલસો હતો. જોકે, તેમાં 58.7 MT (મિલિયન ટન) કોલસો હોવો જોઈએ. એટલે કે થર્મલ પાવર પ્લાન્ટમાં જરૂરિયાતનો માત્ર 48% જ કોલસો છે, જે અડધા (50 ટકા)થી પણ ઓછો છે. હાલમાં જેટલો કોલસાનો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે, તે 85% પ્લાન્ટ લોડ ફેક્ટર પ્રમાણે લગભગ 9 દિવસની કોલસાની જરૂરિયાત જેટલો છે. સામાન્ય રીતે લગભગ 19 દિવસનો કોલસાનો સ્ટોક હોવો જરૂરી છે.
મંત્રાલયની ટીમ નજર રાખી રહી છે
સર્વ મહત્વપૂર્ણ પ્લાન્ટ પર અધિકારીઓની એક આંતર-મંત્રાલયી ટીમ દરરોજ નજર રાખી રહી છે. તેમને સતત ઇંધણનો સપ્લાય કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ 50 પ્લાન્ટમાંથી 45 ઘરેલું ઇંધણ પર ચાલે છે, ચાર ઇમ્પોર્ટેડ કોલસા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે અને એક વોશરી રિજેક્ટ્સ (કોલસા ધોવાની પ્રક્રિયામાંથી નીકળતા બિનઉપયોગી કોલસા) પર ચાલે છે. – કોલસા મંત્રાલયના અધિકારી
કોલસા મંત્રાલયે શું કહ્યું
આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે જે પ્લાન્ટમાં કોલસાનો સ્ટોક ઓછો છે, તેમાં નિર્ધારિત ધોરણ પ્રમાણે 25%થી પણ ઓછો સ્ટોક છે. કોલસા મંત્રાલયના એક સિનિયર અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર CEAના નિયમો હેઠળ કોઈ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટને ‘ક્રિટિકલ’ (મહત્વપૂર્ણ) શ્રેણીમાં રાખવું દેખરેખની એક સામાન્ય રીત છે. તેનો અર્થ માત્ર એટલો છે કે તેમના પર વધુ બારીકાઈથી નજર રાખવામાં આવશે અને પ્રાથમિકતાના આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. એવું નથી કે આ પ્લાન્ટમાં સપ્લાય સમાપ્ત થઈ રહી છે.
મેન્ટેનન્સ ટાળવા માટે કહેવામાં આવ્યું
85% પ્લાન્ટ લોડ ફેક્ટર પર પાવર પ્લાન્ટમાં કોલસાની સામાન્ય જરૂરિયાત દરરોજ 3.1 MT આંકવામાં આવે છે, પરંતુ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે વાસ્તવિક જરૂરિયાત લગભગ 2.4 MT છે. દર વર્ષે મોનસૂન દરમિયાન સપ્લાયમાં અડચણ આવે છે. સપ્ટેમ્બરથી વરસાદ ઓછો થવાની સાથે સ્થિતિ સુધરવા લાગે છે. જોકે વીજળી મંત્રાલયે આ અંગે કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ સૂત્રોનું કહેવું છે કે વીજળીનું ઉત્પાદન ચાલુ રાખવા માટે કોલસાથી ચાલતા કેટલાક પ્લાન્ટને નિર્ધારિત મેન્ટેનન્સ ટાળવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું.