કેન્દ્ર સરકારના લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો હાલમાં તેમના મોંઘવારી ભથ્થા (Dearness Allowance – DA) અને મોંઘવારી રાહત (Dearness Relief – DR) અંગેના તાજા અપડેટની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ બધાની વચ્ચે કર્મચારીઓ તરફથી સરકાર સમક્ષ એક મોટી માંગ ઉઠી છે.તાજેતરમાં જ એક મુખ્ય કર્મચારી સંગઠન, ‘કન્ફેડરેશન ઓફ સેન્ટ્રલ ગવર્મેન્ટ એમ્પ્લોઈઝ એન્ડ વર્કર્સ’ (Confederation of Central Government Employees and Workers) દ્વારા કેન્દ્ર સરકારને એક પત્ર લખવામાં આવ્યો છે. આ પત્ર ગત 24 સપ્ટેમ્બરના રોજ નાણા મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગ (Department of Expenditure)ને મોકલવામાં આવ્યો છે.
આ પત્રમાં સંગઠને સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે જુલાઈ 2026 થી લાગુ થનારા મોંઘવારી ભથ્થા (DA) અને મોંઘવારી રાહત (DR) અંગેની પ્રક્રિયા હવે વહેલી તકે પૂર્ણ કરવામાં આવે. સંગઠને માંગ કરી છે કે મોંઘવારી સાથે જોડાયેલા સીપીઆઈ (CPI) આંકડા અને તેના માટે નિર્ધારિત સૂત્ર (Formula) નો ઉપયોગ કરીને આખી પ્રક્રિયા ઝડપથી પૂરી કરવામાં આવે.
પત્રમાં શું ખાસ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે?
કર્મચારી સંગઠને પોતાના પત્રમાં યાદ અપાવ્યું છે કે નિયમ અનુસાર મોંઘવારી ભથ્થું વર્ષમાં બે વખત (સામાન્ય રીતે જાન્યુઆરી અને જુલાઈમાં) વધારવામાં આવે છે. આ વધારો અલગ-અલગ પગાર પંચ (Pay Commission) ની ભલામણોના આધારે નક્કી કરેલા ફોર્મ્યુલા મુજબ જ થાય છે. આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વધતી મોંઘવારી અને જીવન જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓના વધતા ભાવની અસરને સામાન્ય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના જીવન પર ઓછી કરવાનો છે.
પત્રમાં એ વાત પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે કે ભૂતકાળમાં જુલાઈ 2023 થી જાન્યુઆરી 2026 વચ્ચે ડીએ સતત વધીને 46 ટકાથી 60 ટકા સુધી પહોંચ્યું હતું. હવે આગામી સમય માટે પણ આ જ પ્રક્રિયાને સમયસર આગળ વધારવાની જરૂર છે.
વહેલી તકે નિર્ણય લેવાની માંગ કેમ કરવામાં આવી રહી છે?
આજના સમયમાં મોંઘવારી દિન-પ્રતિદિન વધી રહી છે, જેના કારણે મધ્યમવર્ગીય પરિવારોના માસિક બજેટ પર ભારે ભારણ વધી ગયું છે. બાળકોના શિક્ષણનો ખર્ચ, મુસાફરીનો ખર્ચ, ઘરનું ભાડું અને દૈનિક ઉપયોગની વસ્તુઓના ભાવ આકાશને આંબી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિમાં જો સરકાર દ્વારા ડીએ અને ડીઆર પર વહેલી તકે નિર્ણય લેવામાં આવે, તો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મોટી રાહત મળી શકે છે.ઉપરાંત, આગામી સમયમાં તહેવારોની મોસમ પણ નજીક આવી રહી છે. તહેવારો દરમિયાન સામાન્ય રીતે પરિવારના ખર્ચાઓ અચાનક વધી જતા હોય છે. આ જ કારણ છે કે કર્મચારી સંગઠન ઈચ્છે છે કે સરકાર તહેવારો પહેલા જ આ અંગે સકારાત્મક જાહેરાત કરે.
નિર્ણયમાં વિલંબ થાય તો શું અસર પડે?
સામાન્ય રીતે જો ડીએ અને ડીઆર મંજૂર કરવામાં થોડો વિલંબ થાય, તો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના ખાતામાં વધેલા નાણાં પહોંચવામાં પણ મોડું થાય છે. જોકે, રાહતની વાત એ છે કે ભલે મંજૂરી આપતી વખતે થોડો સમય લાગે, પરંતુ આ વધારો હંમેશાં નક્કી કરેલી તારીખ એટલે કે 1 જુલાઈથી જ લાગુ ગણવામાં આવે છે. જો જાહેરાતમાં વિલંબ થાય, તો પણ તે સમયગાળાનું એરિયર્સ પછીથી કર્મચારીઓને એકસાથે ચૂકવી આપવામાં આવે છે. છતાં પણ સમયસર નિર્ણય આવે તો કર્મચારીઓની આર્થિક સ્થિતિ વધુ સુવ્યવસ્થિત રહે છે.