ભારતે ફરી એકવાર શાંતિ પ્રયાસોમાં પોતાની ભૂમિકા મજબૂત બનાવી છે. યુક્રેનિયન વિદેશ પ્રધાન એન્ડ્રી ત્સિબિહાએ ભારતના યુદ્ધવિરામ પ્રસ્તાવને સૌથી વધુ અસરકારક ગણાવ્યો છે.
શું છે ભારતના પ્રસ્તાવમાં ?
ભારતની યોજના બે તબક્કામાં સમજી શકાય છે. પ્રથમ, તાત્કાલિક ઉકેલ લાવી શકાય તેવા મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. આ પછી, બંને દેશો વચ્ચે કાયમી શાંતિ અંગે વાટાઘાટો આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.યુક્રેનિયન વિદેશ પ્રધાનના મતે, અમેરિકા, તુર્કી અને ઇજિપ્ત દ્વારા પ્રસ્તાવિત પ્રસ્તાવોની તુલનામાં ભારતનો પ્રસ્તાવ સૌથી અસરકારક છે. જોકે, તેની સંપૂર્ણ વિગતો હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવી નથી, તેથી તેને અંતિમ શાંતિ યોજના કહેવું અકાળ ગણાશે.
1. ઊર્જા સ્થાપનો પર હુમલા અટકાવવા: વીજળી અને ઊર્જા સુવિધાઓને નિશાન બનાવવાના પ્રયાસો.
2. નાગરિકોનું રક્ષણ: નાગરિકો અને રહેણાંક વિસ્તારો પર હુમલા અટકાવવા પર ભાર.
3. કાળા સમુદ્રમાં પ્રવૃત્તિઓને સામાન્ય બનાવવા: સમુદ્રમાં વેપાર અને અન્ય આવશ્યક પ્રવૃત્તિઓને સામાન્ય બનાવવાના પ્રયાસો.
4. સંવાદ માટે માર્ગ ખોલવો: નાના મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ મેળવીને બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ બનાવવો.
5. સ્થાયી શાંતિ તરફ આગળ વધવું: પ્રારંભિક સર્વસંમતિ પછી, મોટા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા શરૂ કરવી.
પહેલા નાના પગલાં, પછી મોટી શાંતિ
ભારતના પ્રયાસોનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ એ છે કે પહેલા એવા મુદ્દાઓ પર સંમતિ સાધવી કે જેના પર રશિયા અને યુક્રેન બંને અમુક અંશે સંમત થઈ શકે. યુદ્ધ દરમિયાન ઊર્જા માળખાગત સુવિધાઓ અને કાળા સમુદ્ર સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ સતત પ્રભાવિત થઈ છે. જો બંને દેશો ઊર્જા સ્થાપનો પર હુમલા રોકવા અને કાળા સમુદ્રમાં સલામત પ્રવૃત્તિઓ ફરી શરૂ કરવા સંમત થાય, તો તે તણાવ ઘટાડી શકે છે. આ બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ બનાવવામાં પણ મદદ કરી શકે છે. આ પછી, જમીન, સરહદો, કબજા હેઠળના પ્રદેશો અને સુરક્ષા જેવા મુશ્કેલ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી શકાય છે. આ સૌથી પડકારજનક ભાગ હશે.
ભારત યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, તુર્કી અને ઇજિપ્તથી કેવી રીતે અલગ?
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને રોકવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, તુર્કી અને ઇજિપ્તે પણ વિવિધ સ્તરે પ્રયાસો કર્યા છે. જો કે, ભારતની પહેલની વિશિષ્ટ વિશેષતા એ છે કે તે તાત્કાલિક યુદ્ધવિરામ અને લાંબા ગાળાની શાંતિને એક પ્રક્રિયા તરીકે જોડે છે. ભારત પહેલા ચોક્કસ મુખ્ય મુદ્દાઓ પર તણાવ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ પછી, બંને દેશોને કાયમી શાંતિ તરફ આગળ વધારવાના પ્રયાસો કરી શકાય છે. આ જ કારણ છે કે યુક્રેને ભારતના પ્રસ્તાવને સૌથી અસરકારક ગણાવ્યો છે. ભારતનો બીજો ફાયદો એ છે કે તે રશિયા અને યુક્રેન બંને સાથે વાતચીતમાં રહ્યો છે. આનાથી તે બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીતના માર્ગો ખુલ્લા રાખવામાં મદદ કરે