પેઇનકિલર દરરોજ લેવી કેટલી સુરક્ષિત છે: આ લેખમાં જાણો કે સતત દર્દ નિવારક દવાઓ લેવાથી પેટ, કિડની, લિવર અને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર શું અસર થઈ શકે છે. ડૉક્ટરની સલાહ વિના પેઇનકિલર લેવાના જોખમો, ઓવરડોઝના જોખમો અને કયા લક્ષણો દેખાય ત્યારે તાત્કાલિક તબીબી મદદ લેવી જોઈએ તેની માહિતી પણ મળશે.
પેઇનકિલર સતત લેવાથી શું નુકસાન થઈ શકે છે.પેઇનકિલર દરરોજ લેવી કેટલી સુરક્ષિત છે: માથાનો દુખાવો, કમરનો દુખાવો, સાંધાનો દુખાવો અથવા સ્નાયુઓમાં ખેંચાણ થાય ત્યારે લોકો ઘણી વાર તાત્કાલિક રાહત મેળવવા માટે પેઇનકિલર એટલે કે દર્દ નિવારક દવાઓ લઈ લે છે. ક્યારેક યોગ્ય દવા યોગ્ય માત્રામાં વાપરવી ઘણી પરિસ્થિતિઓમાં ઉપયોગી થઈ શકે છે, પરંતુ ડૉક્ટરની સલાહ વિના સતત દર્દ નિવારક દવાઓ લેવી સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી બની શકે છે.
આપણે સૌએ સમજવાની જરૂર છે કે આ દવાઓનાં જોખમો તેમના પ્રકાર, માત્રા, ઉપયોગના સમયગાળા અને વ્યક્તિની સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે. આ લેખમાં જાણો કે દરરોજ પેઇનકિલર લેવાથી કયા સંભવિત નુકસાન થઈ શકે છે, ઓવરડોઝનાં કયાં લક્ષણો દેખાઈ શકે છે અને દર્દમાંથી રાહત મેળવવા માટે દવાઓનો સુરક્ષિત ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો.
1. પેટમાં અલ્સર અને રક્તસ્રાવનું જોખમ.
ઘણી દવાઓ પેટના રક્ષણાત્મક સ્તરને અસર કરી શકે છે. તેનો સતત અથવા વધુ પડતો ઉપયોગ કરવાથી પેટમાં અલ્સર અને આંતરિક રક્તસ્રાવનું જોખમ વધી શકે છે. પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, લોહીની ઊલટી અથવા કાળો મળ આવે તો તાત્કાલિક તબીબી મદદ લો.
2. કિડનીને નુકસાન.
કેટલીક દર્દ નિવારક દવાઓ કિડનીમાં લોહીના પ્રવાહને અસર કરી શકે છે. લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ, વધુ માત્રા, ડિહાઇડ્રેશન અથવા પહેલેથી કિડનીની બીમારી હોય તો જોખમ વધી શકે છે.
3. લિવર પર અસર.
પેરાસિટામોલનું નિર્ધારિત માત્રા કરતાં વધુ સેવન કરવાથી લિવરને ગંભીર નુકસાન થઈ શકે છે. શરદી-ઉધરસ અને દર્દની ઘણી દવાઓમાં પણ પેરાસિટામોલ હોઈ શકે છે, તેથી અજાણતાં એક જ દવાની બેવડી માત્રા લેવાથી બચવું જરૂરી છે.
4. હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ.
કેટલીક NSAID દવાઓ, ખાસ કરીને વધુ માત્રામાં અથવા લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરવાથી, હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારી શકે છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા હૃદયની બીમારી ધરાવતા લોકોએ દવા લેતા પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
5. માથાના દુખાવાની દવાઓથી વારંવાર માથાનો દુખાવો.
કેટલીક દર્દ નિવારક દવાઓનો વારંવાર ઉપયોગ કરવાથી મેડિકેશન-ઓવરયુઝ હેડેક થઈ શકે છે. આ સ્થિતિમાં માથાના દુખાવામાં રાહત આપતી દવાનો વધુ પડતો ઉપયોગ જ માથાનો દુખાવો વારંવાર થવા અથવા લાંબા સમય સુધી રહેવામાં ફાળો આપી શકે છે.
6. દર્દનું મૂળ કારણ જાણી ન શકવું.
દર્દ નિવારક દવાઓથી થોડા સમય માટે રાહત મળી શકે છે, પરંતુ તે હંમેશાં દર્દનું મૂળ કારણ દૂર કરતી નથી. વારંવાર દર્દ થતું હોય તો માત્ર દવા લેતા રહેવાને બદલે તેના કારણની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
– ડૉક્ટર અથવા દવાના લેબલ પર જણાવેલી માત્રાનું પાલન કરો.
– એક જ સક્રિય ઘટક ધરાવતી બે દવાઓ એકસાથે લેવાનું ટાળો.
– સલાહ વિના લાંબા સમય સુધી પેઇનકિલર ન લો.
– કિડની, લિવર, પેટ અથવા હૃદયની બીમારી હોય તો ડૉક્ટરને તેની જાણ કરો.
– લોહી પાતળું કરતી દવાઓ અથવા અન્ય નિયમિત દવાઓ લેતા હો તો પેઇનકિલર લેતાં પહેલાં ડૉક્ટર અથવા ફાર્માસિસ્ટને પૂછો.
– દવાની નિર્ધારિત માત્રા કરતાં વધુ સેવન થઈ જાય તો લક્ષણોની રાહ ન જુઓ અને તાત્કાલિક તબીબી સલાહ લો.
ઓવરડોઝનાં લક્ષણો દવાના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. તેમાં ઊલટી, પેટમાં દુખાવો, વધુ પડતી ઊંઘ આવવી, મૂંઝવણ અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફનો સમાવેશ થઈ શકે છે. પેરાસિટામોલની વધુ માત્રા લેવાથી શરૂઆતમાં કોઈ લક્ષણો ન દેખાય છતાં લિવરને નુકસાન થઈ શકે છે.