બાંગ્લાદેશમાં ટેક્સટાઈલ કામદારોના વેતનમાં વધારાની માંગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન ચોથા દિવસે પણ ચાલુ છે. હિંસાને કારણે અત્યાર સુધીમાં લગભગ 1000 ફેક્ટરીઓ બંધ થઈ ગઈ છે. સરકારે પદભ્રષ્ટ વડાપ્રધાન શેખ હસીના પર મજૂર અશાંતિ ભડકાવવાનો આરોપ મૂક્યો છે. તમને જણાવી દઈએ કે કામદારો દર મહિને ઓછામાં ઓછા 30000 ટાકા (લગભગ 23000 રૂપિયા)ના લઘુતમ વેતનની માંગ કરી રહ્યા છે.હાલમાં તેનું વેતન 12500 ટાકા (લગભગ 9500 રૂપિયા) છે. કામદારોનું કહેવું છે કે ભોજન, રહેઠાણ, પરિવહન અને સારવાર માટે વધતા ખર્ચને કારણે તેમના પગારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.
હિંસાને કારણે કારખાનાઓ બંધ
બાંગ્લાદેશ ગારમેન્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સ એન્ડ એક્સપોર્ટર્સ એસોસિએશનના જણાવ્યા અનુસાર, નવી હિંસાને કારણે 300 વધુ ફેક્ટરીઓ બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી. 31 ઓક્ટોબરે શરૂ થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનો પછી, અસરગ્રસ્ત એકમોની કુલ સંખ્યા હવે 1000ની આસપાસ પહોંચી ગઈ છે. વધુમાં જણાવવામાં આવ્યું કે ઢાકા અને આસપાસના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં (ગાઝીપુર, આશુલિયા, મીરપુર, નારાયણગંજ અને મૈમનસિંહ)માં અશાંતિ ઝડપથી ફેલાઈ છે. કામદારોએ પોલીસ સાથે અથડામણ કરી, રસ્તાઓ બંધ કરી દીધા અને ઉત્પાદન અટકી ગયું. ઘણી જગ્યાએ પોલીસે લાઠીઓ અને ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જ્યારે વિરોધીઓએ ઈંટો અને પથ્થરો ફેંક્યા હતા. આ દરમિયાન કામદારોએ નારાયણગંજમાં મુખ્ય માર્ગને બ્લોક કરી દીધો હતો અને ટાયર સળગાવી દીધા હતા.
શું કહે છે સરકાર?
વડા પ્રધાનના સૂચના સલાહકાર જહેદુર રહેમાને મીડિયાને કહ્યું કે જ્યાં સુધી શેખ હસીના જીવિત છે ત્યાં સુધી તેઓ સરકારને શાંતિથી કામ કરવા દેશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે દૂર કરાયેલા વડાપ્રધાન પોતે આ વિરોધ પ્રદર્શનનું કાવતરું ઘડી રહ્યા છે અને તોડફોડ ચાલુ રહી શકે છે. તે જ સમયે, ગૃહ પ્રધાન સલાહુદ્દીન અહેમદે પણ આરોપ લગાવ્યો હતો કે અવામી લીગ સાથે સંકળાયેલા કેટલાક ફેક્ટરી માલિકો અશાંતિને વેગ આપી રહ્યા છે. જોકે, સરકારે અગાઉ અવામી લીગને રાજકીય રીતે મૃત જાહેર કરી હતી. પોલીસે અશાંતિના સંબંધમાં 100 થી વધુ લોકોની ધરપકડ કરી છે, જેમાંથી લગભગ 50 અવામી લીગ સાથે જોડાયેલા હોવાનું કહેવાય છે.
ઉદ્યોગ પર અસર
તમને જણાવી દઈએ કે બાંગ્લાદેશનું રેડીમેડ ગારમેન્ટ સેક્ટર દેશની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ છે. તેમાં લગભગ 40 લાખ લોકો કામ કરે છે અને નિકાસની 80 ટકાથી વધુ કમાણી આમાંથી આવે છે. બાંગ્લાદેશ ચીન પછી વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું ગાર્મેન્ટ નિકાસકાર છે અને H&M, Zara, Gap જેવી બ્રાન્ડ્સને કપડાં સપ્લાય કરે છે. ઉત્પાદકોનું કહેવું છે કે પીક સ્પ્રિંગ-સમર ઓર્ડર સીઝન દરમિયાન લાંબા સમય સુધી બંધ રહેવાથી શિપમેન્ટમાં વિલંબ, વિદેશી ખરીદદારોનો વિશ્વાસ ગુમાવવો અને ઓર્ડર રદ થઈ શકે છે.
નોંધનીય છે કે 5 ઓગસ્ટ, 2024ના રોજ વિદ્યાર્થીઓના આંદોલન બાદ શેખ હસીનાની સરકારને હટાવવામાં આવી હતી અને તે ભારત ભાગી ગઈ હતી. બાદમાં વચગાળાની સરકાર હેઠળની વિશેષ ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા તેમને ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. સરકારે રવિવારે ગારમેન્ટ કામદારોના પગારની સમીક્ષા કરવા માટે છ સભ્યોના લઘુત્તમ વેતન બોર્ડની રચના કરી હતી, પરંતુ સતત વિરોધને કારણે તેની પ્રથમ બેઠક હજુ સુધી યોજાઈ નથી. કામદારોનું કહેવું છે કે સરકારી કર્મચારીઓના તાજેતરના પગાર વધારાથી વેતનનો તફાવત વધી ગયો છે, જ્યારે ફુગાવો 8 ટકાની આસપાસ છે